Từ khu đất công nghiệp sang nhà ở

Công trình 35 căn hộ ở Badalona nằm trên dấu vết một cơ sở sản xuất bơ thực vật và chocolate. Một phần cấu trúc công nghiệp cũ được giữ lại trong dự án chuyển đổi sang nhà ở, với 28 và bảy căn thuộc các nhóm khác nhau. Bối cảnh xung quanh là những dãy phố có bức tường chung bằng gạch, chiều cao và thời điểm xây dựng không đồng nhất, gắn với lịch sử phát triển công nghiệp của thành phố.

Thay vì xuất hiện như một khối nhà trát phẳng hoàn toàn, công trình có một lớp ngoài bằng các thanh gốm nằm ngang. Lớp này chạy theo góc phố và tiếp tục qua các mặt dài, phía dưới là một dải cửa và các bộ phận thép màu nâu. Từ vỉa hè, người đi có thể nhìn thấy cây, khoảng trống và một phần không gian phía sau lớp gốm. Mặt nhà vì thế có chiều dày rõ, với những dải tối xen giữa các hàng vật liệu đỏ.

Mặt gốm cạnh một tường nhà lân cận cao hơn.Ảnh: Hisao Suzuki

Phần bao cũ và những chỗ chuyển tiếp

Dự án sử dụng hình dáng bao của công trình công nghiệp như một giới hạn cho phần ở mới. Những phần được giữ và những phần xây thêm cùng tham gia xác định khối tích trên khu đất. Mặt bằng không chỉ gồm các căn hộ ghép sát nhau; nó còn có lối xuyên, sảnh, thang bộ, thang máy và các khoảng ngoài trời nằm giữa đường phố với cửa nhà.

Trên các bản vẽ tầng, đường tiếp cận thay đổi tùy theo vị trí căn hộ và các lõi giao thông. Có đoạn đi dưới sàn tầng trên, có đoạn lộ ra bầu trời và có đoạn mở về một sân nhỏ. Các khoảng này không đều nhau như hành lang của một khối nhà lặp lại. Những mặt phố xung quanh cũng không có cùng độ rộng, nên góc nhìn từ mỗi con đường cho thấy một phần khác của lớp bao và những ngôi nhà cũ đứng cạnh.

Phần chân nhà và lớp gốm chạy dọc theo mặt phố.Ảnh: Hisao Suzuki

Những thanh gốm trở thành chậu cây

Thành phần nổi bật của mặt ngoài là 1.590 đơn vị gốm được dùng làm chậu trồng. Chúng vốn là các cấu kiện sản xuất sẵn, có hình dạng dài và rỗng, được đưa vào một hệ khung để xếp thành nhiều tầng ngang. Các hàng không bị ép thành một mặt phẳng kín; khoảng hở giữa chúng cho thấy phần không gian phía sau. Cây mọng nước được trồng vào những đơn vị này.

Ở ảnh nhìn xiên, đầu và thân của từng cấu kiện hiện rõ, tạo các dải bóng dưới mép gốm. Khi nhìn xa hơn từ đầu phố, các đơn vị nhỏ gộp lại thành một bề mặt có nhịp đều. Độ phủ của cây khác nhau giữa các hàng, nên màu xanh không tạo thành một mảng đồng nhất. Những chậu này nằm trong cấu tạo lớp bao, có vị trí và kích thước lặp lại, khác với các chậu rời người ở đặt thêm trên nền hành lang hoặc trong sân.

Lối đi hở phía trên giữa lớp gốm và vách căn hộ.Ảnh: Hisao Suzuki

Hệ khung ở sau lớp gốm

Phần gốm được giữ trong một cấu trúc có các thanh thép ngang và đứng. Bản vẽ chi tiết thể hiện các bản thép, dầm và chỗ neo của lớp bao, cùng quan hệ với sàn nhà phía trong. Độ dày của hệ này tạo nên một khoảng giữa mặt ngoài hướng phố và những cánh cửa của phần ở. Tại một số vị trí, khung tiếp tục qua phía trên như những thanh nối ngang qua lối đi.

Thép màu nâu xuất hiện ở chân tường, khuôn cửa, mép mái và phần khung bên cạnh các hàng gốm. Một số cấu kiện có bề mặt thép phong hóa, trong khi lan can là những thanh tròn mảnh. Dù nhìn từ xa có thể gộp thành một dải màu, các bộ phận này có hình dạng và cách liên kết khác nhau. Ở góc phố, sự đổi hướng của khung cho thấy các hàng gốm không kết thúc thành một tấm phẳng đơn lẻ mà bao quanh một thể tích có chiều sâu.

