Chương trình của Factoría Joven
Factory Mérida, còn gọi Factoría Joven de Mérida, là trung tâm dành cho những hoạt động văn hóa và vận động của thanh thiếu niên tại Extremadura. Công trình hoàn thành năm 2011. Chương trình thiết kế gồm sân trượt, tường leo, chỗ biểu diễn, phòng nhảy, không gian nghe nhìn và phòng họp. Những hoạt động này không cùng dùng một kiểu phòng: có hoạt động ở ngoài trời, có hoạt động cần một khoang đóng, và có hoạt động nằm trong vùng có mái nhưng vẫn mở bên cạnh.
Trong thuyết minh, SelgasCano mô tả công trình như một mái lớn có thể đón những nhóm hoạt động khác nhau. Các phòng được chia thành những khối riêng trên cùng khu đất, rồi nối bằng khoảng có mái. Đơn vị vận hành là Instituto de la Juventud de Extremadura ghi nhận các khu thể thao, sân khấu, phòng nhảy và phòng nghe nhìn cùng tham gia chương trình của trung tâm. Các nhóm phòng và sân được tiếp cận qua nhiều vị trí dưới hệ mái liên tục.
Các khối phòng có mặt bằng bầu dục
Mặt bằng tổ chức những khối nhỏ có đường biên bầu dục hoặc tròn méo. Mỗi khối chứa một phần chương trình, từ phòng đa năng đến phòng máy tính, vệ sinh và kho. Những khoang có thể đóng riêng khi hoạt động diễn ra theo từng nhóm hoặc từng khung giờ. Giữa các khối là lối đi, vùng dừng và sân hoạt động. Các khoảng này không được kéo thành một hành lang hình chữ nhật ở giữa hai dãy phòng.
Các mặt cong của khối phòng tiếp tục gặp những đoạn cong của sân và mái. Trên bản vẽ, có những điểm phòng gần nhau tạo khe đi hẹp, có những điểm các khối tách xa hơn để mở ra sân. Đường bao bên ngoài của toàn khu đất vẫn khá thẳng tại một số phía, trong khi các bộ phận đặt bên trong có hình dạng khác nhau. Người sử dụng đi qua một chuỗi mép phòng, sân và vị trí có mái theo các hướng không hoàn toàn song song.
Mái chung trên những chương trình khác nhau
Phần mái có hình liên tục, bao phủ cả những khối phòng và vùng sân ở giữa. Nó tạo một đường viền màu cam rõ khi nhìn từ bên ngoài. Thuyết minh gọi mái là một lớp đệm nhiệt dày khoảng một mét. Bên dưới lớp này, những nơi hoạt động có thể vừa tránh mưa vừa nằm trong một khu không được bao kín bằng kính quanh toàn bộ chu vi. Các mép mái vươn ra khỏi các khối phòng và tạo vùng chuyển tiếp ở phía ngoài.
Trên ảnh nhìn từ cao, mái có những khoảng mở hình tròn hoặc cong, cho thấy một phần sân phía dưới. Hình mái không phải tập hợp nhiều tấm nhỏ theo đúng đường biên của từng phòng. Nó bắc qua các khoảng giữa, rồi thay đổi cao độ ở những nơi gắn với tường leo hoặc các phần cao hơn. Từ phía đường vào, những khối phòng sáng mờ và mép mái màu cam có thể được nhìn đồng thời, với sân trượt nằm sâu hơn bên trong.
Sân trượt và những cao độ uốn cong
Sân trượt nằm xen giữa các khối xây kín và các vùng ngoài trời. Mặt bằng và mặt cắt thể hiện các lòng chảo, đường cong nâng lên và những chỗ chuyển cao độ liên tục. Có đoạn sân chạy sát tường phòng, có đoạn mở rộng thành khoảng độc lập. Các đường trượt không chỉ đặt trên một mặt sân phẳng rồi thêm thiết bị; một phần hình học của sân nằm ngay trong bề mặt nền được tạo hình.
Các mặt cắt nhỏ ghi những tiết diện khác nhau của cùng hệ sân: chỗ lõm xuống, chỗ nâng lên thành bờ và chỗ chuyển dần trở lại mặt bằng. Những cao độ này liên hệ với vị trí tường, mép mái và khoảng đi bộ. Trên ảnh, người chơi và các bề mặt cong nằm dưới những vùng mái màu cam hoặc trong phần không có mái. Đường ranh giữa vùng trượt và lối đi xuất hiện qua thay đổi cao độ, vật liệu và các mép bao quanh sân.
