Một cơ sở trong làng Huise
Huise là một làng ở vùng Flanders của Bỉ, nằm giữa cảnh quan đất nông nghiệp. Khu trung tâm làng có nhà thờ, trường học và những công trình gắn với lịch sử tu viện, trại trẻ mồ côi. Dự án nhà chăm sóc người cao tuổi nằm trong một khu đất đã có nhà cũ và vườn bao tường gạch. Sergison Bates được lựa chọn qua cuộc thi năm 2005; cơ sở mới hoàn thành năm 2011 cho VZW Home Vijvens.
Công trình có 88 phòng và diện tích sàn trong nhà khoảng 6.500 m². Chương trình phục vụ những người có mức độ cần hỗ trợ khác nhau trong đời sống hằng ngày. Các phòng riêng vì thế được đặt gần không gian sinh hoạt chung, khu nhân viên và bộ phận hỗ trợ. Nhìn từ ngoài làng, khối nhà mới hiện ra cùng hệ cây và các mái cũ. Trong phạm vi khu đất, những sân vào và đường đi nối nhà mới với các công trình cùng cảnh quan có trước.
Nhà cũ và khoảng vào mới
Ngôi nhà tân cổ điển từng được dùng làm trại trẻ mồ côi là một thành phần có sẵn của khu đất. Cùng với bức tường gạch bao vườn, nó tạo nên cấu trúc không gian mà nhóm thiết kế sử dụng khi bố trí các công trình mới. Phương án tổng thể đặt các phần xây dựng bổ sung ở hai bên nhà cũ, với khoảng chung ở giữa. Khối nhà chăm sóc được lùi khỏi đường, để phần sân vào xuất hiện trước khi người đến tiếp cận cửa chính.
Những khoảng ngoài trời cạnh nhà cũ được lát đá, trồng cây và nối với đường đi của làng. Bộ ảnh cho thấy nền sân có các đoạn cong, cây đứng riêng và những mặt nhà có độ cao khác nhau. Nhà mới có những dải ngang rõ, trong khi công trình cũ phía bên cạnh có mái dốc và mặt gạch. Ở tầm người đi bộ, khoảng trống giữa chúng có thể được nhìn xuyên qua. Các cửa và lối vào nằm ở những vị trí khác nhau quanh hệ sân ấy.
Ba khối quanh hai sân trời
Nhà chăm sóc gồm ba khối ba tầng nối liền nhau, với hai sân mở lên trời ở giữa. Các khối được đặt lệch trên mặt bằng. Đường bao công trình vì thế có những đoạn tiến và lùi, thay vì giữ một cạnh thẳng duy nhất trong toàn chiều dài. Các sân trong đưa mặt thoáng vào giữa tổ hợp, đồng thời làm những hành lang và phòng chung có thêm hướng nhìn về cây hoặc khoảng trời.
Trên các tầng, phòng ở được tập hợp thành từng nhóm quanh chu vi ngoài. Các cửa sổ của phòng nhìn về cảnh quan xung quanh hoặc phần vườn trung tâm. Sân trong có tỷ lệ hẹp hơn khoảng ngoài nhà nhưng vẫn có chỗ trồng cây và phần nền để đi lại. Trong ảnh chụp từ hành lang, các tầng đối diện có thể cùng xuất hiện qua lớp kính. Từ một góc sân, những đoạn cầu nối và dải cửa cho thấy sự liên hệ giữa các khối nhà bao quanh khoảng trống.
Phòng chung và đường đi mỗi tầng
Một phòng sinh hoạt chung lớn nằm ở khối giữa trên mỗi tầng, cạnh các khu phục vụ và nhân viên. Phòng có hướng nhìn về vườn và hai sân trong. Những lối đi tiếp nối với vùng sinh hoạt bằng các đoạn có bề rộng khác nhau. Nhóm thiết kế bố trí các cửa ngăn cháy tại vị trí ít làm gián đoạn tầm nhìn, để hệ đi lại và phòng chung có thể được nhận biết như những phần liên quan trong cùng tầng nhà.
Bộ ảnh nội thất cho thấy tay vịn gỗ chạy dọc tường và mặt kính nhìn vào sân. Có đoạn hành lang hẹp hơn, đi qua cửa phòng riêng; có đoạn mở ra bên cửa sổ hoặc chỗ ngồi. Ánh sáng từ sân tạo một dải sáng gần kính, còn mặt tường đối diện chứa cửa và biển chỉ dẫn. Những điểm nhìn xuyên qua góc nhà giúp có thể nhận ra phần sân nằm ở giữa các khối. Sàn, tay vịn và các khung gỗ tiếp tục qua nhiều đoạn của tuyến giao thông.
