Pháo đài San Roque và đấu trường cũ
Trung tâm hội nghị và khán phòng Badajoz nằm trong pháo đài San Roque, một bộ phận của hệ thành phòng thủ thế kỷ XVII. Sau khi vai trò quân sự suy giảm, khu đất được sử dụng cho đấu trường bò tót. Một khoảng tròn được đào vào phần đất phía trong pháo đài, với các khán đài nằm quanh sân đấu. Khi SelgasCano khảo sát để thiết kế công trình mới, đấu trường đã mất phần lớn kết cấu, nhưng những đường tròn và ranh giới tường thành còn lại.
Dự án được phát triển từ cuộc thi năm 1999 và công trình mở cửa vào tháng 4 năm 2006. Chương trình gồm khán phòng chính, khán phòng phụ, các phòng đa năng và diện tích triển lãm. Những không gian này được đưa vào giữa các dấu tích có hình học khác nhau: tường thành ngũ giác ở ngoài, hai vòng tròn của đấu trường ở trong. Tòa nhà sử dụng những đường biên đó để tổ chức phần nhìn thấy trên đất và phần chương trình nằm thấp hơn.
Hai vòng tròn không hoàn toàn đồng tâm
Trong trao đổi về dự án, José Selgas và Lucía Cano mô tả việc giữ các đường biên của đấu trường cũ, kể cả sự lệch tâm giữa vòng trong và vòng ngoài. Khối khán phòng mới được đặt vào vị trí sân đấu, còn vùng từng có khán đài trở thành sân bao quanh. Các phòng phục vụ được xếp vào những phần đất giữa vòng ngoài và tường thành. Mặt bằng vì vậy không phải một hình tròn hoàn toàn độc lập đặt trên một khu đất trống.
Các khoảng giữa hai vòng có chiều rộng thay đổi do chúng không đồng tâm. Trên mặt bằng, những phòng kín và tuyến giao thông tiếp tục được điều chỉnh theo các mép cong và phần ranh giới góc cạnh của pháo đài. Khối khán phòng trung tâm có vị trí rõ trong sân, nhưng những chương trình khác nằm quanh và dưới nó. Một số phần xây mới không hiện thành các khối riêng khi đứng ở mặt đất phía ngoài; chúng được nối bằng mạng sảnh và đường đi ở cao độ thấp.
Đưa phần lớn chương trình xuống thấp
SelgasCano cho biết khoảng 80% diện tích được bố trí dưới cao độ đất, gắn với mong muốn hạn chế chiều cao công trình so với tường thành. Mặt cắt thể hiện nhiều phòng và tuyến nối nằm dưới sân ngoài trời. Phần khán phòng nổi lên ở giữa có thể nhìn thấy từ quanh khu đất, trong khi diện tích sử dụng thực tế còn mở rộng ra dưới những bề mặt ở cạnh. Các phòng phụ và khu phục vụ không đều xuất hiện trên đường chân trời của công trình.
Phương án này dẫn tới một lối vào nằm ngoài khối tròn trung tâm. Người đến đi xuống sảnh rồi từ đó tiếp cận các nhóm phòng. Trên mặt bằng cao độ thấp, những đường đi vòng, cửa phòng và các vùng đợi được đặt quanh khán phòng chính. Phần đất phía trên tiếp tục tạo sân, những khoảng trống và các đường đi quanh công trình. Cùng một vị trí trên mặt bằng có thể là sân ở cao độ trên và là không gian sử dụng hoặc giao thông ở phía dưới.
Mái đón và tuyến thang vào sảnh
Lối vào được đánh dấu bằng một mái đón cong và một thang đi xuống. Mái không áp vào ngay mặt trước khán phòng tròn, mà đứng ở phía ngoài để dẫn tới cao độ sảnh. Màu đỏ xuất hiện ở mặt dưới mái, những bề mặt của thang và một số đường đi tiếp theo. Nhìn từ sân, người đến thấy lớp vòng ngoài của công trình và điểm xuống rõ rệt bên cạnh, với đường bao tường thành vẫn ở phía xa hơn.
Khi đi xuống, các mặt tường cong và bề mặt sáng mờ hiện ở nhiều khoảng cách. Có những đoạn thang được đặt cạnh lớp bao, để nhìn thấy ánh sáng hoặc cấu kiện phía sau. Sảnh phía dưới liên hệ với các khu phòng thay vì đưa tất cả người sử dụng vào ngay khán phòng chính. Các ảnh hoàn thiện cho thấy tay vịn, chiếu thang và nền đỏ tiếp tục qua các phần có tiết diện cong. Những đường đi này có màu và vật liệu khác với mặt sân sẫm ở phía trên.
