Cơ sở lưu trú và chăm sóc tại Date
Children’s Centre for Psychiatric Rehabilitation nằm ở vùng ngoại ô thành phố Date, Hokkaido, và hoàn thành năm 2006. Đây là cơ sở có chức năng chăm sóc sức khỏe tâm thần cùng chỗ ở cho trẻ em, do Social Welfare Corporation Tarap làm chủ đầu tư. Sou Fujimoto thực hiện thiết kế cùng Koji Aoki. Các phòng lưu trú, sinh hoạt, ăn uống, học tập và phục vụ được tập hợp trong một công trình có hai tầng sử dụng.
Trong cuộc phỏng vấn năm 2014 với Andreas Kofler, Fujimoto cho biết chương trình có khoảng năm mươi trẻ. Ông làm việc với một bác sĩ phụ trách bệnh viện và trao đổi về việc tổ chức các không gian chung cũng như các chỗ riêng. Phương án được trình bày bằng mô hình, sau đó tiếp tục thảo luận cùng phía vận hành. Công trình có lối vào chính được kiểm soát bởi nhân viên y tế, dù mặt bằng bên trong gồm nhiều hướng đi.
Những khối vuông xoay theo nhiều hướng
Mặt bằng được tạo bởi nhiều khối có dạng vuông, đặt theo các góc khác nhau. Các cạnh khối không chạy song song thành một lưới chung cho toàn nhà. Một số khối nằm gần nhau, một số tách ra để lại khoảng rộng hơn ở giữa. Vành ngoài của công trình vì thế có nhiều góc lồi lõm; mỗi mặt tường nhìn về một hướng riêng.
Fujimoto mô tả quá trình thiết kế là dịch chuyển từng khối để đáp ứng chương trình phòng phức tạp. Ông nhấn mạnh rằng cách bố trí được điều chỉnh có chủ đích, dù khi nhìn tổng thể có vẻ ngẫu nhiên. Sirius Lighting Office ghi nhận các khối lập phương có cạnh khoảng 6,5 mét. Trong mặt cắt, một số khối chứa hai tầng phòng, trong khi một số phần có không gian cao và khoảng mở liên hệ hai cao độ.
Khoảng nối giữa các phòng
Các khoảng nằm giữa những khối vuông không có hình dạng đồng nhất. Có đoạn hẹp thành lối qua, đoạn mở rộng thành nơi sinh hoạt, và những góc nằm cạnh hai bức tường xoay chéo nhau. Một vùng chung có thể liên hệ trực tiếp với nhiều khối phòng xung quanh. Các khoảng này nằm trong cùng lớp bao của tòa nhà, với mái và hệ trần tiếp tục qua phần nối.
Trong thuyết minh thiết kế, Fujimoto gọi các góc nhỏ giữa khối phòng là những chỗ có thể sử dụng mà không gán trước một chức năng duy nhất. Ông đặt chúng cạnh phòng sinh hoạt để chỗ riêng và vùng chung tồn tại gần nhau. Bố trí xây dựng có các góc khuất, khoảng mở rộng và những cửa nối qua tường. Hình dạng từng vùng phụ thuộc vào góc đặt và khoảng cách giữa các khối kề nhau.
Phòng ăn, bếp và các khu sinh hoạt
Chương trình bên trong có phòng ăn, bếp, phòng sinh hoạt, phòng học, phòng chơi, phòng họp và các phòng ở. Những phòng có công năng riêng được đặt trong các khối hoặc tại phần tiếp giáp với vùng chung. Bếp nằm sát phòng ăn trong mặt cắt; các phòng có diện tích và chiều cao khác nhau. Tại những phần hai tầng, khu sử dụng phía trên không luôn trùng chức năng với phòng ngay bên dưới.
Các khu tắm và thay đồ được tập hợp thành những cụm phòng nhỏ, có vách ngăn bên trong khối vuông. Nhà vệ sinh, chỗ chứa và những không gian phục vụ cũng được chia thành phòng riêng. Các tường ngoài của khối giữ hình vuông, trong khi cách chia bên trong thay đổi theo công năng. Ở vùng chung, nền và trần tiếp tục qua các khoảng nối, với những góc của khối phòng nhô vào trong không gian sinh hoạt.
