Một công trình giữa mạng đường đi bộ

Tháp Goldau nằm trong công viên thiên nhiên và động vật cùng tên ở bang Schwyz. Công trình do Gion A. Caminada thiết kế, hoàn thành năm 2016, có chiều cao công bố 29,6 m. Tháp đứng trong mạng đường đi bộ của công viên, nơi khách vốn di chuyển giữa các khu nuôi và quan sát động vật. Việc lên tháp bổ sung một hành trình theo chiều đứng vào hệ thống đường trên mặt đất.

Dự án có chín tầng. Các tầng không lặp lại hoàn toàn như những sàn nghỉ giống nhau trong một cầu thang thông thường. Mỗi cao độ có cách mở, che và hướng nhìn riêng. Trong thuyết minh, nhóm thiết kế nêu ý định để khách cảm nhận cảnh quan qua nhiều điều kiện khác nhau, thay vì chỉ tập trung vào một điểm ngắm cảnh ở trên cùng.

Tháp vươn lên giữa công viên.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada

Hai hình chữ nhật gặp nhau

Hình khối của tháp bắt đầu từ hai hình chữ nhật giao nhau. Ở phía dưới, chúng còn có thể được nhận ra như hai phần riêng trong cùng một cấu trúc. Khi lên cao, các phần này dần nhập lại thành một thân tháp. Sự thay đổi đó làm cho diện tích và hướng của các khoảng bên trong không giữ nguyên ở mọi tầng.

Hồ sơ thiết kế so sánh dáng tháp với một người đang bước đi. Đây là cách tác giả mô tả hình thức, không phải một công năng khác của công trình. Trong sử dụng, điều trực tiếp hơn là vị trí cầu thang, sàn và khoảng mở thay đổi khi khách đi lên. Thân tháp được ghép từ các thanh và mảng gỗ, để các hướng đứng, ngang và chéo cùng xuất hiện trong cấu trúc.

Hệ kết cấu gỗ ở chân tháp.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada

Chín tầng với nhiều điều kiện quan sát

Trên một số tầng, tầm nhìn ra ngoài mở rõ; ở những vị trí khác, lớp gỗ che một phần cảnh quan. Có chỗ đứng được chắn gió và có chỗ tiếp xúc trực tiếp hơn với không khí bên ngoài. Vì vậy, việc lên cao không chỉ là tăng độ cao của cùng một góc nhìn. Hành trình bao gồm những đoạn sáng, tối, kín và thoáng nối tiếp nhau.

Những khoảng nhìn thấp có quan hệ gần hơn với cây và các khu động vật. Ở phía trên, tầm nhìn mở rộng khỏi các phần cảnh quan gần. Sàn cao nhất nằm dưới mái, cho phép quan sát khu công viên và địa hình xung quanh. Các thông tin giới thiệu của công viên mô tả tháp như một nơi nhìn cảnh và tìm hiểu môi trường, đồng thời vẫn giữ chức năng đi lại đơn giản: lên bằng thang, dừng ở từng tầng và trở xuống.

Cửa vào dưới lớp ván gỗ.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada

Gỗ từ cấu trúc đến bề mặt

Tháp sử dụng gỗ Thụy Sĩ. Nguồn vật liệu được đơn vị xây dựng và các hồ sơ chuyên ngành ghi nhận như một phần của dự án. Gỗ hiện diện ở khung, sàn và các thành phần bao quanh, nhưng mỗi bộ phận có cách bố trí riêng. Những thanh chịu lực tạo bộ khung lớn; những lớp nhỏ hơn quyết định mức độ đóng mở ở từng vị trí.

Công trình không tạo một lớp vỏ kín suốt chiều cao. Khe và khoảng mở giúp không khí đi xuyên qua, trong khi các mảng che tạo những phần được bảo vệ hơn. Vật liệu gỗ vì thế đồng thời được nhìn ở hai khoảng cách: từ xa là hình khối tháp, từ gần là từng thanh, mối nối và bề mặt cạnh người đi. Mái ở phía trên kết thúc cấu trúc và che phần đứng nhìn cuối cùng.

Cầu thang và các hành lang trong tháp.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada

Một nơi cho người và các loài khác

Thông cáo của công viên nêu rằng tháp còn có các chỗ cho động vật làm tổ, kiếm ăn hoặc nghỉ. Những vị trí ấy bổ sung cho tuyến đi của khách, đưa một phần hoạt động của sinh vật vào chính công trình. Đây là chương trình do đơn vị quản lý công viên công bố, khác với việc suy đoán rằng mọi khoảng trống trong cấu trúc đều được động vật sử dụng.

Với người đi bộ, các sàn trung gian cho phép dừng trước khi đến đỉnh. Chín tầng phân đoạn hành trình, nên công trình có nhiều điểm sử dụng thay vì chỉ có chân và đỉnh. Ở mỗi điểm, lớp che và hướng nhìn tạo điều kiện khác nhau để quan sát. Tác giả mô tả việc nhận biết gió, thời tiết và ánh sáng như một phần của trải nghiệm lên tháp; các hiện tượng này thay đổi tùy thời điểm và không phải hiệu ứng cố định.

Ánh sáng qua các thanh gỗ.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada

Khánh thành và vị trí trong công viên

Tháp được mở cửa cuối tháng 11 năm 2016. Nguồn của công viên và các đơn vị tham gia cùng xác nhận mốc hoàn thành này. Chiều cao 29,6 m thường được làm tròn thành 30 m trong các bài giới thiệu. Khi đọc các thông số, hai cách ghi đó chỉ cùng một công trình. Thiết kế được thực hiện với sự tham gia của các chuyên gia về kết cấu và thi công gỗ.

Tại Goldau, đường đi trên mặt đất tiếp cận thân tháp, sau đó cầu thang dẫn qua các tầng trước khi tới sàn cao nhất. Hai hình chữ nhật giao nhau ở phía dưới, các mảng che thay đổi và mái ở trên cùng xác định hình dáng tổng thể. Các công năng quan sát, nghỉ chân và chỗ ở cho động vật được đặt trong cùng một kết cấu gỗ, giữa một công viên đã có mạng đường và hoạt động riêng.

Sàn ngắm cảnh ở phía trên.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada
Khung cửa mở ra cảnh quan núi.Bộ ảnh: Hisao Suzuki; Jesús Granada
Đọc thêm +