MVRDV

Ba người sáng lập và cuộc thi trước khi lập văn phòng

MVRDV được thành lập tại Rotterdam năm 1993 bởi Winy Maas, Jacob van Rijs và Nathalie de Vries. Tên văn phòng ghép các phần trong họ của ba người. Họ cùng được đào tạo tại Delft nhưng có những hướng hoạt động riêng: Maas sinh năm 1959 tại Schijndel, học thêm cảnh quan ở Boskoop; Van Rijs sinh năm 1964 tại Amsterdam; De Vries sinh năm 1965 tại Appingedam. Những hồ sơ nghề nghiệp về sau tiếp tục ghi cả ba với tư cách đối tác sáng lập, thay vì đặt toàn bộ công việc dưới tên của một kiến trúc sư. ^[1][2][3][4]

Trong cuộc phỏng vấn được MVRDV đăng lại từ De Architect, De Vries kể rằng sau khi học xong, bà và Van Rijs chủ ý làm ở các văn phòng khác nhau để tích lũy kinh nghiệm. Khi tham gia Europan năm 1991, Van Rijs mời Maas cùng làm. Phương án Berlin Voids đoạt giải; những người tìm đến giao việc đã xem nhóm như một văn phòng, dù tổ chức chưa hình thành theo cách được biết đến sau này. De Vries rời Mecanoo và bắt đầu làm việc chung. Vì vậy, mốc hợp tác thi tuyển 1991 và mốc thành lập 1993 cần được phân biệt. ^[5]

1993–1997: văn phòng truyền hình và nhà ở người cao tuổi

Một trong những hợp đồng đầu tiên là Villa VPRO ở Hilversum, thực hiện từ 1993 đến 1997. Đài truyền hình trước đó làm việc trong mười ba biệt thự với những phòng và gác mái có tính chất khác nhau. Chuyển vào một tòa nhà mới đặt ra câu hỏi về việc duy trì cách làm việc linh hoạt khi diện tích và tổ chức lớn hơn. Hồ sơ MVRDV mô tả các sàn bê tông nối bằng đường dốc, bậc và khoảng chênh cao; sân, hiên và mái trồng cỏ nằm trong cùng cấu trúc. Năm hoàn thành cũng là năm công trình nhận giải bê tông và giải Dudok. ^[6]

WoZoCo tại Amsterdam-Osdorp được thiết kế và xây dựng trong giai đoạn 1994–1997. Đơn vị nhà ở yêu cầu một trăm căn hộ cho người lớn tuổi, trong khi khối chính chỉ bố trí được tám mươi bảy căn nếu giữ điều kiện chiếu sáng cho xung quanh. Mười ba căn còn lại được đưa ra ngoài khối nhà bằng kết cấu nhô lớn. Đây là khu nhà ở đầu tiên MVRDV thực hiện. Những thông tin về số căn và giới hạn khu đất giải thích nguồn gốc phương án cụ thể hơn việc chỉ mô tả hình ảnh các khối hộp treo trên mặt đứng. ^[7]

Từ Expo 2000 đến những nghiên cứu về mật độ

Gian Hà Lan tại Expo 2000 ở Hannover được phát triển từ năm 1997. Sáu lớp cảnh quan chồng lên nhau thể hiện chủ đề Holland Creates Space: một đất nước tạo thêm không gian trong điều kiện diện tích hạn chế. Thuyết minh của văn phòng nêu các hình ảnh quen thuộc như hoa tulip, đê và cối xay gió, đồng thời đưa chúng vào một công trình nhiều tầng. Đây là dự án triển lãm quốc gia, có chương trình và thời hạn sử dụng khác với Villa VPRO hay WoZoCo. Danh sách tác giả ghi cả ba đối tác cùng nhóm thiết kế, thi tuyển và triển khai. ^[8]

Hoạt động xuất bản diễn ra song song với xây dựng. Danh mục chính thức ghi FARMAX, MetaCity/Datatown, Costa Iberica, Regionmaker, 5 Minutes City, KM3, Spacefighter và Skycar City. Các ấn phẩm tập hợp nghiên cứu về mật độ, dữ liệu đô thị và những phương án tổ chức lãnh thổ. Đến năm 2013, MVRDV Buildings tập trung vào công trình đã xây; bản cập nhật xuất hiện năm 2015. Hồ sơ Jacob van Rijs nhấn mạnh cuốn sách này theo dõi cả quá trình làm và tình trạng sử dụng sau khi hoàn thành, một phạm vi tư liệu khác với các dự án giả định trong những cuốn sách trước. ^[1][3]

