Ngôi nhà tại Wollerau
K+N là một ngôi nhà do Valerio Olgiati thiết kế tại Wollerau, gần Zürich. Hồ sơ dự án ghi giai đoạn thiết kế và xây dựng 2001–2005. Một số danh mục sử dụng Zürich để chỉ khu vực, trong khi tài liệu của a+u và chuyến khảo sát kiến trúc do Virginia Tech công bố xác định địa điểm Wollerau. Ngôi nhà được tổ chức thành các tầng có quan hệ qua cầu thang, với lối tiếp cận nằm ở cao độ khác phòng sinh hoạt chính.
Bề ngoài và nội thất sử dụng bê tông để lộ có màu sáng. Cửa không tạo thành một dải kính bao quanh liên tục. Những phần tường đặc và các ô mở lớn xuất hiện cùng nhau, thể hiện sự khác nhau giữa phòng khách, đường đi và những phòng kín hơn. Hình khối có các góc, khoảng lùi và phần tường nối qua nhiều mặt thay vì một lớp vỏ kính đồng đều.
Đường vào đi xuống phòng khách
Lối vào dẫn đến một hành lang tương đối tối và có những đoạn đổi hướng. Một nhịp thang đi xuống nối chuỗi không gian này với phòng khách. Từ cửa ngoài, người đến nhà chưa nhìn thấy ngay toàn bộ phòng sinh hoạt và cảnh quan phía sau. Đường đi qua các đoạn tường đặc trước khi tới cửa phòng lớn.
Phòng khách có mặt bằng vuông và nhiều ánh sáng hơn phần hành lang. Sự thay đổi diễn ra qua cả cao độ sàn, hướng đi và kích thước phòng. Cầu thang không phải một vật thể đặt riêng giữa phòng; nó gắn với một góc của hệ tường và tiếp tục hình học của không gian liền kề.
Bốn ô cửa bằng nhau
Trên các phía của phòng khách có bốn cửa lớn hình chữ nhật, cùng kích thước. Mỗi cửa hướng tới một phần cảnh quan khác nhau. Những khung nhìn được chia bởi tường và góc nhà, vì vậy không nối thành một tầm nhìn toàn cảnh liên tục. Từ trong phòng, vị trí ngồi và hướng nhìn quyết định phần bên ngoài được nhìn thấy.
Khi thời tiết phù hợp, các tấm kính có thể hạ xuống trong sàn. Ô mở khi ấy không còn bị tấm kính ngăn ở cao độ sử dụng, cho phép không khí đi qua phòng từ nhiều hướng. Cơ chế chuyển động theo phương đứng này khác với một cánh mở quay hoặc một bộ cửa trượt sang bên; kính được đưa xuống dưới mép sàn thay vì xếp sát cạnh cửa.
Các phần đặc trong mặt bằng vuông
Một góc phòng khách bị chiếm bởi một khối kín, trong khi thang bao quanh một góc khác. Do đó mặt bằng vuông không đồng nghĩa với bốn phía hoàn toàn giống nhau. Các cửa lớn cùng kích thước được đặt trong một tổ chức có những phần đặc khác nhau và những lối nối tới các không gian bên cạnh.
Những phần đặc làm cho tường có bề sâu và có liên hệ với các phòng khác trong nhà. Ở nơi có cầu thang, hình học phòng tiếp tục theo đường đi lên xuống. Ở nơi có khối kín, tường không chỉ là mặt phân cách với ngoài trời mà còn là giới hạn của một không gian nằm sát phòng khách.
Hệ tường bê tông
Các tường bê tông cốt thép bên trong có cùng bề dày theo thuyết minh dự án. Vật liệu được để lộ và giữ cùng tông màu sáng. Hệ tường này chia nhà thành những phòng có ranh giới rõ, kể cả các phòng nhỏ. Màu sắc của bề mặt không được thay đổi để đánh dấu từng công năng.
Sự thống nhất về vật liệu tồn tại cùng với sự khác biệt về kích thước ô mở và mức chiếu sáng. Một đoạn hành lang kín và phòng khách nhiều cửa vẫn thuộc cùng hệ bề mặt bê tông. Các đường tiếp giáp tường, sàn, cửa và bậc thang xuất hiện trong một bảng vật liệu ít thành phần.
Những điều kiện sáng khác nhau
Ánh sáng trong phòng khách đi qua bốn ô mở lớn. Ở đường vào, các đoạn tường và chỗ đổi hướng hạn chế tầm nhìn trực tiếp về phía sáng. Chuỗi không gian vì thế gồm những vùng có lượng sáng và độ mở khác nhau, dù chúng không được phân biệt bằng màu tường riêng.
Khi kính được hạ xuống, phòng khách tiếp xúc trực tiếp hơn với không khí ngoài trời. Khi kính đóng, bốn khung nhìn vẫn được giữ nguyên về vị trí và tỷ lệ. Hình dạng của phòng và các phần tường đặc không thay đổi; bộ phận chuyển động là những tấm kính lớn nằm trong hệ ô mở đã được xác định trên bốn phía.
