Nút giao Anděl trong khu Smíchov

Zlatý Anděl nằm ở một nút giao quan trọng của khu Smíchov, Prague, nơi có ga metro và các tuyến tàu điện mặt đất. Dự án là một phần trong những nghiên cứu tái tổ chức khu vực mà Jean Nouvel tham gia từ thập niên 1990. Chủ đầu tư ING Real Estate cũng có mặt trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu. Công trình đầu tiên của kế hoạch kết hợp văn phòng, cửa hàng và những vùng thương mại tiếp giáp các tuyến phố.

Các nguồn ghi những mốc khác nhau của quá trình thực hiện. Hồ sơ đương thời dùng khoảng 1999–2000, nhà thầu mặt đứng Sipral ghi thi công năm 1999–2000, còn danh mục của Ateliers Jean Nouvel ghi giai đoạn dự án 1995–2001. Những mốc này liên quan đến các phạm vi công việc khác nhau. Tổ hợp được xác định là công trình hoàn thành trong danh mục của văn phòng, với năm kết thúc 2001.

Ba cạnh ô phố và một góc cong

Các khối xây dựng chiếm ba cạnh của ô phố, giữ quan hệ với những đường có trước thay vì đứng thành một tháp riêng ở giữa đất. Một khoảng công cộng rộng hơn được mở về phía tuyến đường chính, trong khi một khoảng sân khác nằm ở cao độ bên trên. Nhịp mặt đứng thay đổi theo từng cạnh, theo chiều cao và theo những chỗ gặp giữa các tuyến phố.

Ở góc đông bắc, phần nhà cong tạo một hình khối gần dạng trống. Đường cong này xuất hiện nổi bật khi nhìn dọc tuyến tàu điện hoặc khi đứng ở ngã tư. Các tầng trên lùi và chuyển hướng theo đường bao; tầng gần mặt đường có cửa hàng và các lối vào. Cùng trong một tổ hợp, những cánh thẳng và phần góc cong sử dụng các cách chia mặt kính khác nhau, nên không tạo thành một bề mặt lặp lại hoàn toàn đồng nhất.

Mặt kính và kim loại nhìn từ tuyến phố bên cạnh.Ảnh: Hisao Suzuki

Thiên thần, mây và những dòng thơ

Hình thiên thần lớn trên phần kính cong gắn với tên địa điểm Anděl, nghĩa là thiên thần. Trong thuyết minh dự án, hình ảnh được liên hệ với bộ phim của Wim Wenders thường được biết đến với tên Wings of Desire. Nouvel sử dụng hình ảnh nhiếp ảnh và điện ảnh như một phần của mặt đứng, thay vì chỉ gắn một biển hiệu độc lập lên trên công trình sau khi hoàn thành.

Các dòng thơ, hình mây và lớp chữ xuất hiện trên những phần khác của tổ hợp. Có đoạn chúng nằm trên nền kính, có đoạn đi cùng lớp vỏ kim loại. Mặt tiền vì vậy có đồng thời hình ảnh, chữ viết và các đường cấu tạo của cửa, khung và sàn. Những tấm che và dấu hiệu của cửa hàng tạo một lớp ở gần mặt đường, trong khi hình thiên thần được nhìn từ khoảng cách xa hơn ở nút giao.

Đường tàu điện chạy trước tổ hợp.Ảnh: Hisao Suzuki

Mặt đứng có nhiều hệ cấu tạo

Sipral, đơn vị thực hiện lớp vỏ ngoài, mô tả tổ hợp gồm sáu phần có giải pháp mặt đứng tương ứng với đặc điểm riêng. Ở một số khối, các dải kính chạy ngang liên tục, xen các phần mở được với các phần kính cố định. Các tấm kín có lớp cách nhiệt được đặt trong cùng hệ khung. Những vị trí khác sử dụng các phần ốp thông gió bằng lam và tấm kim loại tạo gân.

Với những mặt có hình in lớn, sai lệch của kết cấu và sai số khi lắp ghép có thể hiện rõ trên bề mặt. Hồ sơ của nhà thầu ghi việc này đã được xử lý ngay trong quá trình chuẩn bị thiết kế mặt đứng. Thông tin kỹ thuật cho thấy lớp hình ảnh liên hệ trực tiếp với cách chia ô, chuyển vị và liên kết của lớp vỏ, thay vì chỉ là một lớp màu được quyết định tách rời khỏi cấu tạo xây dựng.

Mặt đứng dài của các khối nhà trong cùng ô phố.Ảnh: Hisao Suzuki

Thương mại và văn phòng nhìn về phố

Ở cao độ đi bộ, những khoảng kính của cửa hàng làm các chức năng thương mại tiếp giáp trực tiếp với phố. Các lối vào, biển hiệu và dòng người qua ga tạo hoạt động quanh chân nhà. Các tầng văn phòng được đặt phía trên. Trong các ảnh chụp từ đường, sự hiện diện của tàu điện, dây dẫn trên cao, vỉa hè và các công trình xung quanh luôn nằm cùng khung hình với mặt đứng của tổ hợp.

Thuyết minh ban đầu đề cập khả năng thay đổi một số không gian văn phòng thành chỗ ở về sau. Đó là một khả năng trong ý tưởng tổ chức, không phải mô tả việc chuyển đổi đã diễn ra. Hồ sơ khai thác hiện nay tiếp tục xác định công trình có văn phòng và cửa hàng. Các không gian làm việc có thể được chia nhỏ hoặc bố trí mở, cho thấy sự thay đổi trong sử dụng diễn ra phía sau một lớp vỏ có nhận diện hình ảnh rất rõ.

Hình thiên thần trên phần kính cong ở góc phố.Ảnh: Hisao Suzuki

Một lớp hình ảnh trong cấu trúc thành phố

Nhìn từ một đường hẹp, các dải mặt đứng giống phần tiếp nối của ô phố; đứng ở ngã tư, góc cong và thiên thần lại chiếm vị trí nổi bật. Những hình ảnh in trên kính có thể trùng với bóng mây và phản chiếu của nhà đối diện. Khi đó, hình được tạo sẵn và hình do môi trường xung quanh tạo ra cùng xuất hiện trên một mặt. Các ảnh lịch sử ghi lại trạng thái này ở nhiều điều kiện ánh sáng khác nhau.

Nouvel giải thích việc đưa chữ và hình lên mặt đứng trong quan hệ với truyền thống những ngôi nhà có tranh và các dòng chữ tại Prague. Hình thức thể hiện ở Zlatý Anděl sử dụng công nghệ kính, kim loại và hình ảnh phóng lớn của thời điểm xây dựng. Tổ hợp kết nối một chương trình thương mại, văn phòng với mạng giao thông và những hình ảnh có thể nhận ra từ nhiều hướng đi trong khu Smíchov.

Chữ và hình mây xuất hiện trên các lớp mặt đứng.Ảnh: Hisao Suzuki
Mặt tiền thương mại dưới các tầng văn phòng.Ảnh: Hisao Suzuki
Phần mặt đứng nhìn từ một tuyến phố hẹp.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +