Karamuk Kuo

Hai lộ trình học tập và làm việc

Ünal Karamuk học tại ETH Zürich, sang Harvard Graduate School of Design theo chương trình trao đổi năm 2002 rồi trở lại hoàn thành bằng kiến trúc năm 2004 dưới sự hướng dẫn của Christian Kerez. Sau đó ông làm việc tại New York trong các văn phòng SOM, REX và OMA. Giai đoạn này kết thúc trước khi ông trở lại Zürich; từ năm 2009, ông tham gia giảng dạy trong bộ môn của Kerez tại ETH. Những công việc ở các tổ chức khác nhau đặt ông vào cả môi trường thực hành quy mô lớn lẫn xưởng thiết kế đại học. ^[1]

Jeannette Kuo nhận bằng cử nhân kiến trúc UC Berkeley năm 1999, bằng thạc sĩ Harvard GSD năm 2004 và Master of Advanced Studies tại ETH năm 2010. Trước khi cùng mở văn phòng, bà làm việc ở Barkow Leibinger tại Berlin và Architecture Research Office tại New York. Năm 2006, bà bắt đầu giảng dạy qua Maybeck Teaching Fellowship của Berkeley; tiếp đó là MIT trong giai đoạn 2007–2009 và EPFL từ 2011 đến 2014. Đường đi giữa các thành phố và trường học này diễn ra trước và trong những năm đầu của Karamuk Kuo. ^[2]

Chọn Zürich và vai trò của các cuộc thi

Karamuk lớn lên ở Thụy Sĩ trong gia đình có gốc Thổ Nhĩ Kỳ; Kuo sinh tại Indonesia và lớn lên ở Mỹ. Họ gặp nhau tại Harvard, quyết định mở văn phòng năm 2009 và chính thức thành lập năm 2010. Trong phỏng vấn Espazium năm 2014, Kuo giải thích các cuộc thi ở Thụy Sĩ cho nhóm mới cơ hội tiếp cận đơn đặt hàng, trong khi hệ thống thi tuyển tại Mỹ đặt ra những rào cản lớn hơn. ^[4][1]

Danh mục văn phòng giữ những cuộc thi từ năm 2009, gồm Mehr als Wohnen tại Zürich và nhà thể thao Campus-Rütli ở Berlin. Sau đó là nhà ở Höchsterstrasse, trường mẫu giáo Aadorf, nhà hát Landenberghaus và trung tâm đón khách Château Chillon. Các mục ghi riêng trạng thái thi tuyển, thứ hạng và công trình đã xây, lưu lại cả những phương án chưa được thực hiện. ^[5]

Aadorf: công trình đầu tiên và quá trình được chấp thuận

Aadorf bắt đầu từ cuộc thi năm 2010, có hai văn phòng trẻ được mời qua vòng sơ tuyển. Phương án của Karamuk Kuo thắng với cách bố trí các phòng học xoay quanh không gian chung. Theo bài khảo sát Espazium, quá trình phê duyệt sau đó kéo dài thêm một năm và qua hai cuộc bỏ phiếu địa phương. Tranh luận tập trung vào quyết định tập hợp các lớp mẫu giáo vào một địa điểm. Trường bắt đầu sử dụng tháng 10 năm 2013, trở thành một trong những công trình đầu tiên xác lập văn phòng trong thực tế xây dựng Thụy Sĩ. ^[4]

Hồ sơ của kiến trúc sư ghi công trình Aadorf thực hiện giai đoạn 2010–2013, diện tích 1.115 m² và ngân sách 4,25 triệu franc Thụy Sĩ. Bốn đơn vị lớp học cùng một phòng dự phòng đa năng nằm trong khối nhà hai tầng. Mỗi lớp có đường trực tiếp ra sân, nên khu giao thông bên trong còn được dùng để học và chơi. Nhóm thiết kế gồm Kuo, Karamuk và các cộng sự Michael Stirnemann, Daniel Gerber, Veronica Pizzi, Stefanie Girsberger. Hồ sơ này ghi lại quy mô một nhóm trẻ khi chuyển từ bản vẽ cuộc thi sang công trình được vận hành. ^[6]

