Nhà ở và làm việc tại Ehrenfeld

Kölner Brett nằm trong khu Ehrenfeld ở Cologne, nơi nhà ở, xưởng và kho công nghiệp cùng tồn tại. Dự án được đặt trên phần đất của doanh nghiệp thủ công kim loại Messing Müller. Trong bối cảnh cuối thập niên 1990, nhóm thiết kế ghi nhận nhu cầu về những không gian có thể kết hợp sinh hoạt với công việc của người làm nghề tự do và các ngành sáng tạo, bên cạnh số lượng nhà xưởng cũ có thể chuyển đổi còn hạn chế.

Thay vì cải tạo một nhà kho sẵn có thành các căn loft, chủ đầu tư đặt một công trình mới cho dạng sử dụng này. Tên Kölner Brett xuất phát từ một hệ ray rèm nhiều rãnh gắn sẵn trên tấm gỗ; tên gọi đồng thời gắn với đường và công trình. Dự án được thực hiện trong giai đoạn 1997–2000 bởi b&k+ Arno Brandlhuber & Bernd Kniess. Các mặt kính lớn, mảng bao màu xanh nhạt và hệ thang bên ngoài xuất hiện trong bối cảnh một khu phố vốn có nhiều loại hình xây dựng khác nhau.

Mặt đứng kính xen các mảng bọc ngoài bê tông.Ảnh: Hisao Suzuki

Mười hai đơn vị có hình chữ L

Công trình gồm mười hai đơn vị ở và làm việc. Mỗi đơn vị được ghép từ hai phần: một phòng đứng cao hai tầng và một phần nằm ngang có chiều cao một tầng. Khi thể hiện bằng mô hình và mặt cắt, hai phần tạo thành hình chữ L. Những đơn vị được đặt cạnh, trên và dưới nhau trong khối nhà, tạo các quan hệ khác với một dãy căn hộ có sàn phẳng và chiều cao giống nhau ở mọi vị trí.

Mỗi phần phòng có diện tích và tỷ lệ khác nhau nhưng vẫn liên tục bên trong cùng một đơn vị. Phòng cao có thể chứa một khoảng làm việc rộng và vùng nhìn lên tầng trên; phần thấp hơn dành cho những hoạt động có quy mô khác. Các sơ đồ thể hiện khả năng ghép những đơn vị liền kề để tạo không gian lớn hơn. Đây là khả năng được đặt trong tổ chức kiến trúc ban đầu, không đồng nghĩa mọi đơn vị đã được nối lại với nhau trong trạng thái sử dụng được chụp ảnh.

Phòng cao hai tầng với sàn gỗ và gác bên trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng cao hai tầng và các vùng sàn thấp

Trong một số ảnh nội thất, phần phòng cao hai tầng hiện ra với tường bê tông, sàn gỗ và cửa kính lớn. Mép của phần sàn bên trên đi vào căn phòng, tạo một vùng thấp hơn ở một phía. Những đường lan can, tay vịn và cửa bên trong cho biết quan hệ giữa hai cao độ. Người đứng ở sàn chính có thể nhìn thấy cả vùng cao và phần nằm dưới sàn trung gian.

Các đồ vật sinh hoạt hoặc làm việc được bố trí theo từng người sử dụng, không được xây cố định thành một chuỗi phòng giống nhau. Một bộ bàn dài nằm gần cửa; ở góc khác có giá tài liệu, ghế và các đồ dùng nhỏ. Tường, sàn và hệ cầu thang bên trong tạo một giới hạn vật chất ổn định hơn các đồ đạc ấy. Trong mặt cắt, sự xen kẽ của các phòng cao và thấp cho thấy hình chữ L tiếp tục qua nhiều đơn vị, khác với việc chỉ thêm gác nhỏ vào một căn hộ có thể tích hình hộp thông thường.

Không gian loft có cầu thang trong nhà và tường bê tông.Ảnh: Hisao Suzuki

Tuyến tiếp cận ở phía ngoài

Các đơn vị được tiếp cận qua hệ thang và những nền hiên ngoài nhà. Những sàn này đặt dọc mặt đứng, nối tới cửa từng phần sử dụng. Các vế thang đi chéo giữa các cao độ, với tay vịn và cột đỡ có tiết diện nhỏ hơn phần tường bê tông của khối chính. Khi nhìn từ sân, đường đi có thể nhận ra trực tiếp thay vì bị giấu sau một lớp mặt đứng kín.

Các chiếu nghỉ không chỉ có bề rộng của một bậc thang. Chúng tiếp tục thành những vùng nền đủ để đứng và đặt đồ bên ngoài cửa. Trong ảnh, cây, ghế và các vật dụng riêng xuất hiện trên một số hiên. Những cửa kính mở về hệ sàn ấy tạo lối nối từ không gian trong nhà ra khoảng ngoài trời. Các đường đi chung và diện tích ở được trình bày thành những lớp khác nhau, gặp nhau ở cửa và mép sàn. Hệ cầu thang không lặp thành một lõi lớn đặt giữa mỗi phòng loft.