Khán phòng như một khối tròn sáng mờ
Phần khán phòng nổi lên được bao bằng một lớp vật liệu nhẹ, sáng mờ. Phía ngoài còn một hệ vòng có sợi thủy tinh và polyester tạo một đường biên khác quanh nó. Hai lớp không có cùng vị trí hoặc hình thức: một lớp bao phòng ở gần, một lớp định giới hạn phía ngoài sân. Nhìn từ xa, những dải ngang và các mặt cong làm khối tròn có nhiều mức đặc, trong và phản sáng khác nhau.
Nhóm kiến trúc sư gọi phần khối phòng nổi lên là một chiếc đèn trong mô tả dự án. Cách gọi liên hệ với việc ánh sáng đi qua lớp bao, đối lập với những phần tường và đất đặc quanh khu vực đào xuống. Ở cự ly gần, các thanh, mối nối và từng dải vật liệu vẫn có thể nhận ra. Hình tròn chung được tạo bởi nhiều cấu kiện lắp ghép, tiếp tục đi qua các đoạn cửa, mặt đứng và những vị trí đổi hướng quanh sân.
Sân nằm giữa khán phòng và vòng ngoài
Vùng sân bao quanh khán phòng giữ vị trí của những bậc khán đài cũ. Trên mặt bằng, nó không có chiều rộng bằng nhau ở mọi phía. Có những đoạn mở khá rộng, có đoạn hẹp dần khi hai đường tròn tiến gần nhau. Người đứng trong vùng này nhìn một phía là khối phòng chính, phía kia là lớp vòng ngoài hoặc những bộ phận của tường thành. Các mặt nền và tuyến đi được tổ chức trong khoảng giữa đó.
Khi khảo sát di tích, nhóm thiết kế gặp những cây mọc tự phát trên phần khán đài cũ. Trong trao đổi về công trình, họ nêu việc giữ lại hiện tượng cây xuất hiện quanh khoảng trống và đưa cây vào sân mới. Bản vẽ và những ảnh toàn cảnh ghi nhận các vùng cây nằm quanh khối tròn. Cây có chiều cao và độ dày khác với lớp vòng sáng màu, tạo những khoảng có thể nhìn xuyên hoặc được che tùy theo vị trí đứng quanh sân.
Những lớp vách trong khán phòng chính
Bên trong khán phòng, các hàng ghế hướng về sân khấu, với phần ghế cao hơn ở phía sau và hai bên. Vách cong có những cửa tròn đặt thành một dãy. Những cửa này nằm ở cao độ khác nhau theo đường đi của các tầng ghế, với khung dày và bề mặt sáng phía quanh. Ảnh chụp từ phần ghế cao cho thấy sân khấu, trần và dãy cửa cùng xuất hiện trong một không gian có đường bao cong.
Trần có các dải chạy theo một hướng rõ, khác với những đường ngang trên lớp bao phía ngoài. Mặt sàn, hàng ghế và vách đều có những vùng tối, sáng khác nhau, làm rõ các cao độ của phòng. Vách sáng không làm toàn bộ không gian trở thành một khối trong suốt; sân khấu, ghế và các lớp kỹ thuật vẫn có vị trí riêng. Hồ sơ công trình ghi Higini Arau phụ trách âm học, cùng những đơn vị chuyên về kết cấu và hệ kỹ thuật tham gia các phần phòng biểu diễn.
Các đường cong khi nhìn từ trong và ngoài
Từ mặt đất ngoài công trình, khối phòng tròn và các lớp vòng ngang có thể che phần lớn mạng phòng bên dưới. Khi vào sảnh, những đường cong tiếp tục xuất hiện trong các vách, tuyến thang và những hướng đi vòng. Các lớp vật liệu nhẹ ở vùng nổi lên được đặt cạnh phần bê tông, tường và nền của khu đào thấp. Những vật liệu này có bề dày và mức truyền sáng khác nhau, nhưng cùng tổ chức quanh dấu tích hình học của đấu trường cũ.
Những ảnh của Jesús Granada ghi lại đường tiếp cận, khoảng giữa các lớp cong, các thang đỏ và nội thất khán phòng. Ở mỗi vị trí, một phần khác của tổ chức nhiều cao độ hiện ra: mặt sân quanh khối phòng, tuyến đi xuống, sảnh thấp và các tầng ghế bên trong. Các không gian nối với nhau dưới sân tiếp tục giữ mối quan hệ với khối tròn ở giữa và các đường biên tường thành nằm ngoài cùng của khu đất.
