Khu đất giữa vườn cũ và khu dân cư
GZA Residential Care Centre, còn được biết đến trong dự án Hollebeek, nằm tại Antwerp. XDGA phát triển công trình từ cuộc thi năm 2011, với giai đoạn xây dựng hoàn tất năm 2017. Khu đất ở trong phạm vi một vườn tu viện cũ, gần sân bóng và một khu dân cư. Các điều kiện này cùng hiện diện trong một địa điểm có cây xanh bên trong môi trường đô thị dày đặc.
Chương trình yêu cầu hai công trình độc lập đặt trên một tầng đỗ xe chung. Một công trình là nơi chăm sóc và lưu trú cho người cao tuổi, công trình còn lại gồm căn hộ có dịch vụ hỗ trợ. Trong khu vực còn có một cạnh đô thị được tạo bởi những ngôi nhà liền kề nhưng chưa khép kín. Hai khối mới được bố trí để có quan hệ khác nhau với vườn tu viện và với phần nhà phố này.
Khối đứng riêng và khối nối tiếp phố
Khối chăm sóc nằm độc lập trong công viên. Mặt bằng gấp theo dạng boomerang, để cảnh quan tiếp tục chạy quanh các cạnh công trình. Khối căn hộ có dịch vụ lại đặt vào phần cạnh khu ở chưa hoàn chỉnh, đồng thời xác định một phía của khu vườn hình chữ nhật. Hai công trình có hình học liên quan nhưng vai trò trong khu đất khác nhau.
Sự bố trí ấy tạo hai quan hệ với không gian chung. Ở khối đứng riêng, người ở nhìn ra vườn từ nhiều hướng quanh công trình. Ở khối căn hộ, một phía liên hệ với khu phố, phía còn lại gắn với sân và hệ tiếp cận. Tầng đỗ xe chung nằm dưới cả hai phần, nhưng các chương trình phía trên vẫn có tổ chức riêng. Khu chăm sóc và căn hộ không được ghép thành một khối lớn có cùng mặt bằng lặp lại ở mọi vị trí.
Tầng trệt và các tầng lưu trú
Trung tâm chăm sóc có tầng trệt chứa các chức năng tập thể, gồm khu tiếp nhận, quản lý, căng tin và những không gian phục vụ sinh hoạt, trị liệu. Phía trên là bốn tầng phòng ở. Hồ sơ dự án nêu quy mô 120 người lưu trú, cùng khu chăm sóc ban ngày cho 15 người. Khối căn hộ có dịch vụ gồm 45 căn, là một chương trình riêng bên cạnh trung tâm.
Trong trung tâm chăm sóc, các tầng phòng ở đều có khu sinh hoạt chung của mình. Vì vậy, không gian tập thể không chỉ tập trung ở tầng trệt. Phần chung tại mỗi tầng nằm về phía trong của đường gấp mặt bằng, nơi hướng nhìn mở ra vườn. Những phòng ở riêng và các khu tập trung có vị trí khác nhau trong cùng tầng, tạo thành hai nhóm liên hệ trực tiếp. Cách xếp này đưa sinh hoạt chung đến gần các phòng thay vì chỉ đặt tại một tầng phục vụ duy nhất.
Phòng ở tiếp xúc với khu sinh hoạt chung
Ở các tầng lưu trú, không gian phía trong đường gấp mặt bằng được dành cho phần sinh hoạt chung liên tục. Thuyết minh của XDGA nhấn mạnh việc thay thế kiểu hành lang dài thường gặp ở trung tâm chăm sóc bằng một vùng có thể sử dụng như chỗ ở chung. Các phòng cá nhân được bố trí ở phía còn lại, tiếp xúc với hệ không gian này.
Sự liên hệ giữa phòng riêng và phần chung diễn ra trên cùng cao độ. Khu ăn, chỗ nghỉ và đường đi được tổ chức trong cùng một vùng mở về phía vườn, thay vì nằm thành các phòng tập thể tách xa hành lang. Bản vẽ vẫn phân biệt phòng ngủ, giao thông và khu chung theo chức năng, nhưng chúng có quan hệ không gian trực tiếp. Những sân ngoài trời và vùng nhìn ra cây xanh gắn với phần sinh hoạt, trong khi mỗi phòng lưu trú giữ phạm vi riêng cho người ở.
Căn hộ quanh lõi bếp và phòng tắm
Khối căn hộ có dịch vụ mang hình thức đặc hơn và nằm trong cấu trúc của khu nhà phố. Lối vào căn hộ bố trí về phía sân, qua những hành lang ngoài trời. Từ hệ tiếp cận chung này, từng căn hộ phát triển quanh một lõi chứa phòng tắm, bếp và chỗ lưu trữ. Các phần sử dụng còn lại nằm quanh lõi cố định ấy.
Mặt bằng căn hộ có thể được chia bằng những tấm trượt bán trong suốt. Cấu trúc cố định của khu bếp, vệ sinh và lưu trữ đi cùng các ranh giới có khả năng thay đổi ở phần ở. Mỗi căn còn có một sân trong phạm vi bao che, có thể đóng lại vào mùa đông và sử dụng như phần mở rộng của nội thất. Đây là cách tổ chức khác với phòng lưu trú trong trung tâm chăm sóc: căn hộ có cấu trúc sinh hoạt riêng, bên cạnh các dịch vụ hỗ trợ của chương trình.
Hai lớp mặt đứng nhìn về khu vườn
Mặt đứng kính có độ phản chiếu của trung tâm chăm sóc ghi lại cây xanh của công viên. Phần phản chiếu này đi cùng các vùng kính mở tầm nhìn từ khu sinh hoạt bên trong. Cảnh quan vì thế xuất hiện cả qua mặt kính lẫn trên bề mặt của công trình, tùy vị trí quan sát và điều kiện ánh sáng.
Khối căn hộ có dịch vụ thể hiện rõ hơn tính chất của một dãy nhà trong khu phố, với hệ hành lang ở phía sân và các sân có thể khép kín của từng căn. Hai chương trình cùng nhìn về khoảng xanh nhưng thông qua các bộ phận khác nhau: không gian chung liên tục của khu chăm sóc, và những căn hộ riêng quanh lõi tiện ích. Vườn tu viện cũ là phần chung của bối cảnh, trong khi hình khối, lối đi và cấu trúc phòng của từng công trình xác định những quan hệ sử dụng riêng với khoảng xanh đó.
