Thư viện trong trung tâm Vénissieux

Médiathèque Lucie-Aubrac được thiết kế sau cuộc thi năm 1997 và khánh thành ngày 21 tháng 9 năm 2001. Công trình nằm trên đại lộ Marcel-Houël ở Vénissieux, một thành phố trong vùng Lyon. Chương trình gồm không gian đón tiếp, phòng đọc, các khu làm việc của nhân viên, phòng họp, hội trường và những bộ phận kỹ thuật. Đây là một thư viện đa phương tiện ở quy mô thành phố, khác với cơ sở lưu trữ quốc gia mà Perrault đã thực hiện tại Paris.

Địa điểm có cây xanh và mật độ xây dựng tương đối thấp. Trong thuyết minh dự án, đại lộ được xem là yếu tố chia tách hai phần cảnh quan. Công trình vì thế đi cùng đề xuất tổ chức lại những lối đi và không gian công cộng quanh tòa thị chính. Nhà thư viện không được nghiên cứu như một khối riêng lẻ trên khu đất mà nằm trong hệ kết nối của trung tâm thành phố.

Khối phòng đọc thấp và khối văn phòng phía trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Những lối đi nối hai phía đại lộ

Đề xuất cảnh quan tổ chức một tuyến đi bộ rộng liên hệ thư viện với tòa thị chính, cắt với trục cây xanh chạy theo hướng bắc–nam. Tại nơi các hướng đi gặp nhau là khoảng cỏ phía trước thư viện. Cấu trúc này liên hệ trung tâm cũ với những khu vực Minguettes, Charréard và phần phía nam thành phố. Các tên khu vực mô tả mạng lưới đô thị mà dự án tham gia, không chỉ phạm vi lô đất xây dựng.

Những can thiệp xung quanh gồm quảng trường hơi dốc, bậc lên khoảng cỏ, hàng cây, đường tiếp cận và các ô đất ở. Cây hiện hữu được giữ lại ở những vị trí xác định. Trong thuyết minh, Perrault mô tả cách làm từng phần dựa trên chất lượng có sẵn của địa điểm. Vì vậy, phần cảnh quan không phải một công viên khép kín hoàn toàn mới, mà là sự sắp xếp lại các đường đi và khoảng mở của một nơi đã có đời sống đô thị.

Mặt đứng dài sau hàng cây ven đường.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng đọc cùng một cao độ

Các hoạt động chính của thư viện được tập hợp ở cao độ sân vườn. Một đường lưu thông bao quanh giúp người đọc đi từ bộ phận này tới bộ phận khác mà vẫn nhìn được ra ngoài. Cấu trúc tầng thấp này được thuyết minh gọi như một ngôi nhà lớn có nhiều chức năng. Ở đây, cách nói về ngôi nhà liên quan tới việc di chuyển gần gũi và không phải liên tục đổi tầng, không phải quy mô nhỏ của công trình.

Mô hình cho thấy một mặt bằng rộng với các dãy bàn và giá sách, được chia thành những vùng sử dụng. Những đường đi giữa các vùng cùng hướng về hệ không gian chung. Trong ảnh trước khi bố trí đầy đủ đồ đạc, nền và trần rộng cho thấy rõ kết cấu của không gian đọc. Các phân chia bên trong gồm tường cố định, vách có thể di chuyển và rèm, nhờ đó từng khu có thể xác định ranh giới bằng các mức độ kín khác nhau.

Mô hình bố trí bàn, giá sách và các vùng đọc.Mô hình: Perrault Projets; ảnh: Hisao Suzuki

Sảnh xuyên nhà và khối văn phòng

Sảnh được tổ chức như một đường nối từ quảng trường phía tây tới khoảng cỏ phía đông. Nó nằm ở trung tâm hệ thống và dẫn tới các khu công cộng. Từ đây có thể lên khối văn phòng đặt trên mái phần nhà thấp. Hình thức của khối phía trên làm rõ sự khác nhau giữa khu phục vụ nhân viên và phòng đọc rộng ở bên dưới, trong khi hai phần vẫn nối trực tiếp về giao thông.

Các lỗ mở trên mái đưa ánh sáng từ trên xuống vùng sâu của mặt bằng. Những ảnh nhìn bên ngoài cho thấy khối văn phòng có mặt đứng cao hơn phần bao quanh phòng đọc, nhưng cùng tham gia vào lưới kính và kim loại. Sự chênh cao giữa hai khối có thể đọc từ nhiều hướng đường phố. Công trình vì vậy giữ phần tiếp cận công cộng gần mặt đất, đồng thời tập trung một số chức năng làm việc ở phần nhỏ hơn phía trên.

Phía sân của thư viện trong giai đoạn hoàn thiện.Ảnh: Hisao Suzuki
Không gian bên trong trước khi lắp đặt đầy đủ đồ đạc.Ảnh: Hisao Suzuki

Lớp vỏ có nhiều mức độ trong suốt

Bề mặt ngoài gồm kính kết hợp các tấm kim loại đục lỗ. Hồ sơ của Cité de l’architecture mô tả những tấm nhôm nằm giữa các lớp kính, tạo ra mặt đứng có thể trông khá kín từ phía ngoài nhưng vẫn duy trì hướng nhìn từ bên trong. Các ảnh chụp cho thấy lưới chia bề mặt đều đặn, thay đổi sắc độ theo ánh sáng và vị trí của các phần nằm phía sau.

Dải lưu thông ở chu vi đồng thời tạo khoảng đệm giữa khu đọc và môi trường ngoài. Thuyết minh nêu vai trò cách nhiệt, cách âm của lớp trung gian này. Bên trong sử dụng bê tông, sàn xi măng, thép mạ kẽm, kính mờ và kính trong. Các vật liệu không bị che hoàn toàn bởi lớp hoàn thiện đồng nhất. Hệ dầm và thiết bị trên trần vẫn nhìn thấy, trong khi màu của vách và rèm có thể phân biệt các vùng hoạt động dưới mái rộng.

Kết cấu trần và các vách phân chia dưới mái rộng.Ảnh: Hisao Suzuki

Tư liệu kiến trúc và đời sống thư viện

Bộ ảnh trong bài bao gồm ảnh công trình ở thời điểm hoàn thiện và mô hình bố trí nội thất. Một số ảnh bên trong chưa có bàn và giá sách đầy đủ; chúng ghi lại kết cấu, lớp kính và các vách của công trình, không phải trạng thái vận hành với người đọc. Mô hình giúp bổ sung thông tin về cách sắp xếp những nhóm đồ đạc trong mặt bằng lớn.

Thành phố Vénissieux hiện giới thiệu Lucie-Aubrac như cơ sở chính trong mạng lưới thư viện địa phương. Những thư viện ở các khu phố khác bổ sung phạm vi phục vụ, thay vì mọi hoạt động đều tập trung về một địa chỉ. Công trình Lucie-Aubrac nhận giải kiến trúc công cộng châu Âu tại đại hội kiến trúc sư Berlin năm 2002 theo hồ sơ của thành phố. Mốc đó được ghi sau thời điểm mở cửa năm 2001, cùng lịch sử hoạt động của một cơ sở văn hóa nằm trong trung tâm đô thị.

Góc khối văn phòng với hệ kính và kim loại.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +