Mở rộng một ngôi nhà từ thập niên 1960

House H là phần mở rộng của một ngôi nhà có sẵn ở Ljubljana, được thực hiện trong giai đoạn 2003–2006. Ngôi nhà cũ được xây vào thập niên 1960, nằm tại khu vực tiếp giáp một công viên đô thị lớn. Không gian xanh xung quanh là điều kiện hiện hữu của dự án, cùng với sự chênh lệch giữa cao độ sàn nhà và khu vườn.

Tầng trệt của nhà cũ nằm cao hơn mặt đất ngoài trời. Phần bổ sung được đặt giữa hai cao độ, trở thành một phòng mới nối ngôi nhà với vườn. Công việc của dự án vì thế bao gồm cả mở rộng diện tích sinh hoạt và tổ chức lại quan hệ giữa bên trong với bên ngoài. Khối mới có hình dạng riêng, nhưng vị trí và mặt cắt của nó phụ thuộc vào phần nhà đã có cũng như mặt đất quanh nhà.

Hình khối trong giới hạn quy hoạch

Theo thuyết minh của Bevk Perović, hình dạng phần mở rộng xuất phát từ các yêu cầu của cơ quan quy hoạch. Khối tích không được hình thành độc lập với giới hạn xây dựng của khu đất. Sau khi xác định phạm vi được phép, kiến trúc sư điều chỉnh mặt cắt để tạo những khoảng mở lớn cho căn phòng mới.

Hình dáng bên ngoài và chiều cao các bề mặt vì thế liên quan đến hai nhóm điều kiện. Một nhóm quy định phạm vi xây dựng, nhóm còn lại là quan hệ giữa không gian bên trong với vườn. Các bản vẽ nghiên cứu thể hiện đường giới hạn xây dựng cùng những biến đổi của khối nhà. Trong phương án thực hiện, phần mở rộng không chỉ là một phòng có cửa sổ gắn vào nhà cũ; toàn bộ khối bê tông và các mặt mở được tổ chức như một bộ phận trung gian giữa nhà và cảnh quan.

Cầu nối và lối vào phần mở rộng.Ảnh: Miran Kambič

Đi qua chênh lệch cao độ

Pavilion nằm giữa cao độ của ngôi nhà cũ và khu vườn. Sự chênh lệch này xuất hiện trực tiếp trong mặt cắt dọc, nơi quan hệ giữa sàn hiện hữu, không gian bổ sung và đất ngoài trời được thể hiện cùng nhau. Phần mở rộng đưa sinh hoạt của nhà cũ ra gần vườn hơn, đồng thời duy trì liên hệ với tầng trệt vốn đã được nâng cao.

Bản vẽ chi tiết ghi nhận các bậc bằng bê tông trắng đánh bóng, chế tạo sẵn và đặt trên bộ phận đỡ bằng thép mạ kẽm cùng lớp cao su. Những bậc này thuộc về hệ chuyển tiếp giữa các mức sàn. Cùng với sàn phòng và các ô kính, chúng tạo nên đường đi xuyên qua phần mới. Công trình không san bằng toàn bộ sự khác biệt giữa nhà và đất, mà giữ các cao độ trong một chuỗi không gian có liên hệ trực tiếp.

Khối nhà nhỏ trong vườn.Ảnh: Miran Kambič

Các ô mở hướng về cây xanh

Những khoảng mở kéo từ sàn đến trần là thành phần nổi bật trong căn phòng mới. Bevk Perović so sánh pavilion với một máy ảnh, trong đó các ô mở đóng vai trò như ống kính hướng tầm nhìn về cây xanh xung quanh. Sự so sánh này gắn với cách những bề mặt đặc bao quanh từng hướng nhìn.

Các ô kính không phủ đồng đều lên toàn bộ khối nhà. Chúng nằm trong cấu trúc bê tông có hình dạng và chiều sâu, vì thế mỗi mặt mở đi cùng một phần tường hoặc mái bao quanh. Quan hệ giữa phòng và vườn được hình thành qua những hướng cụ thể. Kính cố định và cửa có khung gỗ được thể hiện bằng các chi tiết khác nhau, với bộ phận đỡ riêng. Từ phía trong, bề mặt kính nối đến sát cao độ sàn, trong khi các thành phần khung được xử lý gọn trong phần tiếp giáp với bê tông.

Không gian ngồi hướng ra cây xanh.Ảnh: Miran Kambič

Bê tông trắng và sàn gỗ

Khối mới sử dụng bê tông trắng, với xi măng trắng và cốt liệu trắng. Bề mặt được đánh bóng bằng cả máy và thủ công. Vật liệu này xuất hiện ở cấu trúc bao quanh phòng và ở tấm mái, tạo cho phần bổ sung một bề mặt khá thống nhất. Sắc trắng thuộc về thành phần bê tông được ghi trong cấu tạo, không chỉ là tên gọi của một lớp sơn phủ.

Bên trong, sàn được hoàn thiện bằng gỗ sồi tẩy trắng, đặt trên lớp vữa có hệ sưởi sàn. Phần gỗ đưa một bề mặt khác vào giữa các mặt bê tông và kính. Khung cửa mở dùng gỗ thông rụng lá, được làm theo chi tiết riêng và lắp kín vào vị trí tiếp giáp. Các vật liệu không phân bố giống nhau ở mọi nơi: bê tông tạo khối chính, kính mở hướng nhìn, còn gỗ hiện diện ở sàn và những bộ phận cửa được xác định trong bản vẽ.

Cửa kính bao quanh phòng sinh hoạt.Ảnh: Miran Kambič

Mép mái và cấu tạo quanh cửa

Ở mái, lớp bê tông trắng nằm cùng hệ chống thấm bitum bên dưới. Nước được thu vào máng thép không gỉ có tiết diện chữ U. Hệ thu nước và các bộ phận kim loại được bố trí trong chi tiết mép, tách khỏi bề mặt bê tông lớn nhìn thấy từ ngoài vườn. Vì vậy, hình dáng đơn giản của khối nhà vẫn bao gồm nhiều lớp vật liệu và chỗ tiếp nối khác nhau.

Tại cửa kính cố định, bản vẽ thể hiện các thanh thép tạo hình theo yêu cầu, mạ kẽm và hàn thành bộ phận đỡ. Với cửa gỗ, hệ đỡ được thay đổi để phù hợp với khung thông rụng lá. Các thanh che bằng thép sơn mờ hoàn thiện vùng tiếp giáp. Những cấu tạo này liên kết ba thành phần có đặc tính khác nhau: bê tông trắng, kính cách nhiệt và khung cửa. Phần mở rộng giữ bề mặt khối lớn liền mạch trong khi các bộ phận lắp ghép tập trung tại mép ô mở.

Mái của khối nhà mở rộng.Ảnh: Miran Kambič
Đọc thêm +