Bốn tổ chức trong cùng một tòa nhà

Viện Khoa học Thể thao Quốc tế nằm trong khuôn viên Đại học Lausanne, cạnh Route Cantonale và các sân thể thao gần hồ Léman. Dự án xuất phát từ cuộc thi năm 2013 và hoàn thành năm 2018. Tòa nhà tập hợp Viện Khoa học Thể thao của trường, Học viện Quốc tế về Khoa học và Công nghệ Thể thao, Liên đoàn Thể thao Đại học Quốc tế và ThinkSport. Chương trình gồm văn phòng, phòng họp, phòng thí nghiệm, lớp học và những không gian dùng chung.

Khối nhà gần vuông, có các dải sàn ngang và hệ kính lặp theo nhịp đứng. Một khoảng nền mở nằm trước cửa chính; ở hướng khác, khu cà phê tiếp xúc với sân ngoài trời. Từ đường đi trong khuôn viên có thể nhìn qua kính tầng thấp vào bên trong. Hình bao bên ngoài tương đối đều, trong khi mặt cắt cho thấy phần giữa công trình có các khoảng cao thấp và đường đi không lặp giống nhau ở mọi tầng.

Các dải sàn và nhịp cửa ở mặt ngoài công trình.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Hai hệ không gian đặt cạnh nhau

Tòa nhà được tổ chức với một vòng phòng làm việc dọc mặt ngoài và một nhóm không gian chung ở trung tâm. Vòng ngoài có chiều sâu tương đối đều, sử dụng hệ khung cửa và các vách phân chia theo môđun. Phần giữa gồm những vách bê tông, thang, khu kỹ thuật và các sàn dùng chung mở ra khoảng thông tầng. Hai hệ này có ranh giới nhận biết được nhưng kết nối trực tiếp ở từng cao độ.

Trên mặt bằng, cửa các phòng hướng về tuyến di chuyển bên trong vòng chu vi. Có những khu vực gồm nhiều phòng nhỏ; ở nơi khác là một phòng họp hoặc không gian lớn hơn. Lõi bê tông không chiếm kín toàn bộ trung tâm. Những phần rỗng và các mặt sàn xen kẽ tạo các khoảng nhìn xuyên lên hoặc xuống. Người đi từ một văn phòng sang phòng họp vì vậy có thể đi ngang qua một vùng thông tầng rộng trước khi trở lại vòng phòng ở mặt ngoài.

Khoảng thông tầng dưới ô kính mái của viện.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Tầng thấp tiếp xúc với khuôn viên

Các chương trình có đông người sử dụng được bố trí ở tầng thấp, gồm giảng đường, phòng học, phòng sinh hoạt và khu cà phê. Trên bản vẽ, giảng đường có các hàng ghế theo một hướng, khác với những nhóm bàn rời ở khu tiếp khách. Các cửa nối chúng với sảnh và những lối vào từ bên ngoài. Những mặt kính lớn đưa cảnh quan của khuôn viên vào các phòng nằm ở mép nhà.

Sảnh vào có tường bê tông để lộ và một cầu thang ở bên cạnh. Trần gồm những mảng hoàn thiện phẳng cùng các thiết bị chiếu sáng. Một số góc nhìn cho thấy phần sảnh kéo dài tới cửa ở phía đối diện, đi qua các vách và lõi đứng. Cửa không nằm giữa một mặt tiền mang tính đối xứng tuyệt đối; vị trí tuyến đi trong nhà và nền sân ngoài trời xác định những cách tiếp cận khác nhau quanh khối công trình.

Những mặt sàn chung và phòng kính quanh vùng trung tâm.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Khoảng thông tầng và những mặt sàn lệch nhau

Ở phần giữa, các mảng bê tông chồng lên nhau nhưng không tạo thành một giếng thẳng có mặt cắt đồng nhất. Một vùng sàn mở rộng ở tầng này có thể nằm cạnh khoảng rỗng ở tầng trên. Có đoạn nhìn xuyên nhiều tầng; có đoạn bị một khối phòng hoặc lan can giới hạn. Các cầu thang nối tiếp giữa những cao độ ấy, với chiếu nghỉ và sàn chung nằm ở những vị trí thay đổi.

Các ảnh trong nhà cho thấy bề mặt bê tông có dấu ván khuôn, lan can thanh đứng sáng màu và các phòng kính ở phía sau. Khi đứng ở một mặt sàn, người sử dụng có thể nhìn thấy nhóm người ở tầng cao hơn mà không cần nhìn vào bên trong từng phòng làm việc. Những bức tường cao có lúc tiếp tục qua hai tầng; bên cạnh chúng là các cửa và những đoạn trần thấp hơn. Hệ không gian chung vì thế có nhiều thang độ ngay trong cùng vùng trung tâm.

