Một ngôi nhà cuối tuần giữa hai phía cảnh quan
House in a Forest là ngôi nhà nghỉ cuối tuần do Go Hasegawa thiết kế ở Karuizawa, tỉnh Nagano. Công trình được thiết kế năm 2005 và hoàn thành năm 2006, khi văn phòng riêng của ông mới bắt đầu hoạt động. Khu đất nằm trong một rừng cây, với đường đi dạo ở phía bắc và một dòng suối ở phía nam. Nhà được đặt giữa hai phía ấy, có phần nền nhô lên trên đất và một mái hai dốc phủ toàn bộ khối ở.
Diện tích sàn được văn phòng ghi nhận là 89,75 mét vuông. Ảnh từ bên ngoài cho thấy các thân cây đứng sát mái, những tầng lá thấp che một phần mặt đứng và các khoảng đất quanh nhà vẫn có độ chênh cao. Cửa mở trên các mặt không chỉ nhìn về một phía: mỗi phòng liên hệ với một đoạn khác nhau của rừng, còn khối mái vẫn có thể nhận ra qua các khoảng trống giữa cây.
Hình bao mái dốc và những phòng ở bên trong
Mặt bằng tập hợp phòng khách, chỗ ăn, bếp, phòng ngủ và các phần phụ trợ trong một hình chữ nhật. Các phòng không được phủ bằng một mặt trần phẳng chạy suốt nhà. Thay vào đó, mỗi vùng có một trần nhỏ dạng mái hai dốc, với chiều cao và hướng nhìn thay đổi theo vị trí. Vì vậy, hình mái nhìn từ bên ngoài không trực tiếp lặp lại hình trần của từng phòng. Trong phòng sinh hoạt có thể thấy một mặt trần gỗ đi lên rồi hạ xuống, trong khi ở phòng khác, vùng đỉnh trần có vị trí riêng.
Những vách đứng và cửa chia các nơi sử dụng nhưng vẫn nằm dưới mái chung. Trong phần thuyết minh, Hasegawa mô tả mong muốn để mỗi phòng có điều kiện ánh sáng và cảnh quan khác nhau, như những chỗ ở riêng được đặt trong rừng. Đây là ý định được nêu cho dự án, gắn với cấu tạo hai lớp mái và những ô mở cụ thể của ngôi nhà.
Không gian nằm giữa mái ngoài và trần phòng
Phía trên những trần phòng là một khoảng áp mái mở, nằm dưới lớp mái lớn bên ngoài. Khoảng này không được chia theo đúng các vách của tầng ở phía dưới. Các bề mặt trần nhỏ nhô lên trong vùng mái chung; giữa chúng còn những khe và chỗ chuyển cao độ. Mặt cắt thể hiện rõ hai hệ đường dốc: một đường tạo vỏ công trình, những đường khác tạo giới hạn của phòng. Đi lên cao, người sử dụng tiếp cận phần không gian mà từ bên dưới chủ yếu chỉ thấy qua những ô mở.
Các ảnh tuyến cầu thang cho thấy những mặt tường sáng màu và các ô mở nhỏ ở cao độ khác nhau, bên cạnh những mặt gỗ của phòng sinh hoạt. Những đoạn thang và sàn ở cao độ khác nhau nối nơi sinh hoạt với phần dưới mái, thay vì biến toàn bộ khoảng áp mái thành một tầng phòng có mặt sàn bằng nhau.
Ánh sáng từ mái đi xuống các phòng
Một ô lấy sáng được mở ở phía trên của mái ngoài. Ánh sáng đi vào khoảng áp mái trước khi tới các phần ở bên dưới. Thuyết minh dự án ghi rõ những thanh gỗ phong mỏng ở phần trần tham gia lọc ánh sáng, để ánh sáng ban ngày được phân tán vào các phòng. Vì thế, tuyến sáng từ trên xuống đi qua chiều sâu giữa hai lớp mái. Khi đứng trong một phòng và nhìn lên, có thể bắt gặp một mảng trời qua cửa nằm trên mặt mái đối diện.
Ô mở ở cao độ ấy không trùng với mặt vách gần người nhìn: trước nó còn có phần không gian áp mái. Trong ảnh, các bề mặt trắng bên dưới mái nhận ánh sáng khác với bề mặt gỗ ở phòng cạnh bên. Ánh sáng trực tiếp từ cửa kính mặt ngoài và ánh sáng từ trên mái cùng xuất hiện trong nhà, nhưng đi vào từ các hướng, độ cao và lớp cấu tạo khác nhau.