Giảng dạy và The Why Factory

Ba người sáng lập duy trì hoạt động ở trường đại học bên cạnh văn phòng. Hồ sơ TU Delft ghi De Vries tốt nghiệp năm 1990, từng dạy tại TU Berlin giai đoạn 2002–2004 và Kunstakademie Düsseldorf từ 2013 đến mùa hè 2018. Bà còn giữ vai trò kiến trúc sư trưởng của hệ thống đường sắt NS/ProRail trong các năm 2005–2008. Những công việc này đưa lịch sử của một đối tác MVRDV ra ngoài phạm vi hợp đồng thiết kế của hãng: bao gồm giáo dục, tổ chức nghề nghiệp và những vị trí liên quan đến không gian công cộng. ^[9]

Winy Maas phát triển The Why Factory tại TU Delft năm 2008. Lễ mở cơ sở mới và bài giảng nhậm chức diễn ra ngày 15 tháng 10 năm 2009, sau vụ cháy tòa nhà khoa kiến trúc. MVRDV thiết kế một khối gỗ ba tầng màu cam trong sân trong của cơ sở thay thế, kết hợp phòng làm việc, phòng họp và cầu thang dùng như khán đài. The Why Factory được tổ chức như nơi nghiên cứu đô thị tương lai bằng mô hình, hình ảnh và phần mềm. ^[2][10][11]

Những công trình lớn trong thập niên 2010

Markthal tại Rotterdam trải qua giai đoạn 2004–2014, kết hợp chợ thực phẩm với nhà ở. Khối căn hộ uốn thành vòm bao quanh không gian chợ; trong đó có 102 căn cho thuê và 126 căn sở hữu riêng. Phòng ở cần ánh sáng tự nhiên quay ra ngoài, trong khi bếp, chỗ ăn hoặc kho có thể hướng về phía chợ qua lớp kính ngăn tiếng và mùi. Hồ sơ dự án ghi rõ những ràng buộc sử dụng này. Công trình thuộc một chuỗi dự án mà MVRDV đưa nhiều chương trình vốn thường tách riêng vào chung một cấu trúc. ^[13]

Danh mục của từng đối tác cho thấy công việc được phân bố theo những nhóm dự án khác nhau. Van Rijs gắn với Mirador ở Madrid, Matsudai tại Nhật Bản, các dự án ở Đan Mạch và nhiều công trình tại Đức. De Vries gắn với Silodam, Lloyd Hotel, thư viện Spijkenisse và những khu nhà ở kết hợp không gian công cộng. Còn hồ sơ Maas liệt kê Markthal, Tianjin Binhai Library và các nghiên cứu quy hoạch ở Paris, Bordeaux, Oslo. Sự phân bố này không thay thế tên tác giả tập thể MVRDV, nhưng làm rõ hơn vai trò của ba người trong một tổ chức mở rộng. ^[2][3][4]

Công cụ số và những thay đổi trong cách tổ chức

Trong phỏng vấn với Graham Ross cho RIAS năm 2018, Maas kể rằng sự chuyển đổi sang công cụ số đã bắt đầu ngay từ lúc họ còn đi học. Văn phòng sử dụng hình dựng, phim và thử nghiệm ba chiều từ những năm đầu. Ông lấy Valley ở Amsterdam làm ví dụ về việc dùng mã lệnh để thử nhiều biến thể mặt đứng theo điều kiện ánh sáng và tầm nhìn. ^[12]

Theo hồ sơ Van Rijs, ông rời vị trí giám đốc điều hành vào tháng 11 năm 2018 để dành thêm thời gian cho dự án và giảng dạy. Trong hồ sơ De Vries cập nhật trên website văn phòng, nhiệm kỳ kiến trúc sư thành phố Groningen được ghi là 2021–2023. Trang giới thiệu MVRDV hiện liệt kê các cơ sở tại Rotterdam, Thượng Hải, Paris, Berlin và New York, cùng nhóm Climate Team và MVRDV NEXT. Đây là những đầu mối chuyên môn và địa lý của tổ chức ở giai đoạn phát triển sau, bên cạnh ba đối tác sáng lập. ^[1][3][4]