Cầu thang mở nối các cao độ bên cạnh vách bê tông.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Cầu thang và các chỗ dừng

Cầu thang không chỉ nằm trong những buồng kín ở góc. Một số vế thang mở hướng vào khoảng thông tầng, làm cho đường lên xuống xuất hiện trong các góc nhìn từ sảnh chung. Bậc thang, lan can và mép sàn được đặt cạnh tường bê tông. Ở một số vị trí, người đi lên bước tới một khoảng sàn đủ rộng để đặt bàn ghế trước khi tiếp tục tới phòng ở vòng ngoài.

Đồ đạc trong các khu vực ấy gồm bàn họp nhỏ, ghế ngồi đơn, ghế dài và đèn đứng. Một nhóm bàn nằm gần lan can, nhóm khác ở trong hốc dưới trần thấp. Những chỗ dừng này không giống nhau về độ cao trần hay hướng nhìn. Một số mở trực tiếp ra trung tâm, trong khi các chỗ khác nằm sau một đoạn tường. Thuyết minh của kiến trúc sư ghi nhận các hoạt động trao đổi nhóm, đọc và nghỉ giữa giờ ở các vùng sàn chung này.

Bàn ghế tại vùng sinh hoạt chung cạnh lan can.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Phòng làm việc ở mép nhà

Các phòng làm việc nằm sát cửa sổ theo một vòng liên tục. Mặt đứng chia thành nhiều nhịp hẹp, tạo những đơn vị có thể kết hợp với vách bên trong theo các cách khác nhau. Nhìn từ ngoài, các thanh đứng và mép sàn đều nhau; nhìn từ trong, chiều rộng mỗi phòng tùy thuộc số nhịp được ghép lại. Hệ rèm che ở mặt ngoài làm thay đổi mức độ lộ kính giữa những vùng phòng.

Vòng làm việc có cấu tạo khác với các khối bê tông ở giữa. Các vách nhẹ và cửa kính làm rõ ranh giới phòng, còn khu chung có những khoảng mở lớn hơn. Mối tiếp giáp diễn ra tại cửa phòng và hành lang, nơi người sử dụng rời không gian tương đối riêng để đi vào tuyến đi chung. Các khu vực có yêu cầu sử dụng khác nhau vẫn cùng nhìn về một cảnh quan qua lớp cửa ở chu vi công trình.

Ánh sáng từ mái đi qua các sàn và lan can trong nhà.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Ánh sáng từ mặt ngoài và từ mái

Ánh sáng tới vòng phòng qua các mặt kính bên ngoài. Ở giữa nhà, một ô kính trên mái đưa ánh sáng xuống khoảng thông tầng. Từ những tầng thấp có thể nhìn thấy mặt kính ấy qua các mép sàn và tường bê tông xếp lệch. Các vùng sáng vì vậy thay đổi theo vị trí của khoảng rỗng, thay vì trải đều trên toàn bộ mặt bằng như ở một sàn trống không có vách.

Trong ảnh, bề mặt bê tông gần mái sáng hơn những vùng nằm sâu dưới sàn. Những thanh lan can và khung kính tạo đường nét mảnh trước các mặt tường lớn. Hồ sơ thiết kế nêu các tấm mở ở vùng kính mái dùng để thoát không khí nóng. Ở mặt ngoài, các sàn vươn khỏi kính tạo những mép che ngang. Những cấu kiện này vừa xuất hiện trong mặt cắt kỹ thuật, vừa có thể nhận ra trực tiếp khi nhìn công trình từ khuôn viên.

Cửa nhìn ra ngoài ở một khoảng nghỉ giữa các tầng.Ảnh: Laurian Ghinitoiu

Kết cấu bê tông và lớp mặt đứng có nhịp

Các vách cùng phần sàn ở trung tâm đảm nhiệm vai trò ổn định kết cấu cho công trình. Ngoài vùng ấy, hệ sàn nối ra vòng phòng có mặt đứng theo nhịp đều. Bề mặt bê tông được để nhìn thấy trong các khu chung; các lớp hoàn thiện ở phòng làm việc và kính tạo những vùng có sắc độ khác. Một số mảng trần có các tấm và thiết bị, đặt giữa những đường kết cấu chính.

Canton de Vaud là chủ đầu tư; Kartec Engineering cùng Weber+Brönnimann tham gia kết cấu, còn Emmer Pfenninger Partner phụ trách tư vấn mặt đứng. Trên những ảnh chụp từ cảnh quan, tòa nhà hiện như một chồng dải ngang có khoảng kính giữa các tầng. Khi đi vào, các dải sàn ấy tiếp tục nhưng đi cùng một hệ khoảng rỗng và cầu thang phức tạp hơn. Các tổ chức làm việc trong cùng hình bao, với những phòng riêng ở chu vi và các địa điểm gặp nhau ở phần giữa.

Đọc thêm +