Không gian chung có sàn gỗ, sỏi và cây.Ảnh: Hisao Suzuki

Lối đi giữa phố và căn hộ

Một số đường vào nằm giữa lớp chậu gốm và vách của các căn hộ. Nền gỗ chạy dọc theo lối hẹp, phía trên là những thanh ngang không che kín bầu trời. Cửa nhà và các tấm chắn gỗ đứng ở một bên; bên kia là mặt trong của hệ gốm và khung thép. Cây xuất hiện ở chân vách hoặc trong những chậu đặt sát cửa.

Ở những chỗ được tầng trên che phủ, cùng lối đi này có trần bê tông và phần sỏi bên cạnh sàn gỗ. Thang bộ với lan can thép nối các cao độ, mở tầm nhìn sang những khoảng chung quanh. Có thể nhận ra sự khác nhau giữa một đoạn lộ thiên hẹp và một sảnh có mái rộng hơn. Người đi không chuyển ngay từ vỉa hè vào một phòng kín, mà lần lượt qua các lớp cửa, khoảng hở và sàn chung của khu nhà.

Cầu thang thép mở trong khoảng chung.Ảnh: Hisao Suzuki

Thang và những khoảng chung bên trong

Thang bộ nằm trong không gian có nhiều phía mở, với tay vịn và lan can bằng thép mảnh. Từ chiếu nghỉ có thể nhìn qua các hàng gốm hướng ra phố hoặc xuống khoảng nền ở dưới. Những phần này được chụp cùng chậu cây, ghế và vật dụng của người ở, nên kích thước không gian có thể đối chiếu trực tiếp với các đồ dùng thường ngày.

Sàn gỗ không phủ kín toàn bộ bề ngang ở mọi vị trí. Bên cạnh có các phần sỏi và những khoảng trồng, còn mép thang được xác định bằng lan can sẫm màu. Mặt dưới sàn phía trên tạo một vùng có mái, trong khi khoảng mở kế bên nhận ánh sáng từ trên. Các mối nối giữa sàn, thang và vách ngoài được để nhìn thấy. Phần giao thông vì vậy đồng thời chứa những khoảng dừng và những tầm nhìn giữa các tầng, chứ không chỉ là một ống thang khép kín.

Phòng ăn mở về khoảng ngoài trời của căn hộ.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng mở về khoảng nhỏ riêng

Trong ảnh nội thất, căn hộ có các bề mặt sáng màu, nền gỗ và những cửa lớn mở về khoảng ngoài trời. Một phòng ăn được đặt trước cửa kính rộng; phía sau cửa là một khoảng hẹp có lớp chắn và ánh sáng bên trên. Những phòng ở này có cách hoàn thiện khác với các phần gốm, thép và sỏi của khu chung ở bên ngoài.

Một ảnh khác cho thấy khoảng sân gỗ nhỏ có ghế và cây, được bao quanh bởi kính và các tấm nằm ngang. Chiều cao mở lên trời lớn hơn bề rộng nền sân, nên từ vị trí ngồi có thể nhìn thấy các lớp nhà ở phía trên. Các khoảng riêng không có hình dáng giống mặt phố. Chúng nằm ở bên trong hình bao của công trình và được tiếp cận qua cửa của căn hộ, trong khi các lối chung chạy ở những phần khác của mặt bằng.

Sân nhỏ có nền gỗ và cây giữa các mặt kính.Ảnh: Hisao Suzuki

Góc phố và chiều dài của mặt nhà

Hai mặt dài gặp nhau ở góc, nơi các hàng gốm tiếp tục rẽ theo đường phố. Phần chân nhà có chiều cao riêng và các cửa đặt theo nhịp khác với những hàng chậu phía trên. Ở một đầu công trình, tường của nhà lân cận cao hơn lớp bao này; ở đầu khác, con đường hẹp khiến người xem nhìn dọc sát mặt gốm. Những quan hệ đó xuất hiện rõ trong các ảnh chụp từ các góc đường.

Từ xa, mặt ngoài mang một trật tự lặp lại khá liên tục. Ở gần cửa vào, trật tự này được đọc thành các bộ phận cụ thể: chậu, cây, thanh thép, cửa gỗ, mép sàn và những khoảng để đi qua. Những phần còn lại của cơ sở công nghiệp và chương trình nhà ở mới cùng nằm trên khu đất, trong khi các không gian chuyển tiếp tạo thành một chuỗi khác nhau giữa ba mặt phố và các căn hộ phía trong.

Đọc thêm +