Một ngôi trường ở rìa khuôn viên

Trường mẫu giáo Aadorf nằm cạnh một khu trường tiểu học hiện hữu tại bang Thurgau. Công trình do Karamuk Kuo thiết kế, hoàn thành năm 2013 sau cuộc thi được tổ chức năm 2010. Chương trình ban đầu tập hợp bốn nhóm lớp, mỗi nhóm có phòng hoạt động và khu để áo riêng. Một phần thứ năm được dành cho nhu cầu mở rộng, đồng thời sử dụng cho sinh hoạt tập trung của trường.

Nhà được xây trên khu đất dốc và có hai tầng. Từ một hướng, công trình hiện ra thấp và kéo dài cạnh sân; từ hướng khác có thể nhìn thấy đầy đủ hai tầng. Các khối phòng không xếp thành một hộp phẳng có bốn góc duy nhất mà tạo những chỗ nhô ra, lùi vào. Mặt đứng được bọc gỗ màu xám, trên đó có khung cửa sáng và những vùng cửa màu đặt tại lối ra của các lớp.

Các ô cửa sáng trên mặt đứng gỗ màu xám của trường.Ảnh: José Hevia

Các phòng và khoảng sân ở hai cao độ

Địa hình đi xuống quanh công trình khiến các tầng tiếp xúc với mặt đất tại những vị trí khác nhau. Một nhóm lớp ở cao độ trên có lối ra khoảng sân phía cao; các lớp tầng dưới mở ra phần nền thấp hơn. Theo hồ sơ thiết kế, mỗi đơn vị lớp đều có thể tiếp cận trực tiếp một vùng chơi bên ngoài. Mối liên hệ này được thể hiện bằng các cửa thấp sát sàn, nằm giữa những cửa sổ có bậu cao hơn.

Ở mặt đứng nhìn từ khuôn viên, có những khoảng nền lát cứng sát nhà và các đoạn cỏ tiếp tục tới mép công trình. Các chỗ lùi của khối phòng tạo vùng ngoài trời có mặt nhà bao ở hai phía. Cửa ra sân có khung đứng cao, khác với ô cửa rộng nằm ngang bên cạnh. Những cao độ sàn không được thể hiện bằng một dải ban công chạy liên tục quanh nhà; chúng gắn với các đoạn sân và nền đất cụ thể.

Cửa lớp học mở trực tiếp ra phần sân ngoài trời.Ảnh: José Hevia

Cầu thang đặt giữa vùng sinh hoạt chung

Bên trong, cầu thang nối hai tầng được đặt trong vùng sinh hoạt chung. Vế thang và phần tay vịn gỗ nằm dưới một khoảng lấy sáng trên mái. Từ sàn bên trên có thể nhìn xuống bậc và phần sàn thấp. Những cửa vào các đơn vị lớp nằm quanh vùng này, với tủ, móc áo hoặc vách gỗ xác định mép không gian trước mỗi phòng.

Cầu thang có bậc tối màu và hai bên bằng gỗ sáng. Các mặt đứng của tay vịn không được tạo bằng những thanh lan can rời, mà thành những mảng đặc. Ở một phía, mặt gỗ tiếp tục tới cao độ sàn, tạo ranh giới giữa tuyến đi và khu vực kế bên. Trần bê tông để lộ bên trên có các thiết bị đèn tròn hoặc dài. Phần lấy sáng làm nổi rõ chiều sâu của vùng giữa nhà, vốn không nằm sát một mặt cửa sổ bên ngoài.

Bậu cửa sâu làm chỗ ngồi nhìn ra sân.Ảnh: José Hevia

Những lối đi có thể đặt đồ đạc

Các đường tới lớp đi qua các khoảng rộng có vách gỗ, thay vì một hành lang hẹp hoàn toàn tách khỏi phần sinh hoạt. Một số chỗ có tủ để đồ, một số mở rộng cạnh cầu thang. Trên mặt bằng, các đơn vị lớp nối với vùng chung qua những cửa nằm ở các hướng khác nhau. Người từ một cửa lớp có thể nhìn thấy phần cửa khác qua vùng trung tâm hoặc qua mép cầu thang.

Thuyết minh của kiến trúc sư xác định phần này cũng là nơi chơi và học không chính thức. Tuyến thoát ra sân trực tiếp của các đơn vị lớp đi cùng cách sử dụng ấy. Trong ảnh không gian chung, các tủ áo tạo thành những mặt gỗ lớn, phía trên vẫn nhìn thấy trần và ô kính mái. Những mảng này chia các hoạt động nhỏ hơn trong phần nhà có chiều sâu, trong khi các khoảng mở trên sàn giữ sự liên tục của đường đi.

