Khu nghỉ ở vùng khô nóng Habarana
Wellness Retreat nằm tại Habarana, trong vùng khô nóng ở trung tâm Sri Lanka, gần hồ Habarana và khu vực có các di tích Sigiriya. Khu đất rộng khoảng 4,6 acre, tương đương gần 1,9 hecta, có cây rừng thấp và một con suối ở rìa. Ruộng lúa nằm cạnh các phần công trình. Trên tổng mặt bằng, khối nhà, đường đi và hồ nhỏ phân bố trong vùng cây thay vì tạo một dãy xây kín quanh ranh giới đất.
Chương trình gồm tám phòng nghỉ, hai villa độc lập, sảnh đón, nhà hàng, spa và các khoảng dành cho thiền. Hồ sơ thiết kế ghi giai đoạn 2017–2020. Chủ đầu tư là Pradeep De Almeida; Savindrie Nanayakkara và Ranmuthu Dissanayake tham gia với vai trò kiến trúc sư dự án, Udana Amarasuriya phụ trách kết cấu và Varna Shashidhar phụ trách cảnh quan. Các không gian lưu trú được chia thành những cụm nhỏ, với cửa và ban công hướng ra ruộng hoặc vùng cây xung quanh.
Tuyến vào và đường đi dưới tán cây
Lối vào bắt đầu bằng một cây cầu gỗ bắc qua suối. Từ đó, đường đi nâng cao chạy xuyên khu đất, nối sảnh, nhà hàng, spa và kết thúc tại một khoảng hình tròn dành cho thiền dưới tán cây. Tuyến đi thay đổi hướng quanh những cây đã có. Hai bên đường có mép xây gạch thấp; bề mặt là vật liệu rời có khả năng thấm nước. Hồ sơ dự án tại JK AYA liên hệ đường đi này với những tuyến đi bộ trong vườn của các tu viện Phật giáo.
Trong ảnh, đường có các đoạn thẳng và cong, đôi khi mở rộng cạnh cửa vào một khối nhà. Cây lớn nằm sát mép hoặc ở những đảo đất giữ lại giữa các nhánh đi. Đường không có mái che liên tục chạy suốt khu nghỉ; bóng tán cây xuất hiện trên bề mặt. Ở các khu phòng, những nhánh ngắn nối trục chung với cửa vào và cầu thang. Hệ mép gạch tiếp tục quanh các vùng trồng và các khoảng thấp nằm giữa đường với công trình.
Cao độ nhà và các vùng nhận nước
Khu vực Habarana có khí hậu khô nóng nhưng con suối cạnh đất vẫn có những đợt nước dâng trong mùa mưa. Nhóm thiết kế nâng các lối đi và phần nhà thay vì đắp toàn bộ khuôn viên lên cao. Hồ sơ công trình mô tả những khoảng thấp, hồ theo mùa và vùng đất ngập nước nhân tạo như các phần nhận nước mưa và nước tràn. Những vùng này được tổ chức quanh cây đã có và sát các không gian chung.
Ảnh chụp ghi nhận các bờ xây gạch đi xuống vùng trồng hoặc nền thấp. Một số hồ có mặt nước liên tục nằm cạnh sảnh và nhà hàng; những khoảng khác là nền đất với cây ở giữa. Trên mặt cắt, sàn khối nhà nằm cao hơn đáy hồ và tiếp xúc với đường đi tại mép. Đường và hồ là hai thành phần riêng nhưng đặt sát nhau. Theo thuyết minh, việc nâng đường còn tạo khoảng cách với nền có cây thấp và các loài bò sát xuất hiện trong khu vực.
Nhà đón khách
Sảnh đón là một không gian có mái dốc, mở ra hồ và vườn. Mặt bằng kéo dài dọc tuyến đi; ở một đoạn, sàn đổi hướng theo mép hồ. Các bộ ghế được đặt dưới mái, giữa những cột thép nhỏ. Khu vệ sinh ở một đầu; bộ phận quản lý và giặt là nằm ở đầu còn lại, trong những phần có tường bao. Khu ngồi chung vì vậy khác với các phòng phục vụ về mức độ đóng kín.
Mái có mặt dưới ốp gỗ và những cạnh vươn ra khỏi hàng cột. Trong ảnh, thân cây được giữ trong các đảo nhỏ sát mặt nước và ngay gần mép mái. Hồ nằm giữa chỗ ngồi với đường đi ở một số đoạn, có bờ thấp bằng gạch hoặc đá. Sàn dưới mái màu tối, tương phản với mặt gỗ phía trên. Không có mặt kính liên tục đóng toàn bộ cạnh nhìn ra hồ; ghế ngồi tiếp xúc với không khí ngoài trời dưới phần mái che.
