Một khoảng sinh hoạt trong khuôn viên đại học
KAIT Plaza nằm trong khuôn viên Viện Công nghệ Kanagawa ở Atsugi, Nhật Bản, cạnh xưởng thực hành KAIT Workshop do Junya Ishigami thiết kế trước đó. Công trình là một khoảng sinh hoạt chung có mái, dành cho sinh viên và các hoạt động của trường. Kajima ghi nhận thời điểm hoàn thành vào tháng 12 năm 2020. Tên gọi quảng trường ở đây đi cùng một không gian có tường bao và mái lớn, thay vì một sân mở hoàn toàn ra trời.
Từ bên trong, phần nhìn thấy chủ yếu là nền nhà, mặt dưới mái và những ô mở sáng. Không có một dãy cột nằm giữa phòng. Màu sáng tiếp tục từ mặt mái xuống những đường cong của nền, trong khi cây và các khối giảng đường xuất hiện ở xa qua một số khoảng mở. Sàn không được chia thành các phòng học nhỏ. Người sử dụng có thể dừng ở nhiều vị trí trong cùng một khoảng rộng, dưới những vùng mái và ánh sáng thay đổi.
Hai bề mặt cong ở cao độ khác nhau
Nền và mái đều có hình cong nhẹ, với những phần thấp dần vào trong. Nhìn dọc không gian, khoảng cách giữa chúng thay đổi theo vị trí đứng và hướng nhìn. Có nơi mặt sàn ở xa như tiến gần tới trần; có nơi một dải tường đứng hiện rõ giữa hai bề mặt. Những đường cong không được chia thành bậc thang hoặc các ô phòng, mà nối tiếp qua phần lớn diện tích bên trong.
Thông tin của nhà trường ghi kích thước khoảng 82 m theo hướng bắc–nam và 55 m theo hướng đông–tây, với ba lối vào. Chiều cao trần được ghi trong khoảng 2,2–2,8 m, thấp so với độ rộng của không gian. Các số đo ấy mô tả công trình hoàn thành. Trong ảnh, một phần nền gần người chụp có thể rất rõ, còn mép xa được nén thành một đường mảnh dưới mái. Cùng một vùng sàn có thể được nhìn qua nhiều ô sáng mà không có cột chen giữa tuyến nhìn.
Tấm mái thép được đỡ từ chu vi
Ý tưởng mái không có cột giữa đã xuất hiện trong quá trình thiết kế ban đầu. Một tấm thép lớn được đỡ từ các tường quanh chu vi, thay cho hệ cột dựng trong diện tích sinh hoạt. Khi hoàn thành, phần mái vẫn giữ chiều dày thép 12 mm. Mặt dưới được sơn sáng, nên ở trong phòng người xem thấy một bề mặt liên tục hơn là một hệ dầm lộ ra thành những hàng ngang dọc.
Hồ sơ của Jun Sato mô tả mái như một bề mặt treo cong theo hai phương. Các tấm thép được hàn thành mặt lớn; vùng mép có những sườn gia cường. Lực từ mái được truyền tới tường và hệ móng, có các neo xuống đất. Nhóm kết cấu gồm Yasutaka Konishi, Jun Sato và Kazuyuki Ohara. Các chi tiết đó nằm phần lớn ở chu vi hoặc phía trên bề mặt trần, khác với hình ảnh trống và ít bộ phận lộ ra mà người sử dụng nhìn thấy khi ở giữa quảng trường.
Những ô mở không lắp kính
Mái có 59 ô mở không lắp kính, với các kích thước khác nhau. Trong ảnh chụp từ bên dưới, những cạnh ô hiện thành đường thẳng nằm trên một mặt mái cong. Có ô chỉ cho thấy bầu trời, có ô còn ghi lại tán cây và một phần nhà ở ngoài phạm vi tường. Các ô không được gắn với một phòng riêng hay một nhóm bàn cố định bên dưới.
Khi có nắng, các mảng sáng trên nền có đường biên rõ. Chúng được đặt chéo hoặc kéo dài theo góc chiếu, không đơn giản trùng với hình dạng ô mái trong hướng nhìn từ dưới lên. Từng mảng sáng tách nhau bằng những vùng nền có sắc độ tối hơn. Ở phía xa, nhiều vệt nhỏ nối tiếp thành một dải; ở gần, một vệt có thể chiếm phần lớn diện tích trước người đứng. Mặt sàn cong và hướng ánh sáng cùng tham gia vào hình dạng nhìn thấy của các mảng này trong bộ ảnh.
