Tham & Videgård

KTH và sự hình thành văn phòng tại Stockholm

Bolle Tham sinh năm 1970, Martin Videgård sinh năm 1968. Cả hai tốt nghiệp chương trình kiến trúc tại KTH năm 1997 và lập văn phòng tại Stockholm năm 1999. Trong hồ sơ hồi cố của ArkDes, họ được giới thiệu là hai kiến trúc sư muốn thực hiện loại kiến trúc mà họ cảm thấy còn thiếu trong môi trường Thụy Điển lúc bấy giờ. Quá trình phát triển của nhóm diễn ra từ các nhiệm vụ nhỏ, rồi mới đến trường học, bảo tàng và những dự án có thời gian triển khai dài hơn. ^[2][3]

Trong phỏng vấn của KTH năm 2026, Videgård mô tả trường là môi trường cho phép sinh viên thử nhiều hướng. Ông nhớ lại nửa đầu thập niên 1990, khi ngành kiến trúc Thụy Điển khó khăn và nhiều người hành nghề dành thời gian giảng dạy. Năm 2026, KTH trao danh hiệu Alum of the Year cho cả hai người sáng lập. ^[2]

Những ngôi nhà đầu tiên và điều kiện của quần đảo

Trong cuộc trò chuyện với Interni, hai người cho biết khi mở văn phòng họ chưa có các hợp đồng lớn và chủ yếu làm những ngôi nhà nhỏ. Ngay cả sau khi được giao trường học hoặc bảo tàng, họ vẫn giữ nhà ở riêng lẻ trong danh mục công việc. Họ giải thích rằng quy mô này cho phép ý tưởng được xây dựng và quan sát trong thời gian ngắn hơn. Lời kể đó giúp xác định vai trò của nhà ở trong lịch sử văn phòng, thay vì coi chúng chỉ là phần việc phụ bên cạnh công trình công cộng. ^[4]

Archipelago House, triển khai năm 2003–2006, là một hồ sơ cụ thể của giai đoạn ấy. Khu đất nằm trên đảo không có đường xe nối đất liền nên vật liệu phải đưa tới bằng thuyền. Nhóm chọn kết cấu nhẹ bằng gỗ và kính; mặt bằng đặt vào khoảng đất bằng giữa các mỏm đá, đồng thời hướng về nắng phía nam và mặt biển phía tây. Những lựa chọn được mô tả gắn trực tiếp với vận chuyển, địa hình và sử dụng nhà nghỉ, không chỉ với hình ảnh một ngôi nhà giữa rừng. ^[5]

Kalmar và Moderna Museet Malmö

Cuộc thi quốc tế cho Bảo tàng Nghệ thuật Kalmar năm 2004 là một mốc trong quá trình chuyển sang công trình văn hóa. Phương án thắng cuộc được xây dựng trong giai đoạn 2005–2008 và khánh thành ngày 10 tháng 5 năm 2008. Khối bảo tàng bốn tầng nằm trong công viên, gần tàn tích tường thành và nhà hàng do Sven Ivar Lind thiết kế từ thập niên 1930. Tên phương án Platform được tiếp tục trong cách tổ chức các sàn cho nhiều hoạt động nghệ thuật khác nhau. ^[6]

Kalmar nhận giải Kasper Salin năm 2008. Một năm sau, Moderna Museet Malmö mở cửa ngày 26 tháng 12 năm 2009 trong nhà máy điện cũ. Theo tư liệu của bảo tàng, việc lựa chọn địa điểm làm chi nhánh được xác lập năm 2008; Tham & Videgård tổ chức lại không gian trong nhà và bổ sung khối vào màu cam đỏ. Hai cầu thang tạo tuyến tham quan vòng qua phòng turbine và các phòng triển lãm phía trên. Hai dự án gần nhau về thời gian nhưng có xuất phát điểm khác: xây mới trong công viên và chuyển đổi công nghiệp. ^[1][7]

Các công trình nhỏ tiếp tục bên cạnh bảo tàng

Mirrorcube tại Treehotel ở Harads được phát triển từ năm 2008 đến 2010. Đây là một khối lập phương cạnh bốn mét, có khung nhôm nhẹ lắp quanh thân thông và bề mặt kính phản chiếu rừng. Bên trong sử dụng ván ép; các cửa sổ cho phép nhìn nhiều hướng. Hồ sơ tác giả đặt công trình trong bối cảnh du lịch thiên nhiên ở miền bắc Thụy Điển. Quy mô sử dụng chỉ 16 m², rất khác những bảo tàng đang được thực hiện trong cùng giai đoạn. ^[8]

Lagnö, thiết kế và xây dựng năm 2010–2012, cho thấy một tình huống khác trong cùng quần đảo Stockholm. Khu đất cho phép xe chở vật liệu nặng tiếp cận; chủ nhà mong muốn giảm công việc bảo trì. Vì vậy ngôi nhà sử dụng bê tông đổ tại chỗ, với các mái hai dốc nối tiếp nhau. Theo phỏng vấn Interni, nhóm coi điều kiện vận chuyển là một trong các dữ kiện trực tiếp ảnh hưởng đến vật liệu. Lagnö và Archipelago House được ghi chép như hai trường hợp riêng, không phải sự chuyển đổi chung từ gỗ sang bê tông của toàn bộ văn phòng. ^[9][4]

Trở lại trường cũ với công trình KTH

Trường Kiến trúc KTH bắt đầu từ cuộc thi năm 2007 và hoàn thành trong giai đoạn dự án 2007–2015. Tham & Videgård đưa khối nhà mới vào một khoảng sân có các tuyến đi sẵn, giữa những công trình gạch của Erik Lallerstedt từ đầu thế kỷ XX. Vỏ thép Cor-Ten đỏ sẫm và đường biên cong của nhà mới cùng xuất hiện trong khuôn viên này. Dự án có sáu tầng, sân chìm và sân thượng; các không gian ở tầng vào liên hệ với xưởng, triển lãm và nơi tập trung đông người. ^[10]

