Quảng trường trong thành phố lịch sử

Kalmar Stortorget là dự án cải tạo quảng trường quanh nhà thờ chính tòa Baroque ở trung tâm Kalmar. Caruso St John làm việc cùng nghệ sĩ Eva Löfdahl sau cuộc thi quốc tế do phía nghệ thuật công của Thụy Điển khởi xướng. Dự án phát triển từ 1999 đến 2003 trong một địa điểm có ý nghĩa lịch sử quốc gia.

Qua khoảng ba thế kỷ, quảng trường đã phục vụ hoạt động chính trị, quân sự, tôn giáo và thương mại. Nhưng nó cũng là nơi đi qua hàng ngày, dừng lại hoặc gặp nhau tình cờ. Việc cải tạo không bắt đầu từ một chức năng hoàn toàn mới, mà tập trung vào điều kiện vật lý của không gian công cộng có sẵn.

Ánh sáng và bóng trên mặt sân.Ảnh: Hélène Binet

Gỡ các phân chia của đường và vỉa hè

Phương án loại bỏ những đường xe và vỉa hè chia cắt bề mặt trước đó, rồi tái lập một mặt nền liên tục. Vật liệu chính là những viên granite tự nhiên lớn từng được sử dụng tại quảng trường. Mặt nền thống nhất tạo lại quan hệ giữa các phần quanh nhà thờ.

Sự liên tục không có nghĩa toàn bộ bề mặt được lát bằng cùng một kích thước đá. Những vùng đi bộ và nơi dành cho sự kiện sử dụng các vật liệu nhẵn hơn. Các khác biệt về bề mặt được giữ để đáp ứng cách đi lại và sử dụng, trong khi quảng trường không còn được đọc chủ yếu qua mép đường và vỉa hè.

Các dải đá lát.Ảnh: Hélène Binet

Đá thô và những dải nhẵn

Bản bố trí vật liệu phân biệt đá tự nhiên, dải đá lớn, granite nhẵn, đá cắt nhỏ và những lối bê tông đúc sẵn. Các phần này tạo độ khác nhau dưới chân người sử dụng. Chỗ đi chính và chỗ cần bề mặt thuận tiện hơn được đặt trong nền đá có tính thô hơn của toàn quảng trường.

Dự án vì vậy xử lý mặt nền ở nhiều cấp độ: tổng thể là một vùng công cộng liên tục, bên trong là các tuyến và khu vực có bề mặt khác nhau. Các dải nhẵn không trở thành một hệ đường xe mới, mà thuộc tổ chức đi bộ và hoạt động trên quảng trường.

Bề mặt đá của quảng trường.Ảnh: Hélène Binet

Nghệ thuật cùng kiến trúc cảnh quan

Eva Löfdahl tham gia cùng kiến trúc sư trong các can thiệp gồm cột chiếu sáng và những giếng nước. Theo thuyết minh dự án, chúng nhấn mạnh sự hiện diện của biển và khoảng không phía trên quảng trường. Các bộ phận nghệ thuật được đưa vào tổ chức vật chất của nơi chốn, thay vì đặt riêng như một tượng đài trung tâm mới.

Cột đèn hiện diện theo chiều đứng trên mặt nền thấp, còn giếng thuộc một phần có thể nhận biết gần bề mặt đất. Hai dạng can thiệp tạo các quan hệ khác nhau với người đi qua. Nhà thờ và các mặt phố vẫn là những giới hạn lớn của không gian.

Chi tiết các lỗ trên mặt sân.Ảnh: Hélène Binet

Hệ nước bên dưới mặt lát

Chi tiết giếng cho thấy nắp bê tông đúc sẵn đi cùng các tấm lưới thép không gỉ. Bên dưới có khoang kỹ thuật, bơm chìm, đường cấp bổ sung, tràn và đường nối cân bằng giữa các khoang. Phần nhìn thấy trên quảng trường chỉ là một bộ phận của hệ nước nằm thấp hơn.

Vị trí tiếp cận bảo trì được tích hợp qua tấm lưới có thể tháo. Hệ thống đi cùng mặt lát, không tạo một công trình kỹ thuật lớn độc lập trên quảng trường. Cách đưa thiết bị xuống dưới giúp các can thiệp nước thuộc cùng bề mặt công cộng với đá và lối đi.

Không gian rộng trước nhà thờ.Ảnh: Hélène Binet

Mặt nền mới trong khung cảnh cũ

Dự án hoàn thành năm 2003 và được giải thưởng cảnh quan của Sveriges Arkitekter năm 2004. Các hồ sơ giải thưởng ghi nhận sự cộng tác giữa Caruso St John và Eva Löfdahl, cùng vai trò của thành phố Kalmar và cơ quan nghệ thuật công trong quá trình thực hiện.

Phần cải tạo giữ nhà thờ và các mặt phố làm khung cảnh, trong khi thay đổi cách quảng trường được tiếp xúc ở tầm người đi bộ. Đá tự nhiên, dải nhẵn, cột sáng và giếng cùng tổ chức một mặt nền có thể đi qua, dừng lại và sử dụng cho những hoạt động công cộng đã có lịch sử lâu dài tại đây.

Quảng trường vào buổi tối.Ảnh: Hélène Binet
Đọc thêm +