Nhà nhỏ đối diện vườn anh đào

House in Komazawa nằm trong một khu dân cư ở Tokyo, đối diện một vườn anh đào bên kia đường. Xung quanh là nhà riêng và các khối ở thấp tầng xen với cây xanh. Công trình hoàn thành năm 2011, có tổng diện tích sàn 64,03 m². Go Hasegawa và Shu Yamamoto thiết kế, Ohno Japan phụ trách kết cấu và Taishin Contractor thi công.

Ngôi nhà sử dụng cấu trúc gỗ hai tầng dưới mái dốc, tương ứng với dạng khối phổ biến trong khu vực. Bên trong, quan hệ giữa hai tầng được thay đổi bằng một phần sàn gồm các thanh gỗ đặt cách nhau. Khoảng cách giữa các thanh cho ánh sáng và tầm nhìn đi qua, trong khi các phần khác của tầng trên vẫn có sàn kín cho chỗ ngủ và khu vệ sinh.

Tầng đất và cửa nhìn sang vườn

Sàn tầng dưới nằm ngang với mặt đất xung quanh. Kiến trúc sư liên hệ cách đặt sàn này với doma, khoảng sàn đất hoặc đá trong nhà truyền thống Nhật Bản. Trong công trình, tầng dưới là một không gian cao, thoáng và có sàn đá; đồ đạc có thể được bố trí trên mặt sàn mở ấy.

Một cửa sổ lớn hướng tầm nhìn sang vườn anh đào bên kia đường. Quan hệ với cảnh quan vì thế đi qua đường phố, không giới hạn ở cây trong chính khu đất. Tầng dưới tiếp xúc với mặt đất ở cao độ thấp, nhưng khoảng không gian phía trên nó còn được nối với tầng trên và cửa lấy sáng trên mái.

Không gian sinh hoạt dưới mái.Ảnh: Iwan Baan

Tầng trên dưới mái dốc

Tầng trên có dạng không gian áp mái, với giới hạn trên được tạo bởi độ nghiêng của mái. Ánh sáng từ cửa trên mái đi vào tầng này. Một nửa diện tích dành cho chỗ ngủ và khu vệ sinh, được phân định bằng vách và sàn gỗ dán; nửa còn lại là nơi làm việc, để lộ mặt sàn gồm những thanh gỗ.

Việc chia tầng trên thành hai phần tạo nên hai cách bao che theo phương đứng. Phần sàn kín ngăn các hoạt động riêng tư với tầng dưới. Phần nan gỗ lại cho hai tầng liên hệ trực tiếp qua những khe hở. Chúng cùng nằm dưới một mái, nhưng mức độ mở xuống không gian bên dưới khác nhau.

Hệ thanh gỗ bên trong.Ảnh: Iwan Baan

Ba dầm thép và sàn nan gỗ

Ba dầm thép treo từ hệ khung phía trên đỡ các thanh sàn gỗ có tiết diện 38 × 64 mm. Các thanh đặt cách nhau 30 mm. Những kích thước này xác định phần sàn có khe hở, được dùng tại khu làm việc trên tầng trên. Mặt sàn vừa là bộ phận đi lại và sử dụng, vừa cho ánh sáng xuyên xuống.

Trong mặt cắt, dầm treo và sàn nan cùng thuộc hệ cấu tạo của tầng trên. Mái ở cao hơn tiếp nhận ánh sáng, các thanh sàn nằm bên dưới lọc ánh sáng đó qua khoảng hở. Phần sàn kín của chỗ ngủ không có quan hệ xuyên suốt tương tự; sự khác nhau giữa hai bề mặt được gắn với cách sử dụng từng phần.

Tầm nhìn qua hai tầng

Cửa lấy sáng lớn trên mái cho người ở tầng dưới nhìn lên bầu trời qua phần sàn hở. Theo chiều ngược lại, từ tầng trên có thể nhìn xuống và thấy đường phố qua cửa lớn của tầng dưới. Như vậy, cửa mái và cửa ở mặt đứng không chỉ phục vụ riêng tầng đặt gần chúng nhất.

Đường nhìn đi qua nhiều lớp: khoảng trống giữa nan gỗ, không gian của tầng bên cạnh và một cửa mở ra ngoài. Chỗ làm việc dưới mái nhận biết được tầng đất và đường phố; tầng đất nhận thêm ánh sáng cùng tầm nhìn lên phần cao của ngôi nhà. Hai tầng giữ chức năng riêng nhưng có những mối liên hệ vượt qua mặt phẳng sàn.

Chi tiết lớp sàn mở.Ảnh: Iwan Baan

Hai bề mặt sàn trong cùng một nhà

Sàn đá ở tầng dưới và sàn gỗ ở tầng trên tạo nên hai điều kiện sử dụng khác nhau. Tầng đá cao, mở và ngang mặt đất; tầng gỗ nằm dưới mái dốc, phân chia chỗ ngủ, vệ sinh và làm việc. Phần nan gỗ tạo liên hệ giữa hai điều kiện ấy bằng các khe hở đều, còn phần gỗ dán giữ sự khép kín cho khu riêng.

Thuyết minh của Hasegawa nhấn mạnh sự trao đổi giữa tầng dưới và tầng trên: tầng dưới có thêm độ sáng và cảm giác rộng, tầng trên tiếp nhận không khí sinh hoạt của phần nhà bên dưới. Những quan hệ này xuất hiện trong một công trình hai tầng có diện tích sàn nhỏ, qua cách đặt cửa, treo dầm và lựa chọn những phần sàn để kín hoặc để hở.

Cửa sổ trên mặt đứng gỗ.Ảnh: Iwan Baan
Đọc thêm +