Phòng riêng ở chu vi nhà
Phòng ở và studio được bố trí theo các nhóm quanh mặt ngoài. Cửa cao đưa cảnh quan tới gần chỗ ngồi trong phòng. Tài liệu dự án mô tả việc cho phép người ở mang đồ dùng của mình vào, kết hợp với các vật liệu như sàn gỗ, gạch ốp và giấy dán tường. Đây là những thành phần của việc hoàn thiện nội thất, bên cạnh các yêu cầu chăm sóc và vận hành của cơ sở.
Một ảnh phòng riêng ghi lại ghế bành, bàn nhỏ và cửa kính nhìn ra cây. Mặt sàn lát gỗ khác với phần sàn trên các tuyến đi chung. Cửa phòng nằm lùi trong mảng tường, còn khoảng kính có độ sâu nhìn thấy được qua cạnh khung. Các phòng có cửa sổ lặp lại ở mặt đứng nhưng không phải mọi tấm che đều nằm ở cùng vị trí. Trong những góc chụp ngoài nhà, các mảng xanh và những ô mở có thể thay đổi giữa các phòng trên cùng một tầng.
Những lớp ngang trên mặt đứng
Ở cao độ mỗi sàn, các dải bê tông đúc sẵn nhô ra khỏi lớp bao che và chạy liên tục trên nhiều mặt nhà. Giữa các dải này là tường gạch cùng những bộ cửa cao theo tầng. Số lượng và bề rộng các mảng được điều chỉnh theo bố trí bên trong. Trên một mặt đứng, nhịp cửa có thể khá đều; ở đoạn phòng chung hoặc chỗ nối giữa các khối, khoảng mở và phần tường có hình dạng khác.
Khối nhà đặt trên một bệ bê tông. Bệ này tiếp tục thành mặt sân vào ở phía tây và kéo ra vườn ở một số đoạn khác. Trong ảnh nhìn thẳng, những dải sàn nhấn mạnh chiều ngang; ở góc chụp xiên, độ nhô và bóng của chúng hiện rõ hơn. Các tác giả liên hệ cách phân tầng ấy với khu vườn có tường bao và cảnh quan thấp, rộng của vùng lân cận. Sự liên hệ nằm trong tổ chức hình khối và lớp mặt đứng đã được xây dựng.
Gạch địa phương và các tấm cửa
Gạch có sắc xám xanh, được cung cấp từ địa phương và xây theo một kiểu liên kết có các đoạn gián nhịp. Hồ sơ thiết kế ghi nhận việc dùng các phần viên gạch trong quá trình xây để hạn chế bỏ đi vật liệu đã cắt. Trên ảnh, từng mảng tường có nhiều biến thiên nhỏ về màu và vị trí mạch, nằm trong khung ngang bằng bê tông. Độ nhám của gạch khác với bề mặt khung cửa và dải sàn sáng hơn.
Hệ cửa đi cùng những tấm che có thể mở, làm mặt đứng xuất hiện nhiều trạng thái sử dụng. Một số ô trong bộ ảnh đóng kín, số khác mở lệch ra trước mặt tường. Nhìn gần có thể nhận biết mép cửa, phần kính và lớp tấm bên ngoài thay vì một ô chỉ có một bề mặt. Tại những chỗ hành lang tiếp giáp sân, khung gỗ chạy dài và kính đưa ánh sáng vào cạnh đường đi. Các chi tiết này được lặp lại nhưng có cách bố trí khác giữa phòng riêng và khu chung.
Hoa văn, biển chỉ dẫn và sân trong
Nghệ sĩ Ana Araujo tham gia phát triển giấy dán tường, vải và những bề mặt có hoa văn. Jane Chipchase thiết kế hệ đồ họa và biển chỉ dẫn bằng ký hiệu. Các phần công việc ấy được đưa vào những phòng và khu đi lại cụ thể của nhà chăm sóc. Trong tài liệu dự án, nhóm thiết kế trình bày chúng cùng với đồ đạc, vật liệu sàn và cửa như những thành phần tạo nên môi trường ở hằng ngày.
Ở ảnh sân trong, cây nhỏ đứng giữa nền lát và các mặt kính. Những phòng ở và hành lang trên ba tầng cùng bao quanh khoảng trời. Có góc nhìn ngang qua sân thấy một cây lớn phía sau nhà; có góc nhìn dọc hành lang thấy cửa và tay vịn kéo dài ở phía trước. Bộ ảnh ghi lại cả các phòng riêng, không gian đi lại và phần vườn, cho thấy nhiều thang kích thước trong cùng một cơ sở: từ chỗ ngồi cạnh cửa tới sân và các khối nhà nối tiếp nhau.
