Valerio Olgiati

Flims, gia đình và quá trình học ở Zürich

Valerio Olgiati sinh năm 1958, là con của kiến trúc sư Rudolf Olgiati. Ông lớn lên tại Flims và học trung học ở Chur trước khi theo học kiến trúc tại ETH Zürich. Hồ sơ của Swiss Architectural Award xác định năm tốt nghiệp là 1986. Gia đình và vùng Graubünden tiếp tục hiện diện trong hành trình nghề nghiệp của ông, từ ngôi nhà gia đình ở Flims đến các công trình trường học, không gian văn hóa và xưởng làm việc được xây trong vùng vào cuối thập niên 1990 và thập niên 2000. ^[1][2]

Trong bài phỏng vấn và ghi chép của ArchitectureAu, Olgiati kể về việc lớn lên giữa những đồ vật cũ do cha sưu tập. Ông mô tả công việc của mình như một phản ứng với di sản của người cha, thay vì một sự tiếp tục nguyên vẹn. Tư liệu này đặt mối quan hệ cha con trong lời kể của Valerio: Rudolf kết hợp kiến trúc hiện đại với truyền thống xây dựng địa phương, còn Valerio tìm cách xác lập cách hành nghề riêng. Tamara Olgiati xuất hiện trong cùng bài viết với vai trò người bạn đời và cộng sự điều hành văn phòng. ^[5]

Los Angeles và việc mở văn phòng riêng

Sau khi tốt nghiệp, Olgiati làm trợ giảng cho Fabio Reinhart trong các năm 1987–1988. Hồ sơ EPFL ghi nhận một giai đoạn hành nghề tại Zürich và Los Angeles cùng Frank Escher trong thập niên 1990. Hồ sơ Swiss Architectural Award xác định thời gian ông sống và làm việc ở Los Angeles là 1993–1995. Đây là quãng làm việc ở nước ngoài trước khi ông trở về Thụy Sĩ và mở văn phòng riêng tại Zürich năm 1996. Việc trở lại diễn ra sau nhiều năm đào tạo và hành nghề, chứ không ngay sau khi ra trường. ^[2][3][10]

Từ năm 2008, Valerio và Tamara cùng điều hành văn phòng tại Flims. Hồ sơ của USI ghi Tamara là cộng sự trong việc vận hành văn phòng; tiểu sử do chính Olgiati công bố xác định bà cũng là kiến trúc sư. Cơ sở làm việc ở vùng núi không đồng nghĩa với phạm vi dự án chỉ nằm trong Graubünden. Danh mục của trường ghi hoạt động ở châu Âu, Mỹ và Trung Đông, với các đơn đặt hàng nhà ở, thương mại và văn hóa. Việc đặt văn phòng tại Flims là một mốc tổ chức riêng so với thời điểm bắt đầu hành nghề năm 1996. ^[4]

Paspels, Das Gelbe Haus và các công trình tại Graubünden

Trường học Paspels được lập phương án năm 1996 và thi công trong các năm 1997–1998 theo hồ sơ nextroom. Chủ đầu tư là chính quyền Paspels; các cộng sự được ghi gồm Iris Dätwyler, Gaudenz Zindel và Raphael Zuber, cùng kỹ sư kết cấu Gebhard Decasper. Những dữ kiện này đặt công trình trong một nhóm thiết kế và một chương trình công cộng cụ thể. Paspels xuất hiện rất sớm trong các ấn phẩm riêng về Olgiati và tiếp tục được chọn trong những triển lãm nhìn lại sự nghiệp sau này. ^[6][7]

Das Gelbe Haus ở Flims mở cửa năm 1999. Tòa nhà gắn với bộ sưu tập của Rudolf Olgiati và yêu cầu chuyển đổi công trình thành nơi trưng bày. Năm 2009, đúng dịp kỷ niệm mười năm mở cửa, nơi đây tổ chức triển lãm Dado về ngôi nhà và xưởng của hai thế hệ Olgiati. Thông báo của bảo tàng ghi Rudolf mua ngôi nhà gia đình từ năm 1931; Valerio về sau đặt xưởng tại vị trí chuồng cũ. Triển lãm theo dõi sự biến đổi của khu nhà qua gần tám thập niên. ^[12]

Trung tâm khách tham quan Swiss National Park ở Zernez mở cửa ngày 31 tháng 5 năm 2008, sau sáu năm lập kế hoạch và xây dựng. Thông cáo của chủ đầu tư đặt tòa nhà trong chương trình mở rộng hạ tầng gồm cả trụ sở và hội trường tại Schloss Planta-Wildenberg. Triển lãm thường trực bên trong được nhóm truyền thông của công viên phát triển dưới sự chỉ đạo của Hans Lozza. Như vậy, hồ sơ phân biệt vai trò thiết kế kiến trúc của Olgiati với công việc tổ chức nội dung trưng bày của công viên quốc gia. ^[8]

Giảng dạy diễn ra song song với công trình xây dựng

Cuốn 14 Student Projects with Valerio Olgiati: 1998–2000 ghi lại thời gian ông làm giáo sư thỉnh giảng tại ETH Zürich. Sách do Quart xuất bản năm 2000, tuyển các đồ án của mười bốn sinh viên. Đây là tư liệu về hoạt động hướng dẫn thiết kế ở giai đoạn Paspels và Das Gelbe Haus vừa hoàn thành. Hồ sơ sách lưu tại Winsing Arts Foundation phân biệt rõ các phương án sinh viên với tác phẩm hành nghề của người hướng dẫn; những đề án chưa xây là một phần của tài liệu giảng dạy. ^[9]

