Kho rượu chuyển thành nhà ở

Công trình tại Brejos de Azeitão được cải tạo từ một kho rượu thành nhà ở gia đình và hoàn thành năm 2003. Azeitão nằm về phía nam Lisboa, trong một vùng có nhiều công trình gắn với sản xuất và lưu trữ rượu. Khi phương thức sản xuất thay đổi, một số kho cũ được chuyển sang các mục đích khác.

Nhà kho có mặt bằng kéo dài, tường đá dày gần một mét và mái gỗ hai dốc. Hình dạng bên ngoài được giữ tương đối ổn định. Can thiệp chính diễn ra bên trong: chương trình của một gia đình, với phòng ngủ, phòng tắm, nơi làm việc và sinh hoạt chung, được đưa vào không gian từng dùng cho một hoạt động sản xuất.

Các khối phòng phía dưới mái cũ.Ảnh: Daniel Malhão

Giữ khoảng lớn dưới mái

Hai thành phần hiện hữu được giữ vai trò chính là không gian bên trong và những bức tường dày. Phần phòng mới không lấp đầy chiều cao kho bằng một sàn tầng chạy suốt. Khoảng cao bên dưới mái tiếp tục hiện diện, còn các phòng riêng được tổ chức như những khối có giới hạn riêng.

Từ tầng thấp có thể nhận thấy mái cũ vượt lên phía trên các phòng mới. Tuy vậy, không gian không còn là một gian kho rỗng nhìn thấy toàn bộ từ một điểm. Các khối phòng tạo những đoạn che và mở khác nhau, làm đường nhìn thay đổi khi người ở di chuyển giữa các vị trí trong nhà.

Không gian bên trong một phòng.Ảnh: Daniel Malhão

Hai lớp tường dọc

Ở tầng trệt, hai tường mới được đặt song song với những tường dài hiện hữu. Dải giữa tường cũ và mới chứa các chức năng phụ, để phần giữa nhà còn lại một khoảng sinh hoạt lớn. Bếp, khu vệ sinh và các phần phục vụ được đưa về mép thay vì chia vụn vùng trung tâm.

Dải này cũng chứa cầu thang lên tầng trên. Tường mới không chỉ tạo một mặt phẳng ngăn phòng; nó hình thành một bề dày có thể sử dụng giữa lớp bao ngoài và không gian chính. Các lối đi, chỗ chuyển hướng và cầu thang nằm trong vùng đó, liên hệ với ánh sáng đi vào qua những khoảng mở của công trình.

Khoảng trống giữa các khối phòng.Ảnh: Daniel Malhão

Những phòng riêng trên cao

Phòng ngủ, phòng tắm và phòng làm việc được bố trí trong những khối ở tầng trên. Chúng khác nhau về kích thước, cao độ và khoảng cách. Những khối này không hợp thành một dãy phòng kín liên tục, mà để lại các khe và khoảng trống giữa chúng.

Theo hồ sơ kỹ thuật đăng trên DETAIL, chương trình gồm chín khối có khung thép. Các phòng được đỡ bởi những sàn bê tông vươn ra, neo vào phần tường ngoài đặc. Hệ đỡ được giấu trong cấu tạo, làm các khối phòng xuất hiện như những phần treo dưới mái. Bên dưới chúng, không gian chung vẫn nối tiếp theo chiều dài của kho.

Cửa mở và sàn gỗ.Ảnh: Daniel Malhão

Không gian thay đổi theo cao độ

Ở gần sàn tầng trệt, căn nhà có một vùng sinh hoạt tương đối liên tục. Lên tới cao độ các phòng riêng, khoảng trống bị chia thành những đoạn khác nhau bởi cạnh và đáy các khối. Cao hơn nữa, dưới mái hai dốc, không gian lại nối liền qua phía trên những phần thêm vào.

Ba trạng thái này cùng tồn tại trong một vỏ nhà cũ. Phòng riêng có giới hạn rõ để sử dụng, còn khoảng chung không được xác định bằng một mặt trần phẳng duy nhất. Đáy phòng ở trên, phần mái xa hơn và khe sáng giữa các khối tạo những chiều cao khác nhau tùy vị trí đứng hoặc ngồi bên dưới.

Tường trắng bên dưới hệ mái cũ.Ảnh: Daniel Malhão

Ánh sáng giữa phần mới và phần cũ

Các khối phòng có bề mặt sáng và hình học đơn giản, đặt dưới kết cấu mái gỗ được nhìn thấy. Khoảng cách giữa chúng cho phép ánh sáng đi qua và làm hiện rõ ranh giới từng phần. Cầu thang trong dải bên chuyển từ vùng thấp lên các khu riêng, với những thay đổi về độ sáng trên đường đi.

Những tường bao nặng của kho tiếp tục xác định giới hạn ngoài cùng. Bên trong giới hạn đó là các lớp mới: dải chức năng phụ ở mép, những phòng riêng ở cao độ trên và khoảng sinh hoạt chung phía dưới. Công năng gia đình được bố trí vào một công trình sản xuất cũ mà hình dạng mái và chiều rộng của gian kho vẫn còn nhận thấy trong sinh hoạt hằng ngày.

Ánh sáng trong một khoảng nối.Ảnh: Daniel Malhão
Các khối phòng nhìn từ không gian chung.Ảnh: Daniel Malhão
Đọc thêm +