Cửa kính mở về hai phía của một đơn vị ở và làm việc.Ảnh: Hisao Suzuki

Bê tông và sàn gỗ trong nhà

Các bức tường bê tông được để lộ bề mặt, với dấu nối và sắc độ không hoàn toàn đều nhau. Sàn dùng những tấm gỗ sồi có kích thước và đường vân nhận ra rõ trong ảnh. Hai vật liệu này tạo các mặt phẳng lớn ở phần nhà chính, trong khi cửa, lan can và đồ đạc có những màu và tỷ lệ nhỏ hơn. Không gian ở và làm việc tiếp tục sử dụng cùng hệ tường và sàn ấy.

Hồ sơ thiết kế mô tả việc không chia sẵn các phòng bằng một mạng vách cố định dày đặc. Chỉ những điểm cần cho hệ thống phục vụ được chuẩn bị trước, còn cách đặt bếp, phòng tắm và đồ đạc có thể được phát triển theo đơn vị sử dụng. Bản vẽ ghi vị trí những trục kỹ thuật trong quan hệ với các phần phòng cao và thấp. Trong ảnh hoàn thiện, đồ dùng và sự ngăn chia cục bộ cho thấy không gian đã có người sử dụng, nhưng những mặt bê tông cùng nền gỗ liên tục vẫn hiện rõ quanh chúng.

Hệ sàn hiên ngoài nhà nhìn qua nhiều cao độ.Ảnh: Hisao Suzuki

Mặt kính ở hai hướng

Các đơn vị có mặt kính về phía bắc và phía nam. Cửa lớn cho phép nhìn xuyên qua chiều sâu một số vùng phòng, với đồ đạc nằm giữa hai nguồn sáng. Ở phòng cao, cửa kéo lên theo chiều cao lớn hơn; ở phần thấp, mép sàn phía trên giới hạn vùng kính và tầm nhìn. Những khung cửa vì vậy tham gia thể hiện bố cục phòng cao thấp từ mặt đứng.

Khi nhìn vào từ sân, có thể thấy một phần sinh hoạt bên trong qua kính, nhưng hình ảnh cũng chứa phản chiếu của cây và nhà xung quanh. Ở vài góc chụp, những mặt kính ở hai phương cùng xuất hiện cạnh cột hoặc tường bê tông. Các sàn hiên ngoài trời tạo thêm một lớp giữa người nhìn và phòng. Cửa, lan can, cây và đồ vật đặt ngoài hiên không nằm cùng một mặt phẳng, nên các mặt đứng có nhiều lớp chiều sâu dù khối nhà chính có hình bao tương đối gọn.

Cầu thang nối các sân hiên phía sân trong.Ảnh: Hisao Suzuki

Lớp bao có sắc xanh nhạt

Những phần bê tông mặt ngoài được che bằng các cấu kiện sợi thủy tinh gia cường. Bề mặt có phản chiếu xanh nhạt, nằm xen với những ô kính lớn. Các mảng đặc và mờ có kích thước khác nhau tùy vị trí phần sàn và phòng bên trong. Trên mặt phố, người nhìn nhận ra các khung phòng xếp tầng, với cây trước nhà che bớt một số đoạn của lớp bao.

Lớp sợi thủy tinh có độ trong khác với kính cửa sổ và khác với tường bê tông lộ ở những vùng trong nhà. Khi ánh sáng thay đổi, bề mặt bên ngoài có những sắc xanh, xám và vàng nhạt trong cùng một dải vật liệu. Mép sàn và những phần đặc tiếp tục xác định hình học của khối nhà phía sau lớp bao. Ở sân, lớp thang và hiên mở che một phần mặt kính; ở mặt phố, vật liệu bao và cây xanh giữ vai trò lớn hơn trong cách nhìn thấy những phòng phía sau.

Lối đi và các nền hiên ở chân công trình.Ảnh: Hisao Suzuki

Các khoảng hiên trong trạng thái sử dụng

Ảnh chụp ở các thời điểm hoàn thiện ghi nhận cây trồng, chỗ ngồi và đồ dùng trên những sàn hiên. Từ một cao độ có thể nhìn lên hoặc xuống những tuyến đi khác. Các cầu thang nối nền theo hướng chéo, trong khi hàng cửa ở khối nhà vẫn chạy ngang theo cao độ sàn. Cấu trúc ngoài trời có những đoạn gần phòng và những đoạn nhô ra xa hơn trong khoảng sân.

Hồ sơ công trình ghi các kỹ sư Wilfried Führer, Thomas Jürges và Jürgen Güldenpfennig tham gia kết cấu. Hệ đơn vị hình chữ L, các phần phòng cao thấp và giao thông ngoài nhà được trình bày cùng nhau trong mô hình, mặt bằng và mặt cắt. Công trình cũng gắn với đĩa nhạc Kölner Brett của nhóm To Rococo Rot, được tác giả giới thiệu như một hợp tác ở lĩnh vực khác. Trong kiến trúc đã xây, những mặt sàn, tường, cửa và hiên tiếp tục là các bộ phận cụ thể phân bố mười hai đơn vị ở và làm việc trên cùng khu đất.

Đọc thêm +