Ngôi nhà trong khu rừng ở Vilches
House for the Poem of the Right Angle nằm tại Vilches, Chile, trong một khu đất rộng khoảng 4,5 hecta có rừng sồi. Công trình được thực hiện trong giai đoạn 2010–2012, có diện tích xây dựng 165 mét vuông. Đây là nơi nghỉ của gia đình kiến trúc sư. Trên khu đất còn có một căn nhà cũ, bể bơi và những phần hạ tầng riêng; ngôi nhà mới được đặt giữa các thân cây, tách khỏi cụm nhà có trước.
Nhìn từ ngoài, phần lớn bề mặt nhà là bê tông sơn đen. Một số mảng cong, một số cạnh gấp hoặc vươn ra khỏi phần thân chính. Các khối lấy sáng dựng lên trên mái, cao hơn những đoạn tường bao thấp. Mặt đất xung quanh vẫn là nền rừng có lá rụng, cây và những khối đá đặt rải rác. Không có một sân lát lớn bao kín quanh bốn phía công trình.
Tên gọi, một hình ảnh và mô hình gỗ
Tên ngôi nhà liên quan đến bộ tranh và thơ The Poem of the Right Angle của Le Corbusier. Radić nhắc cụ thể hình C.3 trong chương Flesh: một hình ảnh có nhân vật nằm trong không gian khép, phía trên là bàn tay cong như mái vòm và một khoảng mở nhìn thấy mây. Ông dùng hình ảnh này để giải thích nguồn tham chiếu cho cảm giác bên trong ngôi nhà, không phải để mô tả một sơ đồ phòng được sao lại từ tranh.
Mô hình bằng gỗ tuyết tùng của dự án được trưng bày lần đầu tại triển lãm Global Ends ở Gallery Ma, Tokyo, năm 2010. Radić còn liên hệ công trình với The Boy Hidden in a Fish, tác phẩm sắp đặt ông thực hiện cùng Marcela Correa ở Venice. Trong lời giới thiệu dự án, ông nói đến một lớp ngoài kín và phần trong bằng gỗ có mùi thơm. Những liên hệ ấy thuộc lời giải thích của tác giả về quá trình hình thành ngôi nhà.
Lối dốc và mặt bằng không vuông vức
Một lối dốc dài nối mặt đất với cửa vào. Nó đi giữa các thân cây và gặp khoảng lõm trong lớp vỏ bê tông, thay vì kết thúc ở một hiên rộng có cột. Hai bên tuyến vào là nền đất, lá và những khối đá. Mặt bằng cho thấy đường dốc không kéo thẳng xuyên qua toàn bộ nhà: khi vào trong, tuyến đi gặp sân giữa rồi chuyển hướng dọc theo các cạnh sân.
Phần ở được tổ chức như một không gian liên tục bao quanh khoảng trống. Các mép ngoài có đoạn cong, đoạn nghiêng và những phần nhô ra dành cho chỗ ngủ hoặc cửa. Sàn cũng có một số thay đổi cao độ nhỏ, được nối bằng đoạn dốc. Đường bao bên ngoài, các cạnh kính quanh sân và vị trí đồ đạc không tạo thành một lưới phòng vuông lặp lại; chúng được thể hiện bằng những góc và kích thước riêng trên mặt bằng.
Sân kính và thân cây ở giữa nhà
Sân trong để hở lên trời, có nền đất và cây lớn. Khi giới thiệu dự án, Radić nói cây trong sân đã hơn sáu mươi năm tuổi vào thời điểm xây dựng. Các mặt kính cao gần hết chiều cao phòng bao quanh sân, với khung tối màu và một số thanh giằng nghiêng. Qua kính, người ở có thể nhìn thấy thân cây trước mặt và phần sinh hoạt ở phía đối diện, trong cùng một hướng nhìn.
Những cạnh sân không cùng chiều dài, còn trần gỗ bên trong hạ thấp hoặc nâng cao ở từng phía. Các góc kính vì thế gặp trần theo những đường không giống nhau. Dưới chân kính có chỗ dùng lưới kim loại; phía ngoài là nền đất và gốc cây. Các ảnh chụp từ bếp, chỗ ngồi và đầu giường đều ghi lại sân này, nhưng chiều rộng của phần phòng nhìn thấy phía sau thay đổi theo góc đứng.
