Một bảo tàng được xây dựng qua nhiều giai đoạn
Museu del Clima nằm tại Lleida, trên một khu đất có chênh cao ở Gardeny. Dự án của Toni Gironès bắt đầu từ cuộc thi năm 2008 và được phát triển qua các giai đoạn kéo dài. Phần địa hình và không gian ngoài trời đã được thực hiện, trong khi toàn bộ chương trình bảo tàng theo dự kiến ban đầu không hoàn thành đồng thời.
Đây là hồ sơ về kiến trúc và quá trình hình thành dự án. Các thông tin về hình dạng, vật liệu và tổ chức không gian không đồng nghĩa với việc toàn bộ bảo tàng đang hoạt động như một cơ sở trưng bày hoàn chỉnh. Trang của kiến trúc sư ghi giai đoạn 2008–2018 và mô tả việc thi công từng bị gián đoạn sau phần đầu tiên.
Từ tòa nhà điều hòa đến một khu đất rộng
Đề bài cuộc thi ban đầu yêu cầu một công trình khoảng 3.000 mét vuông trong khu đất 12.000 mét vuông. Các phòng trưng bày được dự kiến giữ nhiệt độ ổn định trong khoảng 18–25 độ C quanh năm. Cách đặt vấn đề này phân biệt phần trong nhà được điều hòa với khí hậu bên ngoài.
Phương án của Gironès chuyển trọng tâm sang các chuyển tiếp giữa những môi trường khác nhau trên khu đất. Khu vực làm việc được mở rộng ra các khoảng xanh xung quanh, để bảo tàng và công viên hình thành một hệ không gian liên tục. Những vùng nắng, vùng râm, địa hình cao thấp và cây cối trở thành các thành phần trực tiếp của dự án.
Đất đào được giữ lại tại chỗ
Công việc đào và đắp tạo ra địa hình mới từ chính vật liệu lấy lên trong quá trình xây dựng. Theo hồ sơ kiến trúc sư, giai đoạn đầu di chuyển gần 30.000 mét khối đất, trong đó khoảng 25.000 mét khối được giữ tại khu đất. Những khối lượng này được sử dụng để định hình các vùng không gian khác nhau.
Thay vì san toàn bộ khu vực thành một nền bằng, dự án duy trì sự tương phản giữa phần cao và phần thấp. Đường đi chuyển qua các cao độ, với những vị trí mở về phía nắng và những đoạn nằm sâu hơn trong địa hình. Hình dạng công viên gắn với quá trình xử lý đất, không chỉ với việc bố trí cây trên một mặt bằng có sẵn.
Cao nguyên nắng và thung thấp có bóng râm
Mô tả thiết kế phân biệt một vùng cao đón nắng với một vùng thấp râm hơn. Hai vùng nằm trong cùng một tuyến đi bộ nhưng có điều kiện tiếp xúc với nắng, gió và cây xanh khác nhau. Khoảng chuyển giữa chúng giúp thể hiện trực tiếp sự thay đổi của môi trường theo vị trí.
Ở phần thấp, cây hiện hữu và địa hình góp phần tạo bóng râm. Ở phần cao, không gian mở tiếp xúc với gió và bức xạ mặt trời nhiều hơn. Những đặc điểm này được sử dụng để tổ chức tuyến đi, thay cho việc đưa toàn bộ hoạt động vào các phòng có cùng nhiệt độ và ánh sáng nhân tạo.
Đá và khoảng đón tiếp
Các khối đá sa thạch lớn được xếp khô để tạo mặt giữ đất ở vùng chênh cao khoảng chín mét. Mặt đá liên hệ trực tiếp với nền đất được tái tổ chức phía sau, tạo một ranh giới rõ giữa phần cao và mặt bằng đón tiếp phía dưới. Vật liệu xuất hiện ở đây như một phần của công việc tạo địa hình.
Không gian đón tiếp nằm trong hệ chuyển tiếp giữa địa hình, cây xanh và các bộ phận xây dựng. Phần có mái hoặc giàn che không đứng riêng như một vật thể giữa sân trống. Nó liên hệ với các tuyến đi và vùng cây, tiếp tục chuỗi không gian có mức độ che chắn khác nhau quanh công viên.
Cây xanh thay đổi theo mùa
Thiết kế sử dụng thảm thực vật tại chỗ như một thành phần tạo môi trường. Các vùng cây được kết nối với đường đi và những không gian xây dựng, thay vì chỉ đặt ở rìa khu đất. Bóng râm của cây có ảnh hưởng đến nơi dừng và cách tiếp cận những vùng ngoài trời.
Cây rụng lá tạo điều kiện che nắng khác nhau giữa các mùa. Khi tán lá phát triển, diện tích bóng râm tăng lên; khi lá rụng, ánh sáng có thể xuyên qua nhiều hơn. Sự biến đổi này thuộc cấu trúc không gian của dự án, đi cùng những thay đổi về nhiệt độ và cường độ nắng tại Lleida.
Nước và không khí trong tổ chức công viên
Nước được xem xét theo chu trình trên khu đất, với việc tận dụng chênh cao để dẫn nước bằng trọng lực. Phần hạ tầng của công trình và phần công viên được đặt trong cùng một hệ thống liên tục. Thiết kế quan tâm đến những vùng có độ ẩm khác nhau thay vì tách nước thành một yếu tố trang trí độc lập.
Đối với không khí, phương án phân biệt luồng gió ấm trên phần cao với điều kiện thông thoáng ở vùng cây và giàn che bên dưới. Các mô tả này giải thích cách bố trí không gian trong thiết kế. Chúng không được chuyển thành những số liệu hiệu suất hay mức giảm nhiệt độ cụ thể khi chưa có kết quả đo tương ứng.
Những phần đã làm và quá trình còn dang dở
Quá trình thi công bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế, khiến dự án dừng sau giai đoạn đầu trong khoảng 2010–2011. Tuyến địa hình và các bộ phận ngoài trời sau đó tiếp tục được giới thiệu trong hồ sơ dự án. Các mốc xây dựng, mở cửa từng phần và trao giải vì vậy không phải một thời điểm hoàn thành duy nhất của toàn bộ chương trình.
Những phần kiến trúc hiện diện trên khu đất gồm địa hình tái sử dụng đất đào, mặt đá giữ chênh cao, tuyến đi và các vùng cây. Hồ sơ thiết kế đồng thời thể hiện các không gian dự kiến triển khai trong tổng thể. Bố cục được mô tả qua quan hệ giữa những thành phần này và sự thay đổi của điều kiện ngoài trời.