Nghiên cứu nơi làm việc qua hai cuốn sách

A-Typical Plan, do Jeannette Kuo biên tập và Park Books xuất bản năm 2013, nghiên cứu không gian văn phòng thông qua công trình lịch sử và hiện đại. Thay vì chỉ tập trung vào hình ảnh tòa nhà, cuốn sách khảo sát mặt bằng có chiều sâu lớn, quan hệ giữa kết cấu, diện tích và không khí làm việc bên trong. Các trường hợp gồm tác phẩm của Frank Lloyd Wright, Kenzo Tange, Giuseppe Terragni, SANAA và nhiều tác giả khác. Cuốn sách có bài viết, một cuộc trao đổi với Inès Lamunière và đồ án sinh viên EPFL, nơi nghiên cứu được khởi đầu. ^[7]

Space of Production năm 2015 tiếp tục sang loại hình công nghiệp. Hồ sơ thư viện Canadian Centre for Architecture ghi 15 nghiên cứu trường hợp, các bài luận và đồ án thuộc Atelier Kuo tại EPFL. Trong đó có nhà máy của Robert Maillart, Auguste Perret, Pier Luigi Nervi, Albert Kahn và Louis Kahn, cùng phỏng vấn Jacques Herzog và Frank Barkow. Hai cuốn sách không phải tuyển tập công trình của văn phòng; chúng ghi lại một nhánh nghiên cứu và giảng dạy song hành với việc thiết kế các trường học, nơi làm việc và cơ sở nghiên cứu thực tế. ^[8]

Chuỗi công trình giáo dục và khảo cổ

Năm 2013, văn phòng giành giải nhất cho International Sports Sciences Institute tại Đại học Lausanne và Weiden Secondary School & Gym ở Rapperswil-Jona. Hai dự án lần lượt hoàn thành năm 2018 và 2017 theo danh mục công trình. Năm 2014, Karamuk Kuo thắng cuộc thi Archaeological Center Augusta Raurica ở Augst. Các đơn đặt hàng này mở rộng phạm vi từ mẫu giáo sang trường trung học, môi trường nghiên cứu đại học và hoạt động lưu trữ, bảo tồn khảo cổ. Mỗi chương trình có nhiều nhóm người sử dụng, thay cho một đơn vị lớp học riêng lẻ. ^[5][9]

Holcim Foundation ghi nhận Augusta Raurica được trao giải năm 2017 khi còn là dự án, khởi công năm 2019 và hoàn thành sau bốn năm. Công trình tập hợp phòng làm việc, xưởng, phòng bảo tồn và kho vốn phân tán tại nhiều địa điểm. Hệ khung nhẹ, các hành lang liên tục và khả năng thay đổi cách sử dụng là những nội dung được giới thiệu trong hồ sơ giải. Tòa nhà phải được đặt phía trên lớp di tích cần bảo tồn, khiến bài toán nền móng có quan hệ trực tiếp với khảo cổ. Giải thưởng và thời điểm hoàn thành vì thế là hai mốc riêng trong quá trình gần một thập niên của dự án. ^[10]

Giảng dạy tại Mỹ, Thụy Sĩ và Đức

Sau Berkeley, MIT và EPFL, Kuo giảng dạy tại Harvard GSD từ năm 2016 với vị trí Assistant Professor in Practice. Năm 2022, bà nhận ghế giáo sư Architecture and Construction tại Technical University of Munich. TUM mô tả nhóm nghiên cứu kết hợp kết cấu, vật liệu và kỹ thuật khí hậu trong thiết kế, với các hướng như mặt đứng ít phụ thuộc thiết bị, tháo lắp và tái sử dụng. Bà còn điều hành nền tảng trao đổi liên ngành Material Exchange. Hoạt động đại học này diễn ra cùng lúc với các công trình của văn phòng tại Zürich. ^[2][3]

Một ghi chép khác đến từ Clubovka tại Bratislava năm 2022, nơi Kuo được mời giới thiệu hoạt động văn phòng. Chương trình nhắc lại kinh nghiệm quốc tế của cả hai người và vai trò của nghiên cứu trong thực hành. Ünal Karamuk từng giảng dạy tại bộ môn Christian Kerez ở ETH sau khi trở về từ New York; Kuo tiếp tục di chuyển giữa các trường ở Mỹ và châu Âu. Năm 2023, bà là Cullinan Visiting Professor tại Rice University, trong thời gian văn phòng đang thực hiện công trình mới cho chính trường kiến trúc này. ^[11][12]

