Nhà ở trên sườn Monte Hacho
Dự án nhà ở tại Monte Hacho, Ceuta, bắt đầu từ cuộc thi Europan 5 và được phát triển qua nhiều giai đoạn tới năm 2009. José Morales và Juan González Mariscal là các tác giả chủ trì. Địa điểm nằm trên một sườn núi đá, trong khu vực đã có các tuyến đường, công trình tự xây và dấu vết của hoạt động khai thác đá. Các khối nhà mới không đứng trên một nền bằng phẳng được san đều từ đầu.
Hồ sơ dự án ban đầu mô tả một tổ hợp gồm nhà thấp và những tháp căn hộ. Đơn vị phát triển nhà ở EMVICESA lưu riêng hồ sơ đợt 86 căn từ một đến bốn phòng ngủ, cùng các phần để xe, kho và phòng cho hoạt động khác. Các ảnh hoàn thành cho thấy các tháp bê tông đứng trên sườn cùng những dải thấp và khoảng sân xen giữa. Bài viết tập trung vào tổ chức không gian và các bộ phận nhìn thấy của tổ hợp.
Những chỗ lõm của mỏ đá cũ
Nền đất vốn thuộc một mỏ đá có nhiều hố và các mặt đá gãy. Trong thuyết minh của kiến trúc sư, các chỗ lõm này là điều kiện để bố trí những phần của nhà và các khối tháp. Mục đích được nêu là hạn chế việc cắt sâu thêm vào nền đá. Thay vì một đường chân nhà nằm ngang suốt khu đất, các bộ phận tiếp cận đất ở những cao độ khác nhau.
Trong ảnh chụp cự ly gần, một khối đá vẫn hiện trong khoảng hẹp giữa tường bê tông và lối đi. Nền đá không được che bằng một vách trang trí mới. Ở các ảnh toàn cảnh, các sân, mái thấp và tuyến giao thông nằm thành từng bậc theo sườn. Những đoạn giữ đất và các mặt đứng cao không có cùng chiều cao khi nhìn từ hai phía. Địa hình vì vậy xuất hiện cả trong mặt cắt nhà và trong các đường đi ở ngoài.
Các tháp và nhóm nhà thấp
Những khối tháp có mặt bê tông tương đối kín ở một phía và những lớp bao che nhẹ, có màu ở phía khác. Các mặt đứng không chia theo cùng một hình cửa sổ. Có các khoảng bị khoét vào trong chiều sâu nhà, đặt cạnh những phòng kín. Ở chân tháp, một phần công trình được nâng khỏi nền hoặc lùi vào để giữ đường đi và những mối nối với phần thấp.
Các nhóm nhà thấp nằm giữa hoặc cạnh các tháp, với sân và các khoảng mở riêng. Trên sơ đồ tổ chức, phòng ngủ và vùng sinh hoạt được xử lý như những nhóm phòng có thể thay đổi vị trí tương đối, tùy hướng và địa hình. Các biến thể đó được phát triển trong quá trình thiết kế; chúng không đồng nghĩa người ở có thể tự di chuyển kết cấu sau khi nhà đã hoàn thành. Bản vẽ phân biệt các phương án mặt bằng cụ thể của từng loại căn.
Những sân được khoét trong khối
Không gian tiếp xúc ngoài trời của các căn không phải tất cả đều là ban công nhô ra. Nhiều khoảng được đặt lùi vào trong đường bao đứng của nhà. Nhìn từ ngoài, chúng là những ô sâu có mặt bên màu vàng hoặc xanh, bên cạnh các phần bê tông đặc. Kích thước và vị trí của chúng thay đổi trên một số mặt đứng, làm đường chia giữa phòng và khoảng trống không giống một lưới cửa lặp đều.
Trong ảnh chụp từ một sân lõm, phần nền gỗ hoặc nền màu nằm giữa các vách cao. Một mặt lưới hoặc kính phân chia sân với ngoài trời; bầu trời chỉ xuất hiện ở phía trên một số chỗ. Những phòng bên cạnh có cửa mở vào khoảng này. Quan hệ đó đưa vùng ngoài trời vào trong thể tích nhà, trong khi mép ngoài của tháp vẫn giữ một đường tương đối gọn. Hình ảnh từ sân vì vậy khác hẳn tầm nhìn từ một ban công treo ngoài mặt đứng.
