Xưởng dùng cho nhiều hoạt động
KAIT Workshop nằm trong khuôn viên Đại học Công nghệ Kanagawa tại Atsugi và hoàn thành năm 2008. Đây là nơi sinh viên thực hiện những dự án do mình đề xuất, từ làm đồ gỗ, chế tác vật dụng đến hoạt động của các câu lạc bộ kỹ thuật. Chương trình còn có máy móc cơ khí, gốm, in và khu làm việc. Những hoạt động ấy được tập hợp trong một diện tích khoảng 2.000 m², nằm dưới một mái chung.
Công trình có các mặt ngoài bằng kính, khác với những khối trường học nhiều tầng ở xung quanh. Từ đường đi trong khuôn viên, có thể nhìn qua hàng cột trắng tới máy, bàn, ghế và cây ở trong. Sàn nhà được nâng nhẹ so với mặt đường bên cạnh. Mái có chiều dày nhìn thấy khá nhỏ ở mép, nhưng khi bước vào thì hệ dầm và các dải kính trên mái xuất hiện rõ. Bề mặt ngoài trong suốt không đồng nghĩa với một căn phòng hoàn toàn trống hoặc không có cấu trúc bên trong.
Những nhóm sử dụng trong một gian nhà
Yêu cầu chương trình không chỉ là một sàn lớn dành cho một nhóm đông người. Trong thuyết minh dự án, Ishigami phân biệt các hoạt động có quy mô khác nhau: làm việc một mình, theo đôi hoặc theo nhóm, với những dụng cụ và khoảng trống riêng. Các vùng dùng máy, bàn lớn hay những công việc nhỏ vì thế cùng tồn tại trong một gian nhà mà không nhất thiết nhận một diện tích hoặc hình dạng giống nhau.
Trên mặt bằng, bàn và thiết bị được đặt thành những cụm, xen giữa các khoảng đi lại. Một số nhóm nằm gần mặt kính, số khác ở sâu bên trong. Các chậu cây không dựng thành một hàng tường liên tục, mà xuất hiện cạnh chỗ ngồi và các vùng làm việc. Trong những ảnh chụp toàn gian, có thể nhìn qua nhiều cụm bàn tới mặt kính phía xa. Một hoạt động không bị đóng thành một phòng có cửa riêng chỉ vì nó cần một chỗ tương đối xác định trong xưởng.
Ba trăm lẻ năm cột
Hệ kết cấu gồm 305 cột thép mảnh, với tiết diện chữ nhật có tỷ lệ và hướng đặt khác nhau. Các cột không tạo một lưới có bước đều dễ nhận biết như nhiều nhà xưởng thông thường. Có vùng những đường đứng tập trung khá dày, có vùng khoảng cách lớn hơn. Khi nhìn thẳng vào cạnh mỏng của cột, nó hiện như một đường; khi đổi góc, mặt rộng hơn trở nên rõ.
Trên bản vẽ thống kê, từng cột có hình dạng tiết diện và hướng riêng. Sự khác biệt đó cũng thấy trong ảnh nội thất: một số cột đứng trước bàn như những bản thép mỏng, trong khi các cột ở hướng khác có bề rộng lớn hơn trong cùng góc nhìn. Ishigami mô tả việc dùng những điểm cột để hình thành ranh giới không rõ nét giữa các vùng sử dụng. Đây là phần giải thích của tác giả về sơ đồ, không phải khẳng định rằng người sử dụng luôn cảm nhận hoặc đi lại trong xưởng theo một cách duy nhất.
Mặt bằng thay đổi theo góc nhìn
Đi dọc một lối giữa các bàn, các cột phía trước che khuất hoặc để lộ những phần khác nhau của gian xưởng. Những đường đứng mảnh gần kính có thể nhập vào khung cửa, trong khi cột ở giữa phòng tách rõ trên nền sáng. Vì hướng đặt khác nhau, cùng một dãy cột có thể nhìn thoáng ở một vị trí và dày hơn khi người xem dịch sang bên.
Ảnh chụp ở nhiều góc ghi các điều kiện này mà không cần một vách ngăn chuyển động. Một góc nhìn mở qua phần sàn rộng tới dãy bàn; góc khác gặp cây, cột và thiết bị chồng lên nhau. Mặt bằng vẫn là một gian liên tục, nhưng kích thước khoảng trống gần người đứng có thể khác nhiều với chiều rộng toàn nhà. Các vùng ấy được nhận biết bằng cột, đồ vật và khoảng cách giữa chúng, thay vì bằng bốn bức tường xác định một căn phòng riêng cho từng công việc.