Nhà hàng bên hồ
Nhà hàng là một khối nhà riêng, nối với tuyến đi bằng một nhánh ngắn. Sàn ăn vươn ra trên hoặc sát hồ, với các bàn bố trí dưới mái hai dốc. Khu bếp và các phòng hỗ trợ nằm trong phần đặc phía sau, quanh một sân nhỏ. Khu vệ sinh được tách sang một phía của mặt bằng. Mặt cắt cho thấy vùng ngồi ăn có mái cao và mở ra mặt nước, trong khi các chức năng phục vụ nằm dưới phần mái kín hơn.
Mái vươn qua hàng cột tại đầu hồi và dọc cạnh sàn. Theo thuyết minh, các mép mái rộng được dùng để che mưa mùa. Mặt dưới mái bằng gỗ, cột thép sơn tối và đèn treo nằm phía trên bàn ăn. Gạch xuất hiện ở khu bếp và những tường phụ trợ. Từ đường đi nhìn sang, phần mái và hàng cột phản chiếu trên hồ; phía sau là cây lớn và vùng trồng thấp. Các cạnh mở của sàn ăn hướng về hồ và cảnh quan thay vì một hành lang trong nhà.
Hai villa độc lập
Hai villa độc lập có quy mô nhỏ hơn các cụm phòng. Mỗi villa gồm lối vào, phòng ngủ, phòng tắm, ban công và khoảng sân. Mặt bằng tổ chức các phần theo chiều dài: khu tắm và phục vụ ở phía lối vào, giường ở giữa, ban công ở đầu nhìn ra cảnh quan. Mái hai dốc che phần ngủ và phần sàn ngoài. Các đoạn tường gạch xen với mặt trát và hệ cửa gỗ.
Ảnh chụp từ đường đi cho thấy cửa vào các villa nằm cạnh những cây được giữ. Sàn nhà nâng khỏi các vùng trồng thấp. Ở bên trong, sàn gỗ tiếp tục tới chỗ ngồi gần cửa, còn trần theo độ dốc của mái. Ban công có ghế và phần mép có thể ngồi. Hồ sơ JK AYA ghi các cửa gỗ và đồ nội thất được thiết kế riêng cho dự án. Các phòng này tiếp xúc với vùng đất ngập nước nhân tạo thu nước mưa xung quanh, cùng tầm nhìn về ruộng và cây.
Hai cụm phòng bốn đơn vị
Tám phòng còn lại được tổ chức thành hai cụm, mỗi cụm bốn đơn vị. Mặt bằng và mặt cắt cho thấy hai tầng phòng, với hai nhánh ở mỗi tầng. Cầu thang và khoảng đến nằm giữa các nhánh. Những phòng ở tầng dưới tiếp cận từ đường và sân, còn phòng tầng trên được nối qua chiếu nghỉ. Khoảng trống giữa các phần nhà vẫn mở ra cây và ánh sáng, không trở thành một sảnh kín lớn.
Mỗi phòng có phần ngủ, khu vệ sinh và ban công hướng ra bên ngoài. Mặt đứng có những khung cửa gỗ chia thành các ô ngang, xen giữa phần gạch đặc và cửa mở. Trong bộ ảnh, các cánh gỗ ở nhiều vị trí đang được mở; bàn, giường và chỗ ngồi nằm bên trong. Phòng tầng trên sử dụng trần gỗ dốc theo mái, còn phòng tầng dưới có trần phẳng. Ban công và phần mái vươn ra đặt thêm một khoảng có bóng râm trước các cửa phòng.
Vật liệu, nguồn tham chiếu và ghi nhận
Gạch và gỗ là hai vật liệu xuất hiện xuyên suốt khu nghỉ. Khu công cộng dùng sàn đá tối màu; phòng nghỉ dùng sàn gỗ. Mép đường, bờ hồ và những tường thấp dùng gạch, cùng với các mặt tường xây để lộ trong từng khối nhà. Theo hồ sơ JK AYA, nhóm thiết kế tham chiếu các ambalama, loại đình nghỉ ven đường trong kiến trúc Sri Lanka, và cảnh quan tu viện của vùng. Nguồn tham chiếu ấy được nêu cho các mái trú mở và hệ đường đi giữa vườn.
Đồ nội thất được thiết kế riêng, gồm các băng ngồi và chi tiết cửa gỗ. Hồ sơ INDE.Awards ghi Palinda Kannangara cùng Stylish Wood Interior Work ở phần nội thất. Dự án xuất hiện trong hạng mục The Wellness Space năm 2020 của giải này. Sri Lanka Institute of Architects trao Merit Award cho công trình ở nhóm Hospitality Architecture trong Design Awards 2021. Hồ sơ giải thưởng của viện xác nhận chương trình tám phòng cộng hai villa, các hồ thu nước và tuyến đi nối những không gian chung dưới cây.