Những cách vào căn theo cao độ
Các ngôi nhà thấp có những lối vào được bố trí tùy vị trí nền đường. Trong thuyết minh thiết kế, có căn vào từ phía trên, có căn vào từ phía dưới. Nhiều căn được tổ chức để vùng sinh hoạt, bếp và sân cùng nằm ở cao độ tiếp cận. Những phần ngủ hoặc phụ trợ liên hệ qua cầu thang bên trong, tạo các mặt cắt khác nhau thay vì một loại căn được đặt lặp trên mọi cao độ.
Ảnh nội thất cho thấy các vế thang đơn giản giữa tường trắng và những mảng màu ở cửa. Từ chiếu nghỉ có thể nhìn sang một vùng kính hoặc một khoảng sân. Trần và bức tường gặp nhau theo đường thẳng, còn màu sắc xuất hiện ở những phần giới hạn cụ thể. Bề mặt bên trong không sử dụng cùng cách hoàn thiện với toàn bộ bê tông ngoài nhà. Các tuyến vào và thang được thể hiện như những thành phần sử dụng của từng căn, tách với giao thông chung ngoài tổ hợp.
Lớp bao che và các mảng màu
Một số mặt tháp có lớp bao che nhẹ chia thành các dải đứng và ngang. Ở sau lớp đó là các mặt màu xanh, vàng và cam. Từ đường phố, có chỗ nhìn rõ khung và cửa; chỗ khác chỉ thấy những mảng màu bị làm mờ qua lớp ngoài. Các mặt bên đặc vẫn để lộ những đường mạch và vết khuôn của bê tông. Hai cách bao che cùng hiện diện trên những khối có chiều cao tương tự.
Khi chụp gần từ khoảng đi giữa các tháp, phần lưới ở mặt trên gặp cửa và vách ở thấp hơn. Một số mảng gỗ xuất hiện trong vùng được khoét sâu. Những màu bên trong không phủ toàn bộ sân hoặc toàn bộ căn hộ. Chúng nằm ở cửa, vách hoặc phần trần và thay đổi theo từng vị trí. Bộ ảnh ghi lại các bề mặt này khi tổ hợp vừa hoàn thành, trước nhiều thay đổi đồ dùng hoặc cách cư trú có thể diễn ra về sau.
Các khoảng chung giữa khối nhà
Đường đi, nền bậc và các khoảng sân nằm xen giữa những phần xây dựng cao thấp. Có vị trí đi dưới một khối nhà được nâng lên, vị trí khác chạy sát bức tường bê tông ở chân tháp. Trên ảnh toàn cảnh, một dải giao thông theo sườn nối tới đường lớn ở mép khu đất. Các đoạn sân nhỏ hơn được đặt giữa những mặt nhà và tường giữ đất, không có cùng độ mở với toàn bộ tuyến đường.
Các khoảng đó cũng là nơi thấy rõ sự thay đổi cao độ. Từ một điểm đứng có thể nhìn lên mặt tháp cao, đồng thời thấy mái một phần nhà thấp ở gần chân mình. Ở điểm khác, những dải phòng thấp nằm trước đường chân trời của biển. Không gian chung của tổ hợp không chỉ gồm một sân trung tâm mà phân bố thành nhiều đoạn và mức nền. Các công trình lân cận vẫn xuất hiện ở một số hướng, bên cạnh các mặt đá của khu đất.
Những hướng nhìn từ nhà ra biển
Monte Hacho có các hướng nhìn ra những phần khác nhau của vùng biển quanh Ceuta. Các sơ đồ thiết kế xem hướng nhìn là một điều kiện để đổi vị trí các nhóm phòng. Trong ảnh, có căn nhìn ra mặt nước qua khoảng sân và lớp bao che, trong khi góc nhìn khác gặp khối nhà đối diện trước khi thấy biển ở xa. Điều kiện thực tế phụ thuộc vị trí căn, cao độ và những vật cản cụ thể trong tổ hợp.
Một số phòng có sàn sáng, cửa kính lớn và mặt tường trắng nhìn vào khoảng sân lõm. Những ảnh không bày đồ cho thấy rõ mép cửa, cầu thang và phần nền tiếp tục sang ngoài trời. Hồ sơ của EMVICESA ghi các loại căn từ một đến bốn phòng ngủ cùng phần để xe và kho. Cạnh các phòng ở riêng là hệ đường chung, các tháp và những bậc sân. Tất cả cùng nằm trong địa hình khai thác đá cũ của sườn Monte Hacho.