Tường leo và cấu trúc mái
Phần mái được đỡ tại những cột gần chu vi của các khối phòng, ở các điểm có thể phối hợp với cấu tạo bên dưới. Tại đầu cao hơn, mái gặp tường leo. Tường leo sử dụng cùng hệ kết cấu không gian bằng kim loại, với những thanh ghép tạo thành các mặt thay đổi hướng. Hình khối này không giống một bức tường phẳng dựng trong phòng; nó nhô cao giữa những phần mái và sân có độ cao thấp khác nhau.
Trên bản vẽ, các mặt tường leo có những đường cắt và góc nghiêng riêng, đi cùng hệ đỡ phía sau. Các mặt cắt qua khu vực này cho thấy chiều cao và cách tường nối với phần mái. Ảnh hoàn thiện ghi lại những mảng leo màu sáng và cam cạnh các khối phòng thấp. Phần kết cấu do Lanik tham gia, còn Top 30 đảm nhiệm chuyên môn của tường leo. Sân trượt được thực hiện với Gestaltskate trong cùng chương trình vận động của công trình.
Phòng kín dưới lớp vách sáng mờ
Các phòng hoạt động có vách nhẹ sáng mờ, với những thanh khung hiện phía sau. Ánh sáng đi qua bề mặt làm những đồ dùng và rèm bên trong có thể hiện thành bóng. Một số phòng có rèm màu đậm để phân chia hoặc che một phần không gian. Sàn và những mặt bên trong có màu cam hoặc sáng, khác với các vùng sân màu xám, trắng và xanh nằm ngay bên ngoài.
Những phòng này được bố trí theo từng công năng nhưng vẫn mở cửa về phía khoảng chung dưới mái. Mặt bằng ghi các khu máy tính, đa năng, phòng tập và những phòng phục vụ. Cửa vào không cần qua một sảnh kín lớn trước khi tới tất cả các phòng. Trên ảnh, mép vách cong của một phòng có thể nhìn cùng phòng kế bên qua khoảng sân. Các phần riêng và phần chung được chia bằng lớp vách, cửa và khoảng cách giữa những khối phòng.
Một nền xây dựng nâng lên khỏi đất
Toàn bộ công trình được đặt trên một nền nâng khoảng 1,5 m theo thuyết minh thiết kế, nhằm tránh tác động đến lớp lịch sử nằm dưới khu đất Mérida. Thành phố có nhiều di tích từ thời La Mã, và điều kiện đất dưới công trình là một phần của quá trình tổ chức xây dựng. Mặt bằng sân vì vậy có cao độ riêng so với các vùng đất, cây và đường bao phía ngoài, dù các hoạt động bên trên vẫn nối nhau qua những đường cong của nền.
Nhìn từ bên cạnh có thể thấy nền, các khối phòng và mái được phân thành những lớp khác nhau. Có những đoạn mép nền tạo ranh giới rõ, những đoạn được nối qua đường dốc và sân. Các vùng xanh nằm dọc khu đất và quanh một số phần xây dựng, đi cùng các khoảng mở của mái. Bề mặt sân vừa chứa các hoạt động vận động vừa liên hệ với đường đi tới phòng. Việc nâng nền xuất hiện trong mặt cắt cùng hệ chân đỡ và các bộ phận nhẹ phía trên.
Những trạng thái sử dụng dưới cùng mái
Các ảnh chụp ban ngày cho thấy vùng có mái, vùng mở ra trời và các phòng sáng mờ cùng xuất hiện trong một tầm nhìn. Khi đứng ở sân, người sử dụng có thể thấy mái chạy qua nhiều khối phòng, hoặc nhìn lên qua khoảng trống của mái. Khi vào phòng, bề mặt sáng mờ giữ sự hiện diện của ánh sáng bên ngoài nhưng không cho một hình nhìn xuyên rõ như kính trong. Những lớp bao khác nhau đặt cạnh nhau tại mép sân.
Vào buổi tối, ánh sáng trong phòng làm các khối thấp nổi lên dưới mái. Các mảng cam trên cao vẫn tạo đường bao của công trình, trong khi các vùng sân có vị trí chiếu sáng riêng. Chương trình do đơn vị vận hành công bố gồm chỗ leo, trượt, sân khấu, phòng nhảy, nghe nhìn và họp. Trong kiến trúc đã xây dựng, những nhóm sử dụng đó nằm trong các khoang có thể đóng riêng, giữa các bề mặt sân thay đổi cao độ và dưới một mái chung.