Mưa và bề mặt nền thấm nước
Vì các ô mái để hở, mưa có thể rơi trực tiếp vào trong. Không gian có những vùng được mái che xen với các vùng nằm dưới ô mở. Điều kiện này khác một hội trường có hệ kính kín và khác cả sân ngoài trời không có mái. Vị trí người sử dụng so với mép lỗ mở quyết định họ đang nằm dưới phần che hay phần tiếp xúc trực tiếp với thời tiết.
Nền hoàn thiện bằng lớp asphalt thấm nước. Theo thông tin của trường, nước mưa đi qua bề mặt nền và được thoát xuống phía dưới. Bề mặt này tiếp tục qua những chỗ sàn dốc, không có một tấm sàn phẳng đặt cao trên toàn bộ diện tích. Trong ảnh ngày nắng, chất liệu nền hiện thành những hạt nhỏ, khác với mặt thép trần nhẵn hơn. Một bên nhận dấu ánh sáng và tiếp xúc trực tiếp với người ngồi, bên còn lại có các ô trống mở lên trời; cả hai cùng nằm trong hệ hình học cong của quảng trường.
Ngồi, đi và dừng trong cùng một khoảng rộng
Chương trình công trình không chia rõ từng phần thành phòng học, chỗ ngồi cố định và hành lang. Thuyết minh được công bố cùng dự án nói tới việc dành một nơi nghỉ và ở lại trong khuôn viên, với nhiều cách sử dụng theo thời gian. Trong cách tổ chức đó, sinh viên có thể ngồi trực tiếp trên nền dốc, đứng hoặc nằm, thay vì chỉ sử dụng một hàng ghế gắn theo trật tự của khán phòng.
Mặt bằng chủ yếu được xác định bởi đường bao, vị trí lối vào và các ô mở phía trên. Tuyến đi không bắt buộc chạy dọc một hành lang có tường hai bên. Từ một lối vào, người sử dụng đi qua vùng nền có độ dốc thay đổi rồi có thể dừng ở nơi khác trong khoảng rộng. Các bề mặt sát người vẫn ở chiều cao gần với một căn phòng thông thường. Trong cùng lúc, chiều dài tuyến nhìn và diện tích mái vượt ra xa hơn quy mô của một phòng sinh hoạt nhỏ.
Những nghiên cứu hình dạng trong quá trình thiết kế
Các nghiên cứu ban đầu sử dụng nhiều mô hình mái và mặt sàn, cùng các sơ đồ bố trí lỗ mở. Có mô hình nhìn từ trên cho thấy mật độ ô trống trên cả tấm mái; mô hình khác được chụp ngang để thể hiện độ võng của mặt trên và mặt dưới. Những bản cắt qua hai phương ghi lại một công trình thấp, trải rộng, đặt cạnh các khối nhà và sân có sẵn của khuôn viên.
Trong các phương án này, mối quan hệ giữa hai bề mặt cong và việc bỏ cột giữa là những phần được nghiên cứu đồng thời. Hình dạng mái không xuất hiện riêng như một mặt ngoài để nhìn từ xa: nó còn là mặt trần ở ngay phía trên người sử dụng. Các kích thước và một số chi tiết xử lý nước đã thay đổi trong quá trình triển khai. Dự án bắt đầu được nghiên cứu từ năm 2008. Theo hồ sơ của trường, giai đoạn xây dựng diễn ra từ tháng 4 năm 2019 đến tháng 12 năm 2020.
Cây và nhà bên ngoài các ô mái
Trong một góc ảnh, một khoảng mở lớn ở gần mép mái để lộ cây trụi lá và những ô cửa của giảng đường phía ngoài. Mép trần cong đi ngang qua phía dưới khung cảnh ấy, còn các vệt nắng nhỏ tiếp tục trên nền phía trước. Ở một hướng nhìn khác, tường bao và mặt sàn che bớt phần thấp của cảnh vật. Quan hệ với khuôn viên vì thế thay đổi theo vị trí trong quảng trường và theo ô mở đang nằm trong tầm mắt.
Các phần bên ngoài không được nhìn qua một mặt đứng kính chạy liên tục quanh toàn bộ không gian. Chúng xuất hiện qua những lối vào, khoảng hở và ô mái cụ thể. Cấu tạo mái thép, các tường ở rìa, nền cong và những lỗ mở cùng hiện diện trong bộ ảnh hoàn thiện. Junya Ishigami + Associates phụ trách kiến trúc; Kajima thực hiện xây dựng. KAIT Plaza được ghi nhận trong hồ sơ của trường bên cạnh KAIT Workshop, với chương trình sinh hoạt chung và hình thức không gian riêng của từng công trình.
