Một trường mới ở phía bắc Zurich

Leutschenbach School được xây tại khu Schwamendingen ở phía bắc Zurich, nơi các khu công nghiệp cũ chuyển dần sang nhà ở và những hoạt động đô thị mới. Christian Kerez giành cuộc thi thiết kế năm 2002–2003; công trình được xây trong giai đoạn 2005–2009 và bắt đầu sử dụng từ năm học 2009–2010. Thay vì phân tán các bộ phận trường thành nhiều nhà riêng, thiết kế tập hợp chúng vào một khối cao khoảng 30 m.

Các tầng chứa phòng học, những khu dùng chung và nhà thể thao ở trên cùng. Phần chiếm đất nhỏ hơn phạm vi một quần thể trường dàn ngang, để các khoảng ngoài trời tiếp tục bao quanh. Từ bãi cỏ, công trình hiện ra bằng những dải sàn ngang, kính và các thanh thép chéo. Kết cấu ở các tầng có chiều cao khác nhau; riêng gian thể thao phía trên tạo một khoảng lớn có kính bao quanh, đứng cao hơn những hàng cây gần nhà.

Không gian chung có ghế ngồi và thanh giàn thép.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Phòng học mở vào vùng dùng chung

Chương trình ban đầu gồm 22 phòng học, với các chức năng tập thể được bố trí ở những mức xen giữa. Các phòng không chỉ nối bằng một hành lang hẹp kéo dài. Chúng mở trực tiếp vào những vùng rộng hơn, vừa dùng để đi lại vừa cho các hoạt động nhóm. Cầu thang đôi nằm trong hệ không gian ấy, tạo những tuyến lên xuống gắn với các phần học ở những mức khác nhau.

Trong ảnh nội thất, vùng trước phòng có thể chứa ghế, bàn và người ngồi, trong khi những thanh giàn thép đi xuyên qua trường nhìn. Vách kính mờ phân biệt phòng mà vẫn để ánh sáng đi qua. Tại một số chỗ, thang và lan can hiện ngay bên cạnh vùng sinh hoạt chung, không bị bao kín thành một buồng riêng. Phần không gian giữa các lớp học vì thế có chiều rộng, chiều cao và những bộ phận sử dụng cụ thể trên từng tầng.

Thanh giàn thép trước vách kính mờ của một tầng học.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Sáu bộ chân đỡ dưới hệ giàn

Theo hồ sơ của kỹ sư kết cấu Dr. Schwartz Consulting, nhà sử dụng giàn thép kết hợp với các sàn bê tông nhẹ có mặt dưới gấp sóng. Tải trọng được đưa xuống sáu bộ chân thép ba nhánh ở tầng trệt, rồi qua tầng bê tông bên dưới tới móng cọc. Các điểm đỡ này tập trung lực từ những phần nhà lớn phía trên; chúng không tạo một lưới cột đều xuất hiện ở mọi giao điểm của mặt bằng.

Các giàn có chiều cao lớn đi qua nhiều vùng của công trình. Từ trong, thanh chéo đứng cạnh những cửa phòng hoặc một khoảng sàn chung; từ ngoài, chúng xuất hiện trước và sau kính. Một số thanh gặp nhau tại vị trí có thể nhìn thấy từ tầng trệt. Các mặt sàn và nhịp giàn không có cùng chiều cao trên toàn bộ nhà. Những biến đổi ấy liên hệ với cách các phòng học, phần sinh hoạt chung và nhà thể thao được xếp theo chiều đứng.

Gian thể thao có kính mở ra bốn phía.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Sàn bê tông nhẹ để lộ mặt dưới

Các sàn dùng bê tông nhẹ chứa cốt liệu đất sét nung nở do Liapor cung cấp. Việc lựa chọn hỗn hợp liên quan tới yêu cầu giảm khối lượng của những sàn đặt trong hệ thép. Đơn vị cung cấp vật liệu ghi nhận quá trình phối hợp với kỹ sư và đơn vị bê tông để phát triển cấp phối, cũng như làm các mẫu sàn trước khi thi công. Những mặt dưới có dạng gấp, thay vì một trần phẳng che kín kết cấu.

Trong các ảnh chụp vùng sinh hoạt chung, những đường ở mặt dưới sàn chạy ngang phía trên đầu người và tiếp tục tới mặt kính. Đèn và các thiết bị được đặt trong cùng vùng trần ấy. Tại chỗ mở của cầu thang, có thể nhìn thấy các mép sàn ở nhiều cao độ. Bề mặt bê tông, hệ thép và những vách kính mờ có cấu tạo khác nhau nhưng cùng xuất hiện trực tiếp trong nội thất của trường.

