Nhà máy điện trở thành nơi trưng bày

Moderna Museet Malmö sử dụng tòa nhà từng là nhà máy điện tại Gasverksgatan, thành phố Malmö ở miền nam Thụy Điển. Công trình gạch do John Smedberg thiết kế năm 1901 đã trải qua một giai đoạn sử dụng làm không gian nghệ thuật Rooseum. Sau khi Rooseum đóng cửa, Moderna Museet được mời phát triển một cơ sở tại đây. Tham & Videgård nhận nhiệm vụ cải tạo nhà máy và bổ sung diện tích mới cho chương trình bảo tàng.

Bảo tàng khai trương ngày 26 tháng 12 năm 2009; hồ sơ thiết kế của văn phòng ghi giai đoạn dự án 2008–2010. Thời gian từ những phác thảo đầu tới mở cửa được nhóm tác giả mô tả là khoảng mười tám tháng. Công trình mới kết hợp một vỏ nhà công nghiệp có trước, các không gian triển lãm được xây dựng lại ở bên trong và khối vào mới. Mặt gạch, những cửa cao của nhà máy cùng lớp kim loại màu cam tạo thành các phần khác nhau trên mặt phố.

Mặt đứng màu cam nhìn từ quảng trường trước bảo tàng.Ảnh: Åke E:son Lindman

Điều kiện bảo tàng trong vỏ công nghiệp

Nhiệm vụ cải tạo bao gồm đưa các điều kiện khí hậu và an ninh của bảo tàng vào một nhà công nghiệp cũ. Theo giải thích của nhóm thiết kế, giải pháp được phát triển như một công trình bên trong một công trình: các bộ phận mới nằm trong vỏ gạch có sẵn. Cách tổ chức này liên quan tới những yêu cầu dành cho tác phẩm và việc vận hành, đồng thời cho phép thay đổi sơ đồ không gian ở phần lõi của nhà máy.

Các diện tường và phòng mới không sao chép toàn bộ hình dạng phòng cũ. Trong gian turbine, những phần được xây bổ sung chia chương trình thành các vùng, còn chiều cao lớn của nhà công nghiệp vẫn hiện ở gian trưng bày chính. Một số chi tiết và cửa của lớp nhà cũ tiếp tục xuất hiện trong những khu phụ trợ hoặc xưởng. Trên bản vẽ, vỏ ngoài và các phần mới bên trong có thể được phân biệt qua độ dày, hướng tường và vị trí những lối đi được mở lại giữa chúng.

Café cạnh lớp kim loại đục lỗ và mặt kính.Ảnh: Hisao Suzuki

Khối vào bên quảng trường

Phần mở rộng đặt cạnh nhà máy, chứa lối vào mới, tiếp đón, café và một phòng triển lãm ở tầng trên. Nó có dạng khối tương đối đơn giản, nhưng mặt đứng sử dụng hệ ô đục lỗ rất nhỏ so với kích thước toàn nhà. Tầng sát đường có mặt kính, nằm sau lớp kim loại màu cam. Trong ảnh nhìn từ quảng trường, khối mới đứng cạnh các cửa vòm và những dải gạch của công trình cũ, với cửa vào mở trong một phần mặt trước.

Sự khác biệt về kích thước giữa các lỗ nhỏ và khối lớn làm mặt đứng được nhìn nhận khác nhau theo khoảng cách. Từ xa, màu cam hiện thành một mảng rõ bên cạnh nhà máy. Tới gần, những lỗ, cạnh tấm và bóng của chúng xuất hiện trên bề mặt. Các tác giả mô tả việc bỏ bớt những chi tiết ở thang trung gian để khối nhà có thể được nhận biết ở cả khoảng cách quảng trường lẫn tầm nhìn gần. Những ô gạch của nhà cũ vẫn cung cấp một nhịp khác ngay bên cạnh.

Café và quầy trong không gian màu cam.Ảnh: Hisao Suzuki

Lớp kim loại màu cam

Màu cam đỏ được nhóm thiết kế liên hệ với gạch của công trình công nghiệp có trước. Các tấm kim loại đục lỗ tạo thành lớp ngoài, với khoảng lùi tới kính phía trong ở tầng trệt. Bóng từ những lỗ đi qua lớp kính và hiện lên bàn, ghế hoặc nền trong café. Vào những góc chụp có ánh nắng, có thể thấy rõ các chấm sáng và vùng bóng trên những bề mặt nằm gần cửa.

Các chữ tên bảo tàng được kết hợp vào mặt trước. Cửa vào và những phần có thể mở không hoàn toàn xóa hệ lỗ nhỏ của lớp bao che; các đường cạnh vẫn nối với những tấm lân cận. Trong ảnh chụp trực diện, phần kính ở tầng trệt hiện như một dải thấp phía dưới khối cam lớn. Từ phía trong café nhìn ra, lớp kim loại lại thành một tấm lọc trước cảnh đường phố, với những mảng sáng và hình nhà bên ngoài bị chia nhỏ bởi các lỗ trên bề mặt.

