Ngôi nhà trên các bậc đất canh tác
Ngôi nhà ở Tibi nằm trong vùng núi của Alicante, trên một khu đất từng được chia thành các bậc canh tác với tường đá giữ đất. Xung quanh có thông, những cây nhỏ và mặt đất khô có đá lộ ra. Hai hướng nhìn chính của khu đất là về hồ chứa Tibi và thung lũng dẫn ra phía biển, cùng hướng về núi Maigmó. Alfredo Payá bố trí các phần của ngôi nhà theo hai cao độ trong địa hình này.
Từ đường tới nhà, các mặt mái thấp và phần tường đá xuất hiện giữa cây, không thành một khối cao đặt trọn trên sườn núi. Một số phần nhà nằm dưới đất; các mặt mở kính hướng ra khoảng trống phía trước. Trong ảnh nhìn gần, đường dốc, mái, tường và nền đất có nhiều điểm gặp nhau, nên ranh giới giữa công trình với các bậc địa hình không đi theo một đường chân nhà nằm ngang duy nhất.
Tuyến vào từ đường núi
Lối xe tới công trình là một đường hẹp và dốc, đổi hướng theo những đoạn ngoằn ngoèo trước khi dừng ở bãi nhỏ cạnh phần nhà phục vụ. Từ đây, một đường đi bộ dài tiếp tục tới ngôi nhà chính. Cách tiếp cận chia thành hai phần có tốc độ và kích thước khác nhau, với xe dừng trước, còn đoạn cuối đi giữa cây và những mép đất của sườn núi.
Ảnh từ ngoài cho thấy đường đi được giữ ở dạng nền đất và vật liệu hạt, không biến thành một sân lát lớn bao quanh toàn bộ nhà. Một số cây đứng rất gần tuyến tiếp cận, phía sau là phần mái gần ngang mặt đất. Khi tới gần cửa, người đi thấy một mặt kính nằm trong tường và phần sân thấp trước nhà. Các mép tường đá nối với những đoạn đất nghiêng bên cạnh, tạo các góc nhìn ngắn trước khi tầm nhìn mở ra phía thung lũng.
Hai phần nhà theo bậc địa hình
Mặt bằng và mặt cắt phân biệt khu phòng ngủ ở thấp hơn với khu bếp, ăn và sinh hoạt chung phía trên. Hai phần nằm trong một trình tự bậc thang, thay vì chồng thành một khối nhà hai tầng có chiều cao mặt đứng như nhau ở mọi phía. Mái đi theo độ dốc và được phủ bằng vật liệu của khu đất, trong khi cửa mở ở những chỗ địa hình cho phép nhìn ra ngoài.
Từ phía sườn núi, phần nhà thấp gần như nằm sau những mép đất và cây. Từ phía trước, các mặt kính hiện ra dưới mái và giữa hai bức tường bên. Tường giữ đất cũ có đường nét và vật liệu không hoàn toàn giống phần xây mới, nhưng cùng tham gia tạo các bậc nền. Sự phân chia theo cao độ còn xác định những cách sử dụng khác nhau: các phòng ngủ có khoảng mở riêng ở tầng dưới, còn nơi sinh hoạt ban ngày nhìn ra khoảng xa hơn ở phần cao.
Không gian sinh hoạt ở tầng trên
Phần sinh hoạt chung gồm bếp, khu ăn và chỗ ngồi, nằm dưới hệ dầm và sàn để lộ. Bếp đặt ở một bên và bàn ăn ở gần mặt mở phía cuối. Mặt kính lớn đưa tầm nhìn qua sân tới núi và thung lũng. Các bề mặt trong phòng khá ít lớp phủ: tường khối bê tông, trần theo nhịp cấu kiện, nền gỗ và các bộ phận phục vụ có màu sáng.
Phần tủ bếp nằm sát tường, không che kín hệ dầm ở phía trên. Ánh sáng qua cửa tạo những vùng sáng trên nền và ở mép các bức tường. Từ phía bàn ăn nhìn ngược lại, không gian kéo sâu vào phần nằm trong sườn đất. Hình dạng phòng vì thế được đọc đồng thời qua mặt mở rộng phía trước và phần trần thấp có cấu trúc rõ chạy về phía sau, chứ không chỉ qua một mặt tiền nhìn từ ngoài.
