Một khối văn phòng trong ô phố mới
Tòa nhà văn phòng của Christian Kerez nằm trong ô phố Îlot A3 tại Lyon Confluence, khu vực ở phía nam trung tâm Lyon được chuyển đổi từ nền công nghiệp và kho vận. Công trình phát triển trong giai đoạn 2013–2018, thuộc một tổng thể do Herzog & de Meuron lập quy hoạch. Các khối nhà của nhiều nhóm thiết kế cùng được đặt quanh đường phố, sân và không gian công cộng, với một số công trình cũ được giữ lại trong khu vực.
Vị trí và tỷ lệ khối văn phòng xuất phát từ khung quy hoạch đó. Từ đường, nhà được nhận biết bằng những dải sàn ngang và hàng cột bê tông lộ ra ngoài kính. Các tầng dưới có cột lớn, màu và bề mặt đậm hơn những tầng phía trên. Kính lùi sau cột, tạo một lớp chiều sâu ở mặt đứng. Ở tầng gần mặt đất, cửa vào, cây trồng và những lối đi đặt công trình trong quan hệ trực tiếp với các khoảng ngoài trời của ô phố.
Lưới cột tiếp tục ra mặt đứng
Sơ đồ văn phòng dựa trên các sàn và lưới cột, nhưng hệ này không chỉ được thấy ở phía trong. Các cột ở chu vi tiếp tục xuất hiện trước lớp kính và nối với mép sàn, làm mặt đứng thể hiện nhịp của hệ kết cấu. Từ một góc phố, có thể nhìn qua hàng cột ở mặt gần tới hàng cột của mặt bên. Các góc nhà không được bọc bằng một lớp vỏ khác để che các điểm gặp của những bộ phận ấy.
Bên trong, các cột và các đoạn dầm hoặc mép sàn tiếp tục chia chiều sâu gian làm việc. Những lõi thang và trục kỹ thuật được tổ chức như các phần bổ sung, tách khỏi cách sắp xếp cột. Trên mặt bằng, người xem có thể phân biệt vị trí của những không gian kín này với lưới chịu lực. Một cột không nhất thiết nằm ở cùng một đường với vách của phòng hoặc lõi. Các diện tích quanh cột giữ những khoảng rộng hơn cho cách bố trí văn phòng.
Ba nhóm cột theo chiều cao
Hồ sơ thiết kế phân biệt ba nhóm cột theo cao độ. Những tầng đầu dùng bê tông đầm theo lớp; các tầng giữa dùng phương pháp rung bê tông thông thường; các tầng trên dùng các cột bê tông được chế tạo bằng quá trình quay ly tâm. Ba cách xử lý vật liệu liên hệ với những tiết diện và bề mặt khác nhau. Các cột thấp lớn và có bề mặt nhiều lớp hơn, còn các cột cao mảnh và đồng đều hơn khi nhìn từ ngoài đường.
Sự thay đổi không chỉ nằm trên hàng cột ở mặt tiền. Các cột trong gian văn phòng cũng thuộc những nhóm tương ứng theo tầng, vì vậy kích thước cột và khoảng sàn xung quanh thay đổi khi đi lên cao. Trong các bộ ảnh, một gian có các cột tròn lớn và vệt phân lớp trên bề mặt; gian khác có những cột mảnh hơn nằm dưới cùng một hệ trần sáng. Các dải sàn ngang liên tục giữ mối liên hệ giữa các tầng trong hình ảnh toàn nhà.
Bề mặt bê tông ở tầng thấp
Ở những tầng thấp, cột có kích thước lớn và các vệt ngang thể hiện rõ. Trong ảnh gần mặt kính, bề mặt cột không đồng nhất thành một màu phẳng mà có những lớp đậm nhạt liên tiếp. Chân cột đi xuống nền và đỉnh gặp mặt dưới sàn, tạo một bộ phận liên tục trong gian. Cạnh đó, các cửa kính có khung mảnh hơn nhiều và phản chiếu cây hoặc tường của nhà bên ngoài.
Từ ngoài sân, hàng cột thấp có chiều sâu và độ dày lớn hơn những đường đứng ở các tầng trên. Có thể thấy khoảng lùi của kính giữa hai cột và những phần sàn tạo bóng phía trên. Cây trồng đứng gần một số nhịp, thêm các lớp thân và tán trước mặt đứng. Bề mặt vật liệu và kích thước bộ phận cùng thay đổi ở đây: các vệt trên cột được thấy rõ khi tới gần, trong khi từ xa hàng cột hiện ra thành một nhịp lớn ở chân nhà.