Phòng trưng bày có tỷ lệ thấp hơn gian turbine.Ảnh: Hisao Suzuki

Café và khu đón khách

Café ở khối mới có trần, tường, quầy và nhiều đồ dùng mang sắc cam hoặc đỏ. Những bàn nhỏ và ghế được đặt gần dải kính, với quầy và khu bán hàng ở sâu hơn. Hệ kỹ thuật và kết cấu trần được nhìn thấy phía trên, thay vì được che bằng một mặt trần phẳng liên tục. Ảnh hoàn thành ghi lại các tuyến ống, đèn và những phần khung cùng màu trong một gian có ánh sáng lọc qua mặt đứng.

Từ khu đón khách đi vào phần nhà máy, mặt sàn và các bậc tạo những đoạn chuyển cao độ. Các cửa và mặt kính trong nhà cho thấy một phần các vùng khác nhau của bảo tàng. Trong một góc ảnh, một bậc thang rộng nằm giữa phần màu cam và một gian có cột, tường sáng ở phía sau. Cách dùng vật liệu và màu thay đổi theo từng phần sử dụng: khu tiếp đón có nhiều sắc cam, còn những phòng trưng bày dùng các mặt sáng hoặc tối theo nhu cầu của triển lãm.

Gian trưng bày cao trong không gian nhà máy điện cũ.Ảnh: Åke E:son Lindman

Hai cầu thang và đường đi vòng

Hai cầu thang mới nối gian turbine với các phòng triển lãm tầng trên. Mỗi thang nằm giữa hai bức tường mới, tham gia việc chia không gian nhà máy thành các phần. Tổ chức này cho phép có một đường đi vòng qua những phòng ở các tầng thay vì chỉ đi lên rồi quay lại cùng một tuyến. Trên bản vẽ, vị trí thang và các cửa nối phòng làm rõ mối liên hệ giữa phần mở rộng với nhà công nghiệp.

Các tường bao thang đồng thời xác định gian triển lãm chính, xưởng trẻ em và vùng phục vụ đưa tác phẩm vào. Khu nhận hàng có thể được sử dụng thêm cho trưng bày trong những điều kiện phù hợp với hoạt động bảo tàng. Những lối phục vụ vì vậy nằm trong cùng vỏ nhà nhưng có vị trí và cách tiếp cận riêng. Từ gian trưng bày lớn, các điểm đi lên không xuất hiện như những thang đứng độc lập giữa phòng, mà gắn với các mặt tường và các ngưỡng chuyển sang khu kế tiếp.

Lối bậc thang giữa khu vào và gian bên trong.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng triển lãm khác tỷ lệ

Gian turbine cũ cho không gian trưng bày cao gần mười một mét. Các phòng ở tầng trên có tỷ lệ thấp và nhỏ hơn, tạo những điều kiện khác nhau cho việc đặt tác phẩm. Nhóm thiết kế mô tả chúng như một chuỗi các phòng có thể điều chỉnh theo từng nghệ sĩ và giám tuyển. Các mặt tường được giữ tương đối đơn giản, trong khi hệ đèn cùng những phần kỹ thuật nằm ở vùng trần.

Ảnh một gian lớn cho thấy người xem có tỷ lệ nhỏ so với chiều cao tường. Ở một phòng khác, bàn, ghế hoặc tác phẩm đặt gần nhau hơn và khoảng trần hạ thấp hơn. Có không gian được sơn tối cho một đợt trưng bày, có phòng giữ tường trắng với hệ chiếu sáng ở phía trên. Các bộ ảnh chỉ ghi lại một số cấu hình triển lãm cụ thể, nhưng vẫn cho thấy những khác biệt về độ cao, nhịp kết cấu và vị trí cửa trong các gian đã được cải tạo.

Xưởng cho trẻ em trong một phần nhà máy cũ.Ảnh: Hisao Suzuki

Xưởng trẻ em trong phần nhà cũ

Xưởng dành cho trẻ em đặt trong một phần tách từ gian nhà máy. Ở đây có những bàn làm việc, tủ và vật liệu dùng cho hoạt động giáo dục, với hệ cửa cao của lớp nhà cũ còn hiện trên tường. Trong ảnh, các chi tiết trang trí, cột và vùng mái công nghiệp cùng xuất hiện cạnh đồ đạc nhỏ hơn. Không gian này có quan hệ với chương trình bảo tàng nhưng sử dụng cách bố trí khác với những gian dành chủ yếu cho việc xem tác phẩm.

Nhìn từ đường bên hông, mặt gạch và các cửa cũ kéo dài dọc vỉa hè, trong khi khối cam có thể xuất hiện ở đầu hoặc qua khoảng trống gần phía trước. Bảo tàng vì vậy có nhiều lớp tiếp giáp thành phố: quảng trường và lối vào mới, dãy mặt nhà công nghiệp, cùng các phòng bên trong đã được tổ chức lại. Các ảnh hoàn thành ghi cả những gian sáng có tác phẩm, café màu cam và xưởng nhỏ, đặt trong vỏ nhà máy điện cùng phần bổ sung đầu thế kỷ XXI.

Đọc thêm +