Olgiati trở thành giáo sư tại Accademia di Architettura ở Mendrisio từ năm 2002. Các hồ sơ đại học và nhà xuất bản còn ghi những đợt giảng dạy ở Stuttgart, AA tại London, Cornell và Harvard. Tại Harvard, ông giữ ghế thỉnh giảng Kenzo Tange trong niên khóa 2009–2010. Birkhäuser ghi thêm các bài giảng tại University of Tokyo vào mùa thu 2011. Những công việc ở nhiều trường diễn ra dưới các hình thức khác nhau; Mendrisio là vị trí giáo sư được xác nhận riêng trong hồ sơ của USI. ^[10][2][4]

Mô hình, hình ảnh và một chuỗi triển lãm quốc tế

Triển lãm do Laurent Stalder tổ chức tại ETH giới thiệu bảy dự án qua mô hình thạch cao tỷ lệ 1:33, ảnh và hình dựng. Một phần trưng bày dành cho tập hình ảnh cá nhân của Olgiati, đặt câu hỏi về vai trò của hình ảnh trong quá trình thiết kế. Cùng dịp, nhà xuất bản Walther König phát hành chuyên khảo có danh mục tác phẩm và thư mục nghiên cứu. Từ điểm khởi đầu ở ETH, triển lãm lần lượt đến Mendrisio và RIBA London năm 2009, Porto năm 2010, rồi National Museum of Modern Art ở Tokyo trong mùa đông 2011–2012. ^[11]

Năm 2018, Antiguo Colegio de San Ildefonso ở Mexico City giới thiệu La idea de la arquitectura trong khuôn khổ MEXTRÓPOLI. Quy mô tuyển chọn lúc này là mười bốn dự án, nhìn lại khoảng hai mươi năm hoạt động. Mô hình, bản vẽ và hình ảnh cùng được sử dụng. Các dự án trường học Paspels, Das Gelbe Haus, Atelier Bardill và trung tâm khách tham quan Zernez xuất hiện trong phần giới thiệu. Ngày mở cửa được cơ quan tổ chức ghi từ 27 tháng 3 đến 17 tháng 6 năm 2018. ^[7]

Từ bài giảng đến Non-Referential Architecture

A Lecture by Valerio Olgiati, xuất bản năm 2011, chuyển một bài trình bày của kiến trúc sư thành sách kết hợp văn bản và hình ảnh. Birkhäuser mô tả đây là lời kể của chính tác giả về cách phát triển dự án và những điều kiện tác động đến việc thiết kế. Cuốn sách đi cùng một dòng xuất bản khác về ngôi nhà gia đình, Dado. Hai loại tư liệu có đối tượng khác nhau: một cuốn tập trung vào lời trình bày của kiến trúc sư, cuốn còn lại theo dõi một nơi ở và làm việc qua hai thế hệ. ^[10][12]

Non-Referential Architecture ra mắt lần đầu năm 2018; bản Park Books phát hành năm 2019. Trang nhà xuất bản ghi rõ vai trò: Valerio Olgiati đề xuất tư tưởng, Markus Breitschmid viết thành sách. Lời tựa cho biết hai người quen nhau từ năm 2005, trao đổi nhiều lần tại Thụy Sĩ, Mỹ và Bồ Đào Nha, rồi hình thành ý định làm sách năm 2013. Bản thảo được phát triển qua các cuộc làm việc ở Alps và Alentejo trước khi hoàn thành phần viết tại Virginia. ^[13][14]

Trong cuốn sách, thuật ngữ “không quy chiếu” chỉ lập luận rằng ý nghĩa kiến trúc có thể hình thành từ bản thân trải nghiệm không gian, thay vì phụ thuộc vào một biểu tượng hoặc câu chuyện có sẵn ngoài công trình. Đây là quan điểm của tác giả cuốn sách. Mục lục triển khai bảy nguyên tắc, trong đó có trải nghiệm không gian, sự thống nhất, tính mới, xây dựng, mâu thuẫn và trật tự. Việc xuất bản đưa những nội dung từng xuất hiện trong bài giảng và phỏng vấn thành một văn bản lý thuyết riêng. ^[14][13]

Các chương trình công cộng và thương mại ngoài phạm vi ban đầu

Tại Muharraq, Bahrain, văn phòng làm Pearling Path Visitor and Experience Centre cùng Emaar Engineering. Cơ quan quản lý di sản ghi công trình bao gồm các tàn tích nhà kho thương mại, không gian trưng bày, lưu trữ, thư viện và hội họp. Một mái lớn tạo bóng râm và che các phần di tích; hệ cột mới có trật tự riêng, khác các tường cũ. Công trình là một phần trong chương trình Pearling Path với nhiều nhóm thiết kế tham gia, không phải toàn bộ tuyến di sản do Olgiati thiết kế. ^[15]

Tại Basel, Baloise Park Ost là khối mười tầng bằng bê tông sắc đỏ do văn phòng thiết kế. Thông cáo Baloise tháng 9 năm 2020 ghi ba tầng thấp dành cho trung tâm đào tạo, bên trên có văn phòng và phòng tập. Khối của Olgiati thuộc một quần thể mà các tòa khác do Diener & Diener, Miller & Maranta và Burckhardt+Partner thiết kế. Quy mô và chương trình của Baloise Park khác các trường học và bảo tàng nhỏ đầu sự nghiệp, đồng thời tiếp tục đặt văn phòng trong quan hệ với một chủ đầu tư và nhiều tác giả khác. ^[16]