Những tầng có cột mảnh hơn
Lên cao hơn, cột có đường kính nhỏ và bề mặt sáng, đều hơn. Trong các ảnh nội thất, các cột này tạo những điểm đứng rải theo lưới, để lại nhiều khoảng sàn liên tục giữa chúng. Mặt kính chạy dọc chu vi, còn các lõi hoặc vách kín nằm thành các vùng riêng. Từ giữa sàn có thể nhìn qua nhiều hàng cột tới cửa ở phía xa mà không gặp một hệ vách chia phòng dày đặc.
Mép sàn và những phần trần ngang vẫn tạo một hệ đường rõ phía trên. Các khe dài trên trần cùng các thiết bị kỹ thuật được bố trí theo các vùng lặp, nhưng không thay thế hình ảnh của cột. Trong một vài ảnh có bàn, ghế và người đứng, những đồ dùng ấy được đặt trong một phần diện tích rộng, bên cạnh những vùng chưa có nội thất. Các bộ phận kết cấu giữ vị trí cố định, trong khi đồ dùng xuất hiện như một lớp có cách sắp xếp khác trên nền sàn.
Kính đặt sau hàng cột
Mặt kính lùi vào sau kết cấu chu vi, cho phép cột và các dải sàn được nhìn như một lớp ở phía trước. Từ trong, các cột ngoài nhà xuất hiện ngay sau kính hoặc tại những chỗ kính tiếp giáp kết cấu. Bên ngoài, bóng của mép sàn nằm trên mặt kính và các phần tường lùi vào. Những lớp này tạo chiều sâu trong mặt đứng mà không cần thêm một hệ trang trí độc lập ở phía ngoài.
Các cửa sổ và khung kính có nhịp nhỏ hơn một số khoảng cột. Nhìn ngang dọc theo mặt nhà, các đường khung nối tiếp nhau ở sau những điểm đỡ lớn. Tại góc, mặt kính đổi hướng nhưng hàng cột và sàn tiếp tục xác định đường bao khối nhà. Các hình phản chiếu của bầu trời, nhà bên cạnh và cây trộn với phần nội thất nhìn xuyên qua kính, nên trạng thái bề mặt thay đổi theo vị trí đứng và điều kiện sáng của từng góc ảnh.
Các phần kín trong sàn văn phòng
Những lõi thang, thang máy và trục kỹ thuật không được coi là một nhóm cột dày hơn ở giữa lưới. Chúng có hình dạng và vị trí riêng trên mặt bằng. Trong bộ ảnh nội thất, một số diện tường trắng tạo thành khối kín cạnh vùng sàn mở, còn các cột đứng độc lập ở phía trước hoặc bên cạnh. Lối đi có thể vòng qua những phần này để tới những khu làm việc khác trên cùng tầng.
Đối chiếu mặt bằng ở những mức khác nhau cho thấy diện tích văn phòng được tổ chức quanh phần phục vụ cố định và hệ kết cấu. Các cửa ra vào, phần vệ sinh và tuyến thang không chiếm cùng vị trí với mọi điểm đỡ. Những vùng sàn gần kính có quan hệ trực tiếp với mặt ngoài, trong khi các phần sâu hơn tiếp giáp lõi hoặc các khoảng cột ở giữa. Các lớp chức năng này cùng hiện diện trong một tầng, nhưng có đường biên và kích thước khác nhau.
Khối nhà trong những góc nhìn của ô phố
Nhìn từ một khoảng công cộng ở xa, các dải sàn ngang làm toàn nhà hiện thành một khối khá đều. Đến gần, sự khác nhau giữa ba nhóm cột trở nên rõ hơn, cùng với các khoảng lùi của kính và phần nền có cây. Những nhà xung quanh có tỷ lệ cửa, vật liệu và chiều cao khác nhau. Tòa nhà văn phòng không đứng riêng như một vật thể tách khỏi phố; các cửa ở tầng thấp và mặt đứng của nó liên hệ trực tiếp với đường và sân chung.
Bên trong, hình ảnh vật liệu thay đổi qua từng cao độ nhưng cách đặt cột, sàn và lõi vẫn tạo một hệ tổ chức có thể nhận biết. Các ảnh hoàn thành của Maxime Delvaux ghi cả mặt phố lẫn những gian còn ít đồ dùng, cho thấy các cột từ chân nhà tới phần trên. Những mặt bê tông, đường kính cột và lớp kính phía sau là các bộ phận được xây dựng cụ thể của dự án, tiếp tục sơ đồ kết cấu đã được phát triển trong giai đoạn thiết kế.