Các phòng ngủ ở phần thấp
Phòng ngủ được bố trí ở cao độ thấp hơn, sau những mặt tường và mái nằm gần với đất. Các phòng mở ra ngoài qua cửa ở phía thoáng, có kích thước gọn hơn không gian sinh hoạt chung. Trong ảnh nội thất, một giường được đặt cạnh mặt kính, còn tường khối bê tông và các nhịp trần tiếp tục giữ nguyên bề mặt như ở các phần khác của nhà.
Khu phòng này không có một lớp ốp riêng nhằm làm mất dấu vật liệu xây. Những viên khối, mạch vữa và chỗ chuyển giữa tường với trần đều có thể nhìn thấy. Cửa mở tạo một khung sáng ở cuối căn phòng, với nền đất và cây ở ngoài. Trên mặt cắt, khoảng phía sau nằm sát đất hơn phía có cửa. Cách bố trí này gắn vị trí ngủ với phần được che bởi địa hình, trong khi quan hệ nhìn xa tập trung rõ hơn ở tầng sinh hoạt phía trên.
Cấu kiện có thể vận chuyển bằng tay
Thuyết minh của kiến trúc sư ghi cách thi công dựa trên những bộ phận có kích thước phù hợp với việc thao tác thủ công, trong điều kiện đường tới công trường nhỏ và dốc. Tường dùng khối bê tông; hệ sàn có dầm và các phần chèn bê tông đúc sẵn. Gỗ, đá và các tấm vật liệu được đưa vào theo từng nhóm, thay vì tạo một công trường đòi hỏi nhiều thiết bị nâng lớn.
Trong không gian hoàn thiện, cấu tạo này vẫn hiện ra. Nhịp dầm chạy trên trần, hàng khối nằm trên tường và các đường mạch không được che bằng trần hoặc lớp trát phẳng liên tục. Ở mặt ngoài, đá địa phương nối phần tường mới với những bậc canh tác xung quanh. Những phần kim loại và kính tập trung ở các chỗ mở. Trên bản vẽ chi tiết, mái có nhiều lớp giữ đất và chống thấm ở trên, dù từ phòng bên dưới chỉ nhìn thấy phần kết cấu mang các lớp đó.
Nguồn nước và hệ cấp điện
Ngôi nhà có hệ cấp nước từ giếng và hệ điện dùng các tấm quang điện nối với bộ lưu trữ, đi cùng máy phát bổ trợ. Đây là những bộ phận kỹ thuật được kiến trúc sư ghi trong hồ sơ của công trình, liên quan trực tiếp tới vị trí ở xa khu dân cư tập trung. Phần nhà phục vụ nằm gần chỗ dừng xe, tách với đoạn đường bộ cuối dẫn tới các phòng ở.
Các hệ này không tạo thành một lớp hình thức mới bao quanh mặt nhà. Trong những ảnh chụp các phòng, các thiết bị sinh hoạt vẫn nằm trong một không gian có vật liệu xây để lộ và mặt mở kính. Ở ngoài, hình ảnh chính tiếp tục là tường đá, các mặt mái gần đất và cây. Việc đọc mặt bằng cho thấy ngôi nhà gồm cả vùng ở, đường đi và phần phục vụ, không chỉ hai gian phòng xuất hiện ở những ảnh hướng ra cảnh quan.
Mái, sân và các hướng nhìn
Một phần sân trước mặt kính được đặt giữa hai mép tường thấp. Từ đây, lớp đất và đá ở hai bên vẫn tiếp tục lên cao hơn nền sân. Khi nhìn từ ngoài vào, kính phản chiếu bầu trời và cây; khi nhìn từ trong ra, cùng khung cửa đó xác định một phần núi phía xa. Mặt mái phía trên không vươn thành một hình khối cao độc lập mà trở lại với đường dốc của khu đất.
Trong ảnh chụp từ các hướng khác nhau, ngôi nhà có lúc hiện thành một cửa mở giữa hai mảng đá, có lúc chỉ còn một đường mái và một đoạn tường sau cây. Các phòng và phần sân không cùng quay về một hướng duy nhất, tương ứng với hai vùng cảnh quan được xác định trong dự án. Từ bậc đất thấp tới khu sinh hoạt cao hơn, các tầm nhìn được đặt vào những cao độ khác nhau của sườn núi Tibi.