Phòng học có các cửa sổ ở nhiều hướng và cao độ.Ảnh: José Hevia

Ba kiểu cửa sổ trong mỗi lớp

Phòng học có nhiều kiểu cửa được đặt ở các cao độ khác nhau. Một cửa thấp cho phép đi ra ngoài; một cửa có bậu sâu ở cao độ ngồi; một cửa khác nằm cao hơn và mở ra một phần cảnh quan rộng. Cùng trong một phòng, trẻ nhỏ và người lớn vì thế có những vị trí đứng hoặc ngồi khác nhau bên cạnh kính. Những ô cửa không chỉ lặp cùng một kích thước trên mặt đứng.

Ở một góc chụp trong nhà, bậu cửa được làm thành một mặt gỗ rộng, có thể ngồi sát kính. Tường bao và chiều sâu khung tạo ra hai mặt bên của hốc cửa. Những ô cửa cao hơn để lại vùng tường thấp bên dưới; cửa ra sân thì nối sàn trong phòng với nền ngoài. Trong một số phòng, hai hướng kính nằm gần góc, đưa vào những cảnh khác nhau của khu trường và khu dân cư bên cạnh.

Tủ gỗ và khoảng lấy sáng trong vùng sinh hoạt chung.Ảnh: José Hevia

Lớp học và các vùng phụ trợ

Một đơn vị lớp không chỉ gồm phòng lớn mà còn có khu làm việc và nơi để áo. Các phòng được lắp ghép trong mặt bằng theo những hướng hơi khác nhau, phù hợp với đường biên nhà có nhiều góc. Phòng lớn có nền trống tương đối rộng, tường sáng và đèn trên trần. Các cửa nhỏ hơn nối sang phần phụ trợ hoặc vùng sinh hoạt chung ở phía trong.

Các ảnh chụp khi chưa bố trí nhiều đồ đạc làm rõ khác biệt giữa lớp học và sảnh. Lớp có tường và trần sáng hơn, trong khi vùng chung giữ nhiều bề mặt gỗ và bê tông để lộ. Tại các cửa, phần gỗ tạo một đường chuyển tiếp giữa hai không gian. Bảng, tủ và đồ dùng phục vụ lớp không che kín mọi bậu cửa. Cảnh quan vẫn hiện ở những ô kính với hình chữ nhật đứng hoặc nằm ngang, tùy vị trí của từng ô trên vách.

Cầu thang với hai vách gỗ nối hai tầng bên dưới cửa mái.Ảnh: José Hevia

Lớp gỗ xám ở phía ngoài

Mặt ngoài có những thanh gỗ đặt đứng, sơn màu xám, nối qua các vùng tường đặc. Mỗi ô cửa được viền bằng khung sáng, có chiều sâu so với bề mặt gỗ. Một số cửa mở có mảng màu vàng, xanh hoặc đỏ ở phần bên trong, nhưng toàn bộ lớp tường ngoài vẫn được giữ trong cùng một sắc độ chính. Ở chân nhà, bề mặt nền và mép tường tiếp xúc trực tiếp với sân hoặc cỏ.

Nhìn ngang qua nhiều góc, các phòng nhô và lùi tạo những bóng khác nhau trên lớp gỗ. Các đường mép mái tương đối mảnh so với chiều cao của những mảng tường. Không có một mặt tiền chính cao lớn tách biệt hoàn toàn với những mặt còn lại: các cửa và lối ra sân xuất hiện ở nhiều hướng. Sự thay đổi cao độ địa hình được nhận ra qua vị trí chân tường và số tầng nhìn thấy, hơn là qua một lớp nền xây cao bao kín công trình.

Chi tiết tay vịn và vách gỗ tại cầu thang.Ảnh: José Hevia

Gỗ sáng, bê tông và ánh sáng ở giữa nhà

Các bề mặt gỗ bên trong hiện ở tủ, vách, cửa và tay vịn. Vân gỗ, chỗ nối tấm và những móc áo nhỏ vẫn nhìn thấy rõ trong ảnh. Trần bê tông ở vùng chung có màu xám, khác với các phòng được sơn sáng. Sàn tối tiếp tục qua nhiều vị trí, làm rõ những phần gỗ đi lên từ mặt nền. Ánh sáng từ cửa mái rơi xuống cầu thang và vùng trống bên cạnh.

Schulen Aadorf là đơn vị đặt hàng công trình; Haag Landschaftsarchitekten tham gia cảnh quan và Kartec Engineering phụ trách kỹ thuật kết cấu. Các ảnh hoàn thiện của José Hevia ghi lại cả khối nhà trong khuôn viên lẫn những chi tiết tại bậu cửa, tủ và thang. Qua những vị trí ấy, hai tầng của trường được nhận biết như các nhóm phòng hướng ra sân, cùng gặp nhau ở không gian chung được chiếu sáng từ phía trên.

Đọc thêm +