Một nhà triển lãm trong lễ hội vườn năm 1999
Landscape Formation One, thường được gọi là LF One hoặc Hadid-Pavillon, nằm trong khu công viên của Weil am Rhein, gần biên giới Đức với Thụy Sĩ và Pháp. Công trình được đặt hàng cho triển lãm vườn Grün 99, với không gian tổ chức sự kiện, trưng bày và quán cà phê. Sau trạm cứu hỏa Vitra, đây là một công trình khác của Zaha Hadid trong cùng thành phố, nhưng có bối cảnh sử dụng khác: một mạng đường đi giữa những khoảng đất mở, nơi khách có thể tới nhà từ nhiều hướng.
Nhà được mở vào tháng 3 năm 1999, trước thời gian diễn ra lễ hội từ tháng 4 đến tháng 10. Thành phố ghi nhận đây là đơn đặt hàng đầu tiên của khu vực công dành cho Hadid. Thiết kế được thực hiện cùng Patrik Schumacher và các kiến trúc sư Mayer và Bährle. Quy mô của pavilion tương đối nhỏ, còn chiều dài của những dải không gian khiến nó xuất hiện trong cảnh quan như một phần của hệ đường dạo hơn là một nhà triển lãm tập trung quanh sảnh lớn.
Ba đường đi và bốn dải không gian
Thuyết minh của nhóm thiết kế bắt đầu từ ba tuyến đường có sẵn trong ý tưởng tổ chức công viên. Một tuyến áp sát phía nam của nhà. Một tuyến khác lên dốc nhẹ và đi qua phần lưng mái. Tuyến thứ ba cắt chéo qua bên trong. Khi những đường đi ấy tiếp cận nhau, chúng tạo ra bốn dải không gian song song, có những đoạn đan vào nhau. Vì vậy, đường biên công trình được hình thành đồng thời với việc thay đổi cao độ và hướng đi.
Các dải không được đặt trong một hình chữ nhật bao chung rồi chia bằng những vách vuông góc. Trên mặt bằng, chúng kéo dài, mở rộng hoặc thu hẹp theo từng đoạn. Trong ảnh chụp, một mép mái có thể bắt đầu gần mặt đất rồi vươn lên, còn một mặt tường trở thành đường dẫn mắt về phía xa. Những hướng khác nhau vẫn xuất hiện đồng thời: có lối đi tiếp tục ra công viên, có phần chuyển vào phòng, có tuyến đi lên phía trên.
Sảnh triển lãm, quán và vùng tiếp giáp ngoài trời
Hai không gian chính là phòng triển lãm và quán cà phê, kéo dài dọc theo các tuyến tiếp cận. Những phần kính lớn đưa ánh sáng và cảnh quan tới các khu vực sử dụng ấy. Một sân phía nam nối với quán, kèm phần có mái che dành cho hoạt động biểu diễn. Các phòng phụ được thu vào phần gốc của nhà, nơi những dải công trình gặp nhau và có điều kiện bố trí những bộ phận kín hơn.
Quan hệ giữa phòng và đường dạo được thể hiện qua nhiều ranh giới có chiều sâu. Từ một lối ngoài trời, người đi có thể thấy phần kính, cột và nội thất nằm sau mép mái; ở một góc khác, tường đặc che đi phần phòng phía sau. Những khoảng dừng không chỉ nằm ở cửa vào. Bậc, sân, hiên và những vùng dưới mái cùng xuất hiện dọc theo chiều dài nhà, tạo những chỗ đứng hoặc ngồi có liên hệ khác nhau với cảnh quan.
Trung tâm môi trường ở phần đất thấp
Phía bắc phòng triển lãm là phần dành cho trung tâm nghiên cứu môi trường. Nhóm thiết kế đặt một phần không gian này chìm vào đất, dựa vào khả năng làm lớp đệm của đất bao quanh. Phòng triển lãm ở phía còn lại được mô tả như một vùng đệm góp phần sử dụng ánh nắng mùa đông. Các cách bố trí này nằm ngay trong tổ chức mặt cắt, không xuất hiện như một khối kỹ thuật tách rời phía sau nhà.
Phần không gian thấp của trung tâm môi trường liên hệ với phòng triển lãm qua một tầng lửng mở. Sự thay đổi cao độ vì thế không chỉ diễn ra trên đường đi ngoài trời hay trên mái. Bên trong, những vùng nhìn lên, nhìn xuống và nhìn ngang qua các lớp cột cùng tồn tại. Những ảnh chụp dọc nhà cho thấy sàn, mái và tường không phải lúc nào cũng chạy song song, trong khi các phần kính làm lộ rõ cảnh quan ở cuối tuyến nhìn.
Bê tông, kính và những mép nhà kéo dài
Bộ ảnh công trình hoàn thành ghi lại các bề mặt bê tông, những dải kính và các cấu kiện mảnh nằm dưới mái. Vật liệu không được phân chia theo từng khối phòng riêng biệt; những mặt bê tông kéo từ đoạn kín sang đoạn mở, còn kính có lúc tạo thành mặt ngoài liên tục, có lúc chỉ còn là một khe dài. Độ dày của mái và tường hiện rõ hơn tại các đầu cắt, nơi những bề mặt đang kéo dài kết thúc hoặc đổi hướng.
Ở các ảnh chụp khi trời tối, ánh sáng trong nhà làm những vùng kính trở nên nổi bật, trong khi phần bê tông và cây cối phía ngoài lùi vào nền tối. Các không gian có người sử dụng được nhìn thấy như những đoạn sáng nằm dọc đường dạo. Ban ngày, cùng những ô kính ấy lại phản chiếu bầu trời và cảnh quan. Hình ảnh nhà vì thế thay đổi theo vị trí chụp và điều kiện sáng, dù các đường mái và những mặt nghiêng vẫn có thể nhận ra.
Từ pavilion triển lãm đến một địa chỉ thường xuyên
Sau lễ hội vườn, LF One tiếp tục được sử dụng. Trang thông tin văn hóa của thành phố xác định đây là nơi đặt Trinationales Umweltzentrum, trung tâm môi trường hoạt động trong bối cảnh vùng biên giới ba quốc gia; phần tổ chức sự kiện có thể được sử dụng cho những chương trình riêng. Công trình vì vậy không kết thúc vòng đời cùng triển lãm năm 1999. Các phòng phục vụ môi trường và những vùng sinh hoạt chung vẫn cùng tồn tại trong cấu trúc ban đầu.
Tên Landscape Formation One mô tả trực tiếp phạm vi nghiên cứu hình thức của dự án: việc tạo một cấu hình cảnh quan có thể chứa những hoạt động trong nhà. Trong những giải thích về công việc thời kỳ này, Hadid nhắc tới việc đưa các ý tưởng về mặt đất và chuyển động vào tổ chức nội thất. Ở LF One, những ý tưởng ấy hiện ra qua các đường đi cụ thể, bốn dải phòng, vùng nghiên cứu chìm xuống và phần mái có thể được tiếp cận từ cảnh quan.
