Trường nhạc và múa trên một góc phố

Nhạc viện âm nhạc và múa Ibiza–Formentera nằm trên Avenida de España ở thành phố Ibiza. Chương trình tập hợp hai nhóm đào tạo có yêu cầu phòng khác nhau, cùng các phần dùng chung như thư viện, phòng đa năng và khán phòng. Alfredo Payá tổ chức công trình thành những khối nhìn về nhau qua khoảng trống ở giữa, sau đó nối chúng bằng các phần nhà và cầu qua nhiều cao độ.

Từ đường phố, mặt bê tông có những cửa đứng cao và hẹp tạo một hình bao tương đối kín. Khi vào trong, hình ảnh chuyển sang kính, sân, hành lang và những đoạn thang nhìn thấy qua nhau. Những phần trường nhạc và trường múa không được đọc như hai cánh đối xứng quanh một hành lang giữa. Chúng có hình dạng và vị trí khác nhau, với các không gian dùng chung tham gia nối thay vì chỉ đặt thêm ở cuối một dãy phòng học.

Các khối nhà nhìn về khoảng trống ở giữa.Ảnh: David Frutos

Ba phần sử dụng và các cầu nối

Mặt bằng phân biệt khối âm nhạc, khối múa và nhóm phòng dùng chung. Các không gian như thư viện, phòng đa năng và khán phòng không thuộc riêng một trong hai nhóm đào tạo. Chúng góp phần nối các phần nhà, tạo nên một hệ đi lại có nhiều hướng qua khoảng trống giữa các khối. Nhìn theo mặt cắt, những kết nối này cũng xuất hiện ở những độ cao khác nhau.

Các cầu không chỉ là đường đi mảnh treo giữa hai mặt đứng. Một số phần có chiều sâu lớn, chứa hoạt động hoặc đi cùng các phòng phía trong. Kết cấu của chúng được thể hiện qua những dầm lớn bọc tấm kim loại đục lỗ. Giữa các phần bắc ngang, khoảng trống tiếp tục mở từ tầng thấp lên trời. Ở bên dưới, cột, thang và những mép sàn định hình một vùng có mái, liên hệ với sân và các cửa vào phòng.

Sảnh ngoài trời có cột ở tầng thấp.Ảnh: David Frutos

Sảnh ngoài trời và sân ở tầng thấp

Khi bước vào, người sử dụng đi qua một vùng sảnh ngoài trời có cột và những khoảng nhìn lên các tầng. Mặt sàn ở dưới chứa các vùng vật liệu hạt và những phần vườn, trong khi phía trên là các cầu và mép sàn của khối học. Không gian này vừa nằm trong hình bao của công trình, vừa tiếp xúc với khí trời qua những khoảng mở lớn.

Sự khác nhau giữa phần có mái và phần lộ thiên có thể nhận ra trên nền và bóng đổ. Những thang bộ đưa người đi lên các chiếu nghỉ và hành lang quanh sân, với tầm nhìn qua các mặt kính ở phía đối diện. Các lớp ngang không nối thành một trần kín chung cho toàn bộ tầng thấp. Có chỗ nhìn xuyên suốt lên các tầng cao, có chỗ bị một khối cầu che phía trên. Những hình học khác nhau của hai khối vì thế được nhận ra ngay từ khoảng giữa ở cao độ vào nhà.

Cầu thang và cầu nối qua khoảng sân.Ảnh: David Frutos

Những tuyến đi quanh khoảng trống

Hệ giao thông không nằm trọn trong các hành lang kín chạy phía sau phòng. Có những đoạn đi ngoài trời, những sảnh mở và các cầu thang đổi hướng trong khoảng giữa. Lan can kim loại và kính giữ mép các sàn, trong khi những bức tường và cửa kính của phòng học nằm phía sau đường đi. Người ở một tầng có thể nhìn thấy hành lang và các nhịp cửa ở tầng khác qua sân.

Một số đoạn có bề rộng lớn hơn đường đi đơn thuần, tạo chỗ dừng trước cửa phòng hoặc ở đầu cầu. Trong các ảnh nhìn dọc, mặt sàn tiếp tục tới một bức tường hoặc mặt kính xa, còn khoảng trống mở ra ở phía bên. Hệ lan can giữ những đường ngang liên tục qua các góc. Sự chồng lên nhau của thang, cầu và mép sàn tạo nhiều lớp trong cùng một khung nhìn, với các chỗ đi lại nằm ở cả vùng có mái và vùng tiếp xúc trực tiếp với ngoài trời.