Vòm bê tông và ba khối lấy sáng
Kết cấu chính của ngôi nhà là một vòm bê tông cốt thép dày 12 centimet, vượt nhịp tới 15 mét và đặt trên các tường chu vi. Đường biên của vòm được cắt không đều theo hình dáng công trình, đồng thời chừa khoảng sân mở bên trong. Chiều dày 12 centimet là thông số của kết cấu vòm được tác giả công bố, không phải chiều dày tổng cộng của mọi lớp mái và lớp hoàn thiện.
Ba khối lấy sáng lớn nhô lên từ mái. Nhìn bên ngoài, chúng có thành bê tông sơn cùng màu với lớp vỏ, nhưng hướng nghiêng và hình dạng miệng mở khác nhau. Các tấm kính phía trên phản chiếu tán cây. Trong mặt cắt, những phần này nối với mái cong và tạo khoảng cao cục bộ trên không gian ở. Ánh sáng vào từ các cửa trên mái xuất hiện cùng ánh sáng ở sân giữa và hai cửa lớn quay ra rừng.
Gỗ tuyết tùng quanh bếp và chỗ ở
Gỗ tuyết tùng ốp trên nhiều mặt tường và trần bên trong. Các tấm gỗ đi theo độ nghiêng của mái, đổi hướng tại những chỗ gấp và quanh ô lấy sáng. Bề mặt sàn kết hợp phần màu xám với các vùng lát gỗ. Khu bếp nằm sát một cạnh sân, gồm các bàn thiết bị rời và một bếp đốt có ống khói đứng; phía sau là tủ thấp, còn đường đi chạy giữa thiết bị và lớp kính.
Chỗ ngủ được đặt gần các phần vỏ nhô ra, với giường thấp trước cửa nhìn vào cây. Tại đây, nền gỗ gặp sàn màu xám của vùng sinh hoạt bên cạnh. Một số tấm ngăn tối màu phân chia các góc sử dụng, trong khi trần gỗ tiếp tục chạy qua phía trên. Khu tắm có thiết bị màu sáng, đặt trong phần bao bằng gỗ. Đồ đạc và các đoạn ngăn tạo ra những vị trí sinh hoạt trong mặt bằng liên tục quanh sân.
Hai cửa lớn hướng ra rừng
Trong mô tả của mình, Radić nhấn mạnh hai cửa sổ lớn và ba ô lấy sáng trên mái, ngoài hệ kính bao quanh sân trong. Hai cửa nhìn ra rừng nằm ở những phần nhô khỏi lớp vỏ đen. Khung cửa có chiều sâu, để lộ bề mặt gỗ phía trong. Một cửa có cánh trượt và lớp lưới phía ngoài; trong ảnh mở cửa có thể nhìn thấy trần nghiêng kéo từ phòng tới sát ô mở.
Khi đứng ngoài, các ô cửa chỉ cho thấy một đoạn nội thất ở vị trí cụ thể. Khi đứng ở chỗ ngủ, khung cửa lại bao lấy cây và khoảng đất ngay bên ngoài. Các bản vẽ chi tiết ghi riêng cấu tạo ô cửa phòng ngủ, bao gồm khung, lớp kính và chỗ tiếp giáp với tường. Bề mặt bê tông quanh cửa giữ những đường ván khuôn ngang, còn cạnh gỗ và kim loại xác định rõ phần chuyển từ tường đặc sang ô mở.
Cảnh quan đá, thi công và hồ sơ mô hình
Khu vườn quanh nhà có ba trăm khối basalt, được đặt trên nền rừng trong phần cảnh quan do Marcela Correa thực hiện. Jean Petitpas tham gia nhóm thiết kế, Alejandro Luer làm mô hình và Pedro Bartolomé phụ trách kết cấu. Trong cuộc phỏng vấn với Archinect năm 2015, Radić kể rằng ông làm việc cùng hai người chưa có kinh nghiệm bê tông, dành thời gian nghỉ để vẽ tại công trường và giải thích cách thi công.
Các ảnh trong bài do Hisao Suzuki chụp. Mô hình gỗ của dự án thuộc bộ sưu tập kiến trúc và thiết kế của MoMA, cùng với bản vẽ, ảnh và hồ sơ xây dựng số. Bảo tàng ghi kích thước mô hình là 60 × 120 × 80 centimet và giới thiệu nó trong triển lãm Endless House giai đoạn 2015–2016. Hồ sơ này ghi tên công trình, địa điểm Vilches và giai đoạn thực hiện 2010–2012.