Sàn ở, hiên và dải cửa nhìn ra cây
Một dải hiên gỗ chạy cạnh phần sinh hoạt và tiếp cận khu đất có cây. Cửa kính lớn nối sàn trong với hiên; trong ảnh chụp, các tấm cửa tạo một đường ngang dài phía dưới mái dốc. Bàn ăn và ghế được đặt gần dải mở này, còn phía bên kia là những thân cây, đá và nền đất không bằng phẳng. Từ mép sàn có thể nhìn thấy phần nền nhà được nâng khỏi đất. Hiên tạo một cao độ ngoài trời tiếp nối phòng, thay vì để mọi cửa mở trực tiếp xuống nền rừng.
Trên mặt bằng, các khu ở và phụ trợ được bố trí thành từng phần dọc nhà; các cửa sổ không phân bố giống nhau trên mọi mặt. Vì vậy, khi đi từ chỗ ăn tới các phòng khác, quan hệ giữa cửa, vách đặc và đoạn cảnh quan phía ngoài cũng thay đổi. Các góc chụp bên ngoài cho thấy mái vươn ra phía trước hàng kính và những bề mặt đầu hồi có độ kín khác mặt dài.
Cầu thang và điểm ngắm cảnh trên mái
Cầu thang là tuyến nối tầng sử dụng chính với khoảng áp mái và điểm quan sát ngoài trời trên mái. Ở đoạn thang hẹp, một cửa mở cao cho thấy cây và ánh sáng phía ngoài; mặt thang, tay vịn và những mặt tường được đặt sát nhau trong một tiết diện nhỏ. Trong ảnh nhìn từ dưới, tuyến đi lên không xuất hiện như một thang lớn giữa phòng khách mà nằm trong phần chuyển tiếp giữa các vùng của nhà. Lên đến khoảng áp mái, hình trần của các phòng bên dưới hiện thành những mặt nghiêng.
Tiếp tục đi lên là phần ngoài trời, nơi mái và rừng được nhìn từ một cao độ khác. Điểm quan sát này nằm trong cùng hệ đường đi với cầu thang nội thất. Mặt cắt dự án thể hiện mối nối giữa các đoạn, còn ảnh chụp cho thấy những ô cửa trên cao có vị trí cụ thể theo bước thang. Từ tầng ở, mái vì thế vừa là giới hạn che phía trên, vừa chứa một tuyến tiếp cận.
Gỗ trong phòng và các bề mặt dưới mái
Phòng sinh hoạt có các mặt gỗ nối từ sàn lên vách rồi tới trần dốc. Màu và vân gỗ thay đổi theo hướng mặt phẳng, nhưng các mối nối vẫn hiện rõ trên bề mặt. Trong ảnh chỗ ăn, bàn và ghế gỗ nằm dưới phần trần cao, còn cánh cửa kín có màu gần với vách. Các cột và cạnh đứng phân chia dải cửa kính với vùng bên trong. Ở tuyến cầu thang và phòng ngủ chính, các mặt hoàn thiện có màu trắng; qua cửa của phòng ngủ vẫn có thể thấy màu gỗ của không gian kế bên.
Mặt cắt xây dựng đặt các lớp mái ngoài, khung gỗ, trần và sàn trong cùng hệ kết cấu. Hồ sơ ghi Kanebako Structural Engineers đảm nhiệm phần kết cấu và Kiuchi Contractor thực hiện thi công. Những người tham gia này gắn với việc hình thành một nhà gỗ có nhiều mặt trần nằm dưới cùng một mái, thay vì một tập hợp các mái rời bên ngoài.
Các góc nhìn của công trình sau khi hoàn thành
Bộ ảnh hoàn thiện ghi lại công trình từ nền đất, từ hiên và từ những cao độ trong nhà. Ở các góc xa, mái kim loại sáng hơn các bề mặt đầu hồi tối; ở gần hàng kính, màu gỗ và đồ đạc bên trong trở nên rõ hơn. Từ một phòng có thể nhìn thấy hiên ở cùng cao độ, trong khi qua một ô mở cao khác là cây và trời. Các vị trí chụp không có cùng đường nhìn, dù đều nằm trong một khối nhà tương đối nhỏ.
Tại triển lãm Study in Real năm 2012, TOTO Gallery・MA giới thiệu công trình bằng mô tả về khoảng áp mái và hệ trần dốc bên dưới. Hồ sơ Shinkenchiku cũng ghi nhận dự án ở Nagano trong số tháng 12 năm 2006. Các tư liệu này đặt ngôi nhà trong giai đoạn đầu của văn phòng, với một chương trình nghỉ cuối tuần được thực hiện qua cách bố trí phòng, cầu thang và những khoảng mở trong mái.