Các hàng ghế trong khán phòng của nhạc viện.Ảnh: David Frutos

Mặt bê tông hướng phố và kính hướng sân

Hai phía của công trình có cách bao che khác nhau. Hướng ra đô thị là tường bê tông với các ô mở được đặt theo vị trí sử dụng bên trong và nhịp ván khuôn. Hướng vào sân là những mặt kính rộng hơn, cho phép nhìn giữa các phần nhà. Từ góc đường, những khe cửa đứng tạo nhịp trên mặt tường đặc; từ sân, cửa và các dải kính trở thành phần nhìn thấy nhiều hơn.

Sự thay đổi này không chỉ là khác màu vật liệu. Mặt bê tông có chiều dày và phần âm của cửa, trong khi mặt kính đưa người nhìn tới trần, bàn ghế hoặc khoảng hành lang phía sau. Các lớp kính có khung nhôm sáng màu, đi cùng sàn và lan can. Tại các cầu nối, lớp kim loại đục lỗ nằm cạnh bê tông và kính, thêm một mức độ mở khác. Những bề mặt này gặp nhau quanh các góc sân, thay vì tạo thành một lớp vỏ duy nhất phủ mọi mặt của nhạc viện.

Phòng nhạc với piano, giá nhạc và ghế.Ảnh: David Frutos

Phòng âm nhạc, phòng múa và khán phòng

Các phòng học được tổ chức theo nhu cầu của từng hoạt động. Một phòng nhạc trong bộ ảnh có chỗ cho đàn piano, giá nhạc và ghế, nằm dưới trần phẳng với hệ đèn dài. Phòng luyện tập chung rộng hơn có nhiều ghế và cửa nhận sáng theo một phía. Phòng múa có nền gỗ và các mặt mở lớn, với khoảng sàn trống chiếm phần chính của không gian.

Khán phòng có các hàng ghế hướng về sân khấu và một hệ mái khác với các phòng học thông thường. Nhìn theo chiều dài, độ sâu và cách xếp ghế tạo một hướng nhìn rõ về phía biểu diễn. Các phòng này nằm trong một tổng thể có nhiều khoảng mở, nhưng từng phòng vẫn có chu vi và cấu tạo riêng. Những cửa từ hành lang và các sảnh chuyển tiếp liên hệ chúng với hệ đi lại chung, thay vì mở trực tiếp toàn bộ hoạt động ra sân.

Phòng luyện tập chung nhận sáng qua mặt kính.Ảnh: David Frutos

Các vườn trên mặt ngang của công trình

Không gian xanh được bố trí trên nhiều mặt ngang bên ngoài, tạo thành các vườn ở những cao độ khác nhau. Hồ sơ dự án ghi các nhóm cây như xương rồng, cây thùa, cọ, cây thơm và dây leo cho những vị trí này. Phần vườn không nằm duy nhất trong một sân ở dưới cùng, mà còn xuất hiện trên những phần mái và cạnh đường đi của các tầng.

Mặt cắt cho thấy một mặt mái ở cao độ này có thể nằm ngay trước cửa hoặc tuyến giao thông của cao độ khác. Từ hành lang phía trên, người sử dụng nhìn xuống các phần sân thấp hoặc sang một mặt vườn ngang gần mình. Những đoạn tường chung của lô đất tạo giới hạn phía sau, còn cây có thể phát triển trước các mặt phẳng đó. Trong các góc nhìn qua sân, lớp xanh xen giữa kính, lan can và những mặt sàn bê tông chồng lên nhau.

Hành lang và các khoảng trống qua nhiều tầng.Ảnh: David Frutos

Nhịp cấu tạo nhìn từ hành lang cao

Ở các tầng cao, đường đi được định hình bởi sàn, trần và mặt mở dài nhìn về khoảng giữa. Kết cấu và mép cầu xuất hiện ngang tầm hoặc ngay phía trên người đi. Các tấm kim loại đục lỗ, khung nhôm và mặt bê tông có kích thước môđun riêng, thể hiện qua các mối nối. Những phần này không được che chung bằng một lớp hoàn thiện làm mất dấu cách lắp ghép.

Từ một hành lang, có thể nhìn sang phòng và đường đi đối diện, đồng thời nhìn xuống phần sảnh ngoài trời thấp hơn nhiều tầng. Khi đi tới góc, hướng nhìn đổi và một khối cầu có thể che bớt khoảng trống vừa thấy trước đó. Bên ngoài vẫn là mặt phố và tường bê tông có các khe cửa; ở trong là hệ sân và những kết nối qua không gian mở. Các tầng của nhạc viện được liên hệ bằng chuỗi sàn, thang, cầu và phòng dùng chung trong cùng một lô đất đô thị.

Đọc thêm +