Thêm diện tích trên một ngôi nhà có sẵn
Didden Village là phần mở rộng nhà ở của gia đình Didden tại Rotterdam, được MVRDV thực hiện trong giai đoạn 2002–2007. Công trình có sẵn vừa là nhà ở vừa có xưởng làm việc. Phần xây thêm nằm trên mái, nên vấn đề của dự án không bắt đầu từ một khu đất trống mà từ mối quan hệ giữa sinh hoạt đã tồn tại và diện tích mới ở phía trên. Hồ sơ của MVRDV ghi đây là dự án đầu tiên văn phòng hoàn thành tại chính thành phố Rotterdam.
Từ đường phố, phần mái mới xuất hiện phía trên mặt đứng của nhà cũ. Bề mặt màu xanh làm rõ phạm vi phần thêm vào, trong khi khối nhà lịch sử vẫn là phần chân của toàn bộ tổ hợp. Phần mở rộng không phủ kín mái bằng một tầng phòng liên tục. Các phòng ngủ được tách thành những khối nhỏ, chừa các khoảng ngoài trời ở giữa và quanh chúng. Vì vậy, diện tích trên mái gồm cả phòng kín và sân sử dụng chung.
Phòng ngủ được chia thành các khối riêng
Thay vì đặt các phòng ngủ cạnh nhau dọc một hành lang nằm trong nhà, thiết kế cho chúng hình thức những căn nhà nhỏ. Các khối có mái dốc, cửa và khoảng tiếp cận riêng. Việc tách phòng thành những thể tích độc lập tạo khoảng cách giữa các thành viên trong cùng một ngôi nhà. Ranh giới giữa phòng và sân vì thế xuất hiện nhiều lần trên một mặt bằng vốn không lớn.
Tên Village gắn với cách sắp đặt này: các khoảng trống giữa khối phòng được nhóm tác giả mô tả như đường nhỏ, ngõ và quảng trường. Tuy nhiên, đây vẫn là phần mở rộng của một nhà ở gia đình, không phải một khu dân cư nhiều hộ. Những phòng nhỏ bên trên cùng liên hệ với tầng sinh hoạt phía dưới. Cách tổ chức vừa phân chia nơi ngủ, vừa giữ một không gian chung thuộc toàn bộ gia đình ở cao độ thấp hơn.
Sân mái bao quanh khu ngủ
Phần sân không chỉ là khoảng còn thừa sau khi bố trí phòng. Nó chạy giữa các khối, mở rộng tại một số vị trí rồi thu hẹp tại những đoạn đi qua. Các hoạt động ngoài trời có thể diễn ra bên cạnh phòng ngủ mà không cần đi xuống mặt đất. Mặt sân, vị trí của khối nhà và tường bao cùng tạo ra những vùng có kích thước khác nhau trong phạm vi mái cũ.
Trong hồ sơ thiết kế, cây, bàn, ghế băng và chỗ tắm ngoài trời được đặt trên sân. Đây là những thành phần của chương trình sinh hoạt, bên cạnh diện tích phòng ngủ. Chúng làm cho mái được sử dụng như một phần của nhà ở thay vì chỉ là lớp che mưa nắng. Những khoảng có thể ngồi lại và những đoạn chủ yếu để đi qua cùng nằm trong một mặt bằng, được phân biệt bằng vị trí và hình dạng các khối xung quanh.
Tường bao với những ô nhìn
Một hệ tường thấp bao quanh sân mái, có những ô mở được cắt vào. Các ô này tạo những hướng nhìn có giới hạn ra thành phố, trong khi những đoạn tường kín giữ sự tách biệt với các mái và cửa sổ xung quanh. Tường bao không được tổ chức như lan can thanh mảnh chạy liên tục: nó có bề dày thị giác và tham gia vào hình ảnh của toàn bộ phần mở rộng.
Nhìn từ bên trong sân, tường bao trở thành một trong những mặt đứng gần nhất của không gian ngoài trời. Nhìn từ phố, nó che một phần chân của những khối phòng ngủ phía sau. Vì vậy, người đi bên dưới chỉ nhận ra một phần tổ hợp, còn việc nhìn thấy các lối đi và đồ dùng trên mái phụ thuộc vị trí đứng. Các ô mở và các khoảng kín tạo ra sự khác nhau giữa hình ảnh công trình từ phố và không gian mà người ở sử dụng trên mái.
Một lớp màu đi qua nhiều bộ phận
Màu xanh được thực hiện bằng lớp phủ polyurethane trên các thành phần của phần mở rộng. Những bộ phận vốn có chức năng khác nhau như tường phòng, mặt sân, tường bao và các vật đặt ngoài trời được nối với nhau bằng cùng một màu. Các cạnh mái dốc và những lỗ mở vẫn tạo bóng, nhưng sự phân chia theo màu sắc giữa từng cấu kiện được giảm bớt.
Lớp màu này cũng đánh dấu ranh giới với ngôi nhà bên dưới. Phần cũ vẫn được nhận ra như một công trình thuộc đường phố, còn phần trên tạo một tập hợp khác ở cao độ mái. Màu sắc không thay thế việc chia phòng: các khối vẫn tách nhau, có cửa và khoảng sân riêng. Nó là lớp hoàn thiện đi qua những phần đã được phân bố trên mặt bằng, làm hiện rõ phần công việc mới trong toàn bộ ngôi nhà.
Cầu thang nối tầng sinh hoạt với mái
Các phòng phía trên được tiếp cận từ tầng sinh hoạt bên dưới qua cầu thang xoắn treo. Hồ sơ EUmies giới thiệu những cầu thang nằm trong phòng sinh hoạt chung, trong đó có cặp thang xoắn quấn cạnh nhau. Các tuyến lên này cho phép tiếp cận khu ngủ mà không cần biến phần sân giữa các phòng thành hành lang kín. Cầu thang vì thế xuất hiện như những bộ phận riêng trong căn phòng bên dưới.
Tầng sinh hoạt và khu ngủ không sử dụng cùng một cách phân chia. Phía dưới là không gian tương đối mở, nơi các cầu thang được nhìn thấy từ trong phòng; phía trên là các thể tích nhỏ tách biệt. Ở điểm xuyên qua mái cũ, chuyển động theo chiều đứng nối hai cách tổ chức đó. Sân mái tạo liên hệ ngoài trời giữa các phòng, trong khi cầu thang tạo liên hệ trực tiếp với không gian chung ở dưới.
Phần xây thêm và cấu trúc của nhà cũ
Công việc có sự tham gia của Pieters Bouwtechniek về kết cấu, Verheul Trappen về cầu thang và đơn vị chuyên thực hiện lớp phủ màu. Các thông tin này cho thấy phần mở rộng gồm nhiều hạng mục kỹ thuật riêng, dù khi nhìn từ ngoài chúng có cùng màu. Việc thêm phòng trên mái còn đi cùng tổ chức lại kết nối với tầng có sẵn, chứ không chỉ đặt các khối phòng lên một mặt sàn độc lập.
MVRDV đặt dự án trong nghiên cứu của văn phòng về tăng diện tích sử dụng trong đô thị hiện hữu. Trong mô tả đó, chi phí cho dầm, hạ tầng kỹ thuật và hoàn thiện là những phần cần tính tới khi so sánh với diện tích xây trên đất. Đây là hướng nghiên cứu gắn với đề xuất cụ thể của gia đình Didden; hồ sơ không đưa ra một kết quả chi phí phổ quát cho mọi công trình mở rộng mái. Dự án hoàn thành năm 2007 và được đưa vào danh sách rút gọn EUmies Awards 2009.