Cannady Hall và công trình đầu tiên tại Mỹ

Rice University thông báo chọn Karamuk Kuo thiết kế Cannady Hall năm 2019. Dự án được thực hiện cùng Kendall/Heaton Associates và hoàn thành năm 2024. Hồ sơ kiến trúc xác định đây là công trình xây dựng đầu tiên của văn phòng tại Mỹ. Tòa nhà nằm cạnh MD Anderson Hall trong khuôn viên lịch sử của Rice, nơi đã có phần mở rộng thập niên 1980 của James Stirling. Chương trình mới cung cấp không gian chế tác, nghiên cứu, trưng bày và làm việc chung cho trường kiến trúc. ^[9][13]

Rice tổ chức lễ khánh thành ngày 5 tháng 12 năm 2024. Bài viết của trường mô tả lối nối trên cao giữa Cannady Hall và Anderson Hall cũng được dùng để treo, thảo luận đồ án. Xưởng chế tác phục vụ việc làm mô hình và mẫu thử; phòng trưng bày đi qua hai tầng; lớp đất nung ngoài nhà liên hệ với kiến trúc gạch của khuôn viên. Cây sồi lớn cạnh khu sinh hoạt được giữ lại. Tại đây, hai hoạt động đã đi cùng lịch sử Karamuk Kuo — thiết kế công trình và giáo dục kiến trúc — gặp nhau trong một đơn đặt hàng cụ thể. ^[14]

Những chuyển động gần đây của văn phòng

Trong phỏng vấn với Julia Gamolina năm 2025, Kuo nói ưu tiên của bà là phát triển văn phòng ở mức có thể duy trì văn hóa làm việc và tiếp nhận kinh nghiệm đa dạng của nhóm. Bà mô tả vai trò của người sáng lập đã chuyển dần từ trực tiếp dẫn từng nhóm sang hướng dẫn và tạo điều kiện cho cộng sự phát triển. Cuộc phỏng vấn còn ghi việc cân bằng thời gian dành cho gia đình, giảng dạy và thực hành. Đây là lời kể của Kuo về giai đoạn trưởng thành của văn phòng, sau khi các dự án đầu tiên đã đi vào sử dụng nhiều năm. ^[12]

Văn phòng chuyển tới Binzstrasse 29 tại Zürich tháng 8 năm 2023. Augusta Raurica nhận Prix Acier 2023; Cannady Hall nhận AIA Houston Design Award năm 2025. Tháng 3 năm 2026, nhóm công bố giải nhì cuộc thi Tor zur Literatur cho German Literature Archive tại Marbach. ^[9]

Các mốc thời gian

1999
Jeannette Kuo tốt nghiệp UC Berkeley. ^[2]
2002
Ünal Karamuk học trao đổi tại Harvard. ^[1]
2004
Karamuk tốt nghiệp ETH; Kuo tốt nghiệp thạc sĩ Harvard. ^[1][2]
2006
Kuo nhận Maybeck Teaching Fellowship. ^[3]
2009
Các phương án đầu tiên trong danh mục thi tuyển; quyết định mở văn phòng ở Thụy Sĩ. ^[4][5]
2010
Thành lập Karamuk Kuo; thắng cuộc thi Aadorf. ^[1][6]
2013
Aadorf đi vào sử dụng; xuất bản A-Typical Plan. ^[6][7]
2014
Thắng cuộc thi Augusta Raurica. ^[5]
2015
Xuất bản Space of Production. ^[8]
2017
Weiden hoàn thành; Augusta Raurica được trao Holcim Award. ^[9][10]
2018
International Sports Sciences Institute hoàn thành. ^[9]
2019
Được chọn thiết kế Cannady Hall. ^[9]
2022
Kuo nhận ghế giáo sư tại TUM. ^[3]
2023
Augusta Raurica hoàn thành; chuyển văn phòng tới Binzstrasse. ^[9][10]
2024
Cannady Hall khánh thành ngày 5 tháng 12. ^[14]
2026
Giải nhì cuộc thi German Literature Archive tại Marbach. ^[9]