Tầng trên và hệ cầu thang
Tầng trên gồm các phòng kín, sảnh và lối đi giữa chúng. Một số khối vẫn giữ khoảng thông tầng; tại đó, mặt bằng tầng trên chỉ thể hiện phần mái hoặc khoảng rỗng. Các lối nối đi quanh những góc tường, thay đổi bề rộng theo cách sắp xếp các khối. Có những đoạn nhìn xuống khu sinh hoạt tầng dưới qua mép sàn có lan can.
Cầu thang được đặt ở các điểm nối giữa phòng và vùng chung. Bản vẽ và chi tiết thể hiện bậc, chiếu nghỉ cùng lan can gỗ. Các đoạn lan can không chạy thành một đường thẳng liên tục mà theo mép sàn và hướng của từng cầu thang. Tại phần sảnh trên cao, bề mặt sàn gỗ tiếp giáp với các tường trắng; phía trên là hệ thanh trần, với đèn và bộ phận kỹ thuật đặt trong khoảng phía sau.
Bê tông, sàn gỗ và hệ sưởi
Kết cấu chính sử dụng bê tông cốt thép cho tường, sàn và mái. Các mặt tường bên trong được hoàn thiện sáng màu; một số đoạn có lớp vữa và sơn, các phòng khác có lớp tấm hoàn thiện riêng. Mặt cắt đặt chiều cao công trình khoảng 7,2 mét tính từ cao độ nền chuẩn. Phía dưới sàn tầng thấp có các hốc kỹ thuật và hệ móng bê tông.
Nhiều khu sinh hoạt dùng sàn gỗ thông dày 15 milimét trên lớp ván nền và sàn bê tông. Chi tiết phòng ăn và một số vùng sinh hoạt có hệ sưởi đặt dưới mặt sàn. Các khu khác dùng những lớp hoàn thiện được chỉ định riêng, gồm thảm ở một số phòng và lớp phủ sàn tại khu phục vụ. Phần sàn, tường và mái có lớp cách nhiệt; các bộ phận này được triển khai khác nhau theo vị trí trong công trình.
Cửa tường và ô lấy sáng trên mái
Tường ngoài có các ô cửa chữ nhật với kích thước và cao độ khác nhau. Ở những mặt tường cao, một số cửa nằm phía trên tầm mắt; tại những khu sát vườn, cửa kính kéo xuống gần nền. Các phòng ở tầng trên và tầng dưới có các ô mở riêng. Khoảng giữa các khối còn có những mặt kính tại các vị trí giáp bên ngoài.
Trên mái có ô lấy sáng dạng vòm có thể mở. Chi tiết thể hiện tấm lấy sáng màu trắng sữa, đặt trên khung nhô khỏi mặt mái. Phần mái xung quanh gồm sàn bê tông, lớp cách nhiệt và chống thấm. Bên dưới ô mái, các bề mặt tường tiếp tục xuống phòng và sảnh. Cửa trên mặt đứng, ô mái và khoảng thông tầng cùng hiện diện trong các mặt cắt, ở những vị trí khác nhau theo từng khối phòng.
Trần lam và chiếu sáng
Sirius Lighting Office phụ trách hệ đèn. Trong các vùng có trần lam gỗ, đèn rọi được đặt trong khe rộng khoảng 100 milimét giữa các thanh. Nhóm thiết kế cho biết mục tiêu là chiếu sáng mặt tường đồng thời giảm sự hiện diện trực tiếp của bộ đèn. Các nguồn sáng vì vậy nằm phía sau mặt trần lam, còn ánh sáng được hướng tới những bề mặt trong phòng.
Chi tiết trần gồm các thanh gỗ hoặc tấm dạng lam cùng hệ khung đỡ, tách khỏi mặt dưới sàn bê tông phía trên. Một số phòng có trần phẳng thay cho hệ lam. Jun Sato Structural Engineers phụ trách kết cấu; Sanken Mechanical Industries và SunTec Electrical Corporation tham gia cơ điện. Shimizu Corporation thi công công trình.