2021: một kho nghệ thuật mở cho công chúng

Depot Boijmans Van Beuningen được khai trương tại Museumpark, Rotterdam, tháng 11 năm 2021. Khác với một bảo tàng chỉ trưng bày phần tuyển chọn, tòa nhà dành chỗ bảo quản bộ sưu tập và cho khách quan sát công việc phía sau. Website bảo tàng mô tả các kho phân chia theo yêu cầu khí hậu của hiện vật, cùng những xưởng phục chế và không gian đóng gói. Khách có thể nhìn vào kho từ tuyến đi và tham gia chuyến thăm có hướng dẫn. Vai trò bảo quản vì vậy được giữ trong chương trình sử dụng, không chỉ trở thành một chủ đề trưng bày. ^[14]

Cùng thời điểm Depot mở cửa, Nieuwe Instituut tổ chức MVRDVHNI: The Living Archive of a Studio. Triển lãm khai mạc ngày 6 tháng 11 năm 2021, nhìn lại hơn bốn trăm dự án qua bản vẽ, mô hình, hồ sơ giấy và dữ liệu số. Tư liệu gồm cả trao đổi với kỹ sư và nhà thầu, cho phép theo dõi các bước giữa ý tưởng ban đầu và công trình xây xong. Từ tầng trưng bày, người xem có thể nhìn sang Depot. Hai sự kiện đặt một công trình mới cạnh hồ sơ về gần ba thập niên làm việc của chính văn phòng thiết kế nó. ^[15]

Lưu trữ lịch sử tập thể của văn phòng

Việc chuyển hồ sơ MVRDV vào Nieuwe Instituut bắt đầu bằng thỏa thuận năm 2015. Phần bàn giao đầu tiên tập trung vào giai đoạn 1993–2008, gồm dữ liệu số cùng mô hình và giấy tờ. Thông báo khi đó nêu dung lượng khoảng tám terabyte và dự định lựa chọn các dự án thể hiện quá trình phát triển của văn phòng. Viện coi đây là một trường hợp thử nghiệm cho việc bảo quản hồ sơ kiến trúc sinh ra trong môi trường số. Các nghiên cứu chưa xây như MetaCity/Datatown và Pig City cũng nằm trong phạm vi lưu trữ, bên cạnh công trình đã hoàn thành. ^[17]

Chương trình Oral Histories bổ sung tiếng nói của khách hàng, kỹ sư, cựu nhân viên và thực tập sinh. Danh sách phỏng vấn nối Berlin Voids với Villa VPRO, Silodam, Expo Hannover, Lloyd Hotel, Matsudai và Book Mountain. Một cuộc trao đổi về Function Mixer / Optimixer có nhà phát triển phần mềm Daniel Dekkers; các cuộc khác có Eline Strijkers, Fokke Moerel, Stefan Witteman và Yasutaka Yoshimura. Nhờ vậy, lịch sử MVRDV được ghi lại bằng cả tài liệu công trình và lời kể của những người tham gia ở nhiều vị trí, không chỉ bằng tiểu sử ba người sáng lập. ^[16]

Các mốc thời gian

1991
Berlin Voids đoạt giải Europan; ba người bắt đầu hợp tác. ^[5]
1993
MVRDV thành lập tại Rotterdam. ^[1]
1997
Hoàn thành Villa VPRO và WoZoCo. ^[6][7]
2000
Gian Hà Lan mở tại Expo Hannover. ^[8]
2002
Mốc kết thúc hồ sơ dự án Silodam trong Oral Histories. ^[16]
2004
Lloyd Hotel hoàn thành theo phạm vi hồ sơ Oral Histories. ^[16]
2008
Winy Maas phát triển The Why Factory tại TU Delft. ^[2]
2009
Mở không gian The Why Factory và khán đài màu cam tại Delft. ^[10]
2013
Xuất bản MVRDV Buildings. ^[3]
2014
Markthal hoàn thành ở Rotterdam. ^[13]
2015
Ký thỏa thuận chuyển hồ sơ đầu kỳ cho Nieuwe Instituut. ^[17]
2018
Van Rijs rời vị trí giám đốc điều hành để tập trung vào thiết kế và giảng dạy. ^[3]
2021
Depot Boijmans Van Beuningen và triển lãm MVRDVHNI mở cửa. ^[14][15]
2021–2023
Nathalie de Vries giữ vai trò kiến trúc sư thành phố Groningen. ^[4]