Không gian tầng trệt nhìn qua cửa kính ra sân.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Mặt kính của gian thể thao

Nhà thể thao trên cùng có kính bao quanh ở bốn phía. Đơn vị thiết kế phần mặt kính Lüchinger Meyer Partner mô tả một cấu tạo dùng các sườn kính dài khoảng 6 m để chuyển tải trọng gió về hệ thép. Những tấm kính cách nhiệt có kích thước tới khoảng 2,5 × 6 m, với liên kết dán và kẹp được phát triển riêng. Phần chịu lực của kính vì thế có thể xuất hiện như một lớp trong suốt trước cảnh quan.

Trong ảnh chụp bên trong gian thể thao, các thanh giàn thép tạo những đường chéo lớn phía sau hoặc cạnh mặt kính. Sàn trải rộng dưới hệ mái, còn chân trời và những phần nhà xa hơn được nhìn qua các mặt bao. Gian này có chiều cao lớn hơn một tầng phòng học thông thường. Dãy kính không bị ngắt bởi một vách đặc dài ở ngang tầm nhìn, nên các hướng nhìn ra ngoài cùng xuất hiện quanh diện tích sàn thể thao.

Cầu thang mở giữa các tầng học.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Các lớp bao che quanh phòng học

Hồ sơ mặt đứng của gkp Fassadentechnik ghi phạm vi tư vấn khoảng 4.100 m² và quá trình thực hiện từ 2006 đến 2009. Nhà thầu Fahrni ghi phần kính cùng cửa ngoài trong phạm vi khoảng 4.000 m². Hai đơn vị có phạm vi công việc khác nhau, cùng tham gia vào hệ bao che lớn quanh các tầng. Kính, các bộ phận che nắng và những dải sàn phía ngoài được bố trí cạnh hệ kết cấu nhìn thấy.

Trong ảnh mặt đứng, các ban công hoặc lối đi ngoài tạo những đường ngang nhô ra trước lớp kính. Khi nhìn từ góc nhà, các dải ấy có chiều sâu rõ và tạo bóng xuống phần dưới. Các tầng học có vách ngăn bằng kính công nghiệp mờ, khác với kính trong của gian thể thao. Những lớp kính khác nhau làm các phòng, tuyến đi và phần chịu lực có hình ảnh riêng, dù chúng cùng nằm trong một thể tích trường học.

Tuyến đi cạnh kính mờ và mặt đứng bên ngoài.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Cầu thang và các khoảng nhìn xuyên tầng

Bộ ảnh do văn phòng cung cấp ghi những cầu thang có vế và chiếu nghỉ mở về không gian xung quanh. Các đường tay vịn nằm trước các vách kính mờ, còn thanh thép chéo xuất hiện ở những vị trí cao thấp khác nhau theo tầng. Từ một chiếu nghỉ, có thể nhìn qua lan can tới phần sàn bên dưới; từ vùng sinh hoạt chung, mép thang tạo một đường đi lên nằm ngay trong cùng trường nhìn.

Trong một ảnh khác, học sinh ngồi gần thanh thép và vách ngăn, cho thấy kích thước các bộ phận đối với người sử dụng. Những bề mặt xanh nhạt của kính mờ xuất hiện sau kết cấu sáng màu, trong khi cảnh quan qua kính ngoài có độ sâu lớn hơn. Các vùng đi lại chứa nhiều lớp nhìn cùng lúc: vách của phòng, thang, giàn thép, mép sàn và mặt kính ngoài nhà. Các lớp ấy có hướng khác nhau nhưng không bị một trần treo hoặc vách bọc che hết.

Mặt đứng trường sáng đèn, với vật liệu thi công còn trên sân.Bộ ảnh: Christian Kerez (cung cấp)

Sân trường và những khối bê tông ngoài trời

Cảnh quan quanh trường có bãi cỏ, cây và các mặt lát liên hệ trực tiếp với tầng trệt. Nghệ sĩ Olivier Mosset đặt sáu khối bê tông trong công viên trường, với hình dạng gợi các vật cản chống xe tăng. Thành phố ghi nhận việc trẻ em dùng chúng làm những bộ phận có thể leo hoặc chơi. Những khối thấp này xuất hiện ở tỷ lệ khác với khối trường lớn, giữa các khoảng đất mở nằm quanh chân công trình.

Năm 2014, trường nhận giải danh dự của Daylight Award do Velux Stiftung tổ chức, với phần nhận xét tập trung vào quan hệ giữa ánh sáng, kiến trúc và kết cấu. Bộ ảnh công trình ghi hai trạng thái: ban ngày có thể nhìn qua kính tới các phòng, còn lúc chạng vạng ánh sáng bên trong làm rõ những lớp giàn, vách và sàn. Nhà thể thao phía trên, những tầng học ở giữa và sân phía dưới tiếp tục được nhận biết như các phần có kích thước và cách sử dụng riêng trong cùng một trường.

Đọc thêm +