Năm 2015, Trường Kiến trúc KTH mang lại giải Kasper Salin thứ hai cho văn phòng, sau Kalmar. Với hai người tốt nghiệp tại KTH, đây đồng thời là việc thiết kế môi trường đào tạo thuộc trường cũ. Công trình tiếp tục được trao giải Stockholm Building of the Year năm 2016. ^[1][2][10]

Từ kiến trúc đến đồ vật và những ấn phẩm

Hoạt động của văn phòng còn gồm thiết kế đồ đạc và chiếu sáng. Trong hồ sơ hợp tác của Wästberg, Bolle Tham và Martin Videgård được ghi là tác giả các dòng Alma và Babel, đồng thời là thành viên Royal Academy of Arts. Đèn Alma sử dụng bề mặt gợn liên tục lấy gợi ý từ đường sóng sin. Đây là một nhánh công việc ở quy mô đồ vật, đi cùng danh mục nhà ở và công trình công cộng chứ không hình thành một thương hiệu kiến trúc riêng. ^[11][12]

Các ấn phẩm chuyên khảo ghi lại những giai đoạn khác nhau. Out of the Real do Birkhäuser xuất bản năm 2011 có 208 trang. The Operative Elements of Architecture do Bokförlaget Arena xuất bản năm 2014 có 224 trang. Đến năm 2023, On: Architecture do Art & Theory Publishing phát hành có 444 trang và 73 ví dụ dự án. Tập sau bao gồm công trình đã xây, chưa xây và đang triển khai, do đó số dự án trong sách không đồng nghĩa số công trình hoàn thành của văn phòng. ^[13][14][15]

Triển lãm hồi cố tại ArkDes

Triển lãm Tham & Videgård – On: Architecture diễn ra tại ArkDes từ ngày 11 tháng 11 năm 2022 đến ngày 27 tháng 8 năm 2023. Thay vì chỉ dùng tường treo bản vẽ, nhóm thiết kế một bề mặt kính rộng 432 m². Mô hình, ảnh và phim được đặt trong một cấu trúc không gian mà khách có thể bước vào. Tư liệu của bảo tàng xác định đây là lần đầu công việc của văn phòng được trình bày trong một triển lãm toàn diện như vậy. ^[3]

Daniel Golling phụ trách giám tuyển triển lãm. Ấn phẩm đi kèm có bài viết của Golling và Kieran Long, ảnh của Åke E:son Lindman; phần trình bày do Felix Dahlén cùng Tham & Videgård thực hiện. Bằng việc lưu cả phương án chưa xây, sách cho thấy phạm vi nghiên cứu rộng hơn tập công trình có ảnh hoàn thành. Triển lãm và xuất bản là hai phần liên quan của cùng đợt tổng kết, nhưng có thời điểm và hình thức tiếp cận tư liệu riêng. ^[15]

Mở rộng quy mô trường đại học

Dự án Konstnärliga tại Gothenburg khởi đầu từ cuộc thi năm 2015. Nhiệm vụ tập hợp các ngành mỹ thuật, thiết kế, thủ công, âm nhạc và sân khấu vào một tổ hợp gần Götaplatsen. Phạm vi đề xuất gồm những nhà mới nối với cơ sở có sẵn, các xưởng và phòng học quanh khoảng thông tầng, cùng sân có thể dùng làm không gian làm việc ngoài trời. Hồ sơ dự án cũng ghi yêu cầu phối hợp với di sản khuôn viên và lối vào tuyến đường sắt West Link. ^[16]

Khi hồ sơ này được đối chiếu tháng 10 năm 2026, website văn phòng vẫn ghi Konstnärliga ở trạng thái đang thực hiện. Vì vậy, dự án được đặt trong phần mở rộng hoạt động của nhóm, không đưa vào danh sách các công trình đã hoàn thành. Trang giới thiệu văn phòng lúc kiểm tra cũng liệt kê công việc tại Paris, Praha và khu Gasworks ở Stockholm. Những địa điểm này thể hiện phạm vi dự án vượt khỏi Thụy Điển; chúng không tự động có nghĩa văn phòng đã mở cơ sở thường trực tại từng thành phố. ^[16][1]

Các mốc thời gian

1968
Martin Videgård ra đời. ^[3]
1970
Bolle Tham ra đời. ^[3]
1997
Cả hai tốt nghiệp kiến trúc tại KTH. ^[2]
1999
Thành lập văn phòng tại Stockholm. ^[1]
2004
Thắng cuộc thi Bảo tàng Nghệ thuật Kalmar. ^[6]
2006
Hoàn thành Archipelago House. ^[5]
2008
Kalmar khánh thành và nhận giải Kasper Salin. ^[6]
2009
Moderna Museet Malmö khai trương ngày 26 tháng 12. ^[7]
2010
Hoàn thành Mirrorcube tại Treehotel. ^[8]
2011
Xuất bản Out of the Real. ^[13]
2012
Kết thúc giai đoạn dự án Lagnö. ^[9]
2014
Xuất bản The Operative Elements of Architecture. ^[14]
2015
Hoàn thành Trường Kiến trúc KTH, nhận giải Kasper Salin; bắt đầu dự án Konstnärliga. ^[10][16]
2022–2023
Triển lãm On: Architecture tại ArkDes. ^[3]
2023
Xuất bản chuyên khảo On: Architecture. ^[15]
2026
KTH trao danh hiệu Alum of the Year cho cả hai người sáng lập. ^[2]