Kính và cây ở chu vi
Mặt kính chạy quanh xưởng cho thấy bối cảnh các hàng cây, đường đi và các khối trường học. Ở góc công trình, hai mặt kính gặp nhau, còn các cột và dầm phía trong tiếp tục qua góc nhìn. Người đi ngoài đường có thể thấy những lớp nội thất ở độ sâu khác nhau. Từ trong nhìn ra, các thân cây thật đứng sau lớp kính, trong khi những chậu cây khác ở ngay giữa các bàn.
Trong ảnh có tán cây lớn bên cạnh nhà, màu xanh và bóng cành phủ lên một phần mặt đứng. Ở một góc chụp khác, bầu trời và khối trường học phản chiếu lên kính nhưng vẫn thấy các cột trắng bên trong. Kính vì thế vừa cho nhìn xuyên vừa tạo hình phản chiếu của khuôn viên. Ranh giới trong ngoài vẫn tồn tại bằng cửa, khung và mép sàn, dù nhiều thành phần ở hai phía có thể cùng xuất hiện trên một mặt ảnh.
Hệ mái và ánh sáng phía trên
Dưới mái, các dầm trắng tạo một hệ đường ngang rõ hơn nhịp cột trên sàn. Những dải lấy sáng nằm xen trong hệ mái, cho thấy bầu trời ở phía trên các vùng bàn. Ánh sáng không chỉ đi vào từ bốn mặt kính: các ô trên mái đưa thêm vùng sáng xuống phần giữa, nơi cách xa lớp bao che ở chu vi.
Ở một số ảnh, những vệt sáng dài nằm trên sàn bê tông và các mặt bàn. Chỗ có cây hoặc máy cao tạo bóng và những điểm ngắt trong vùng sáng ấy. Phần dưới dầm cũng chứa đèn và các thành phần kỹ thuật phục vụ xưởng. Trong một không gian không có trần treo che hết kết cấu, hệ mái được nhìn thấy từ nhiều vị trí làm việc. Những dải kính có hình dạng và vị trí khác với cột đứng, nên người xem có thể phân biệt tổ chức ánh sáng phía trên với cách đặt các điểm đỡ trên nền.
Hai nhiệm vụ của hệ cột
Hồ sơ kết cấu phân biệt những phần chịu tải đứng và những phần tham gia chịu lực ngang, dù chúng đều hiện thành cột trắng mảnh trong không gian. Không có một hệ tường chống động đất bằng bê tông dựng kín giữa gian xưởng. Konishi Structural Engineers làm việc cùng nhóm thiết kế để tổ chức kết cấu trong chính hệ cột và mái của công trình.
Bản mô tả dự án trình bày quá trình đặt tải tạm lên mái rồi liên kết một số cột trước khi bỏ tải, tạo điều kiện lực khác với một cột chỉ chịu nén thông thường. Trên ảnh sử dụng, sự khác nhau về nhiệm vụ kết cấu không được biểu hiện bằng hai nhóm màu hoặc lớp bọc riêng. Các cột đều gặp sàn sáng và dầm trên mái bằng những chi tiết khá gọn. Người xem thấy sự khác nhau về bề rộng và hướng đặt dễ hơn việc nhận biết từng cột thuộc nhóm chịu lực nào.
Bàn, máy và dấu vết sử dụng
Các hình chụp gian xưởng có cả những khoảng sàn trống lẫn những cụm bàn nhiều đồ vật. Có bàn gỗ lớn, giá chứa vật liệu, máy, ghế và cây trồng; chúng không đồng nhất về chiều cao hoặc màu sắc. Những đồ dùng ấy đứng giữa cột trắng và mặt kính, làm rõ đây là một nơi chế tác có hoạt động, không chỉ là một không gian được quan sát ở trạng thái trống.
Nhìn qua lớp kính từ đường ngoài, một số vật dụng khuất sau cột hoặc cây, số khác nằm sát cửa. Nhìn từ giữa nhà, các nhóm bàn tạo những tuyến đi vòng qua thay vì một hành lang thẳng buộc mọi người đi cùng đường. Phần kiến trúc giữ một mái chung, mặt sàn và hệ cột, còn đồ dùng đem lại những mức chia nhỏ khác nhau theo công việc. Hồ sơ của trường và các bộ ảnh ghi nhận xưởng ở những thời điểm khác nhau, với chương trình làm đồ và hoạt động sinh viên cùng nằm trong gian nhà này.
