Một khu nhà bị hư hại
NAVE là trung tâm nghệ thuật biểu diễn tại khu Yungay của Santiago, do Smiljan Radić cải tạo và hoàn thành năm 2015. Khu nhà trước đó bị hỏa hoạn năm 2006 và động đất năm 2010 làm hư hại nặng. Phần mặt tiền là một trong những bộ phận còn đứng lại, trong khi nội thất của nhóm nhà ở cũ đã mất phần lớn.
Dự án được phát triển từ việc làm rỗng bên trong để bố trí chương trình mới, đồng thời hoàn chỉnh lại mặt tiền lịch sử. Bởi vậy, ảnh công trình nhìn từ đường phố có thể khác nhiều với không gian xuất hiện sau cửa. Bề ngoài vẫn thuộc về dãy nhà ở của khu phố, còn bên trong là các phòng và lộ trình dành cho biểu diễn, tập luyện cùng những hoạt động nghệ thuật khác.
Mặt tiền và khoảng trống phía sau
Phương án phục dựng hình thức mặt tiền với các chi tiết của nó, nhưng không khôi phục toàn bộ hệ phòng ở đã từng tồn tại phía sau. Những ô cửa cũ trở thành các vị trí mà thành phố có thể được nhìn thấy từ không gian mới. Trong mô tả của tác giả, cảnh phố có thể tham gia vào hậu cảnh của một số hoạt động biểu diễn.
Sự tách biệt giữa mặt tiền và nội thất bắt nguồn từ tình trạng thực tế sau hỏa hoạn và động đất. Các quy định bảo tồn được sử dụng trong quá trình tổ chức phương án, chứ không phải việc giữ nguyên một ngôi nhà hoàn chỉnh rồi chỉ thêm nội thất mới. Những phần sửa chữa, dựng lại và thay thế cùng thuộc lần cải tạo sau hai sự kiện này.
Phòng biểu diễn ở tầng dưới
Hồ sơ thiết kế tập trung giảm số bộ phận chạm xuống sàn của phòng biểu diễn: thang máy, cầu thang và tường đỡ hệ ghế di động là những thành phần chính được nêu. Khoảng sàn còn lại được dành cho các cách tổ chức hoạt động. Hệ ghế có thể thu lại tạo những cấu hình sử dụng khác nhau.
Bản vẽ giai đoạn thiết kế ghi nhận khu thay đồ, phòng tập, văn phòng và các phần phụ trợ bên cạnh phòng biểu diễn. Chương trình nghệ thuật vì thế đi kèm những không gian làm việc thường xuyên, không chỉ một khán phòng đón công chúng vào giờ có buổi diễn. Những phòng này liên hệ với nhau trong nhóm nhà hiện hữu.
Lộ trình lên cao
Tuyến đi của khán giả được tổ chức cùng một dầm trung tâm và các bộ phận treo ở trên. Trong mô tả phương án, các lối đi có quan hệ với phần đỡ phía cao thay vì một dãy cột phân chia dày đặc sàn dưới. Từ phòng biểu diễn, người sử dụng tiếp tục lên những cao độ khác và đến sân mái.
Cách bố trí này tạo một lộ trình có nhiều điểm nhìn vào phòng lớn và các khoảng rỗng. Nó không đồng nhất với đi qua các tầng phòng ở cũ, vì phần bên trong đã được tổ chức lại. Thang, hành lang và sân trên cùng là những thành phần của công trình mới sau mặt tiền được giữ hình thức.
Chiếc lều trên mái
Sân mái được thiết kế để có thể đặt một chiếc lều biểu diễn, gợi đến hình thức lều xiếc thông dụng. Trong hồ sơ ban đầu, nó là một vật thể nhẹ nằm trên tòa nhà, khác với các phòng kín và mặt tiền ở phía dưới. Tư liệu hoạt động về sau của NAVE xác nhận sân mái và lều trở thành những thành phần nhận diện công trình.
Vị trí trên cao thay đổi quan hệ thông thường giữa lều với mặt đất. Người sử dụng đến đây qua hệ giao thông của trung tâm, còn khu phố nằm xung quanh ở các cao độ khác. Lều không được mô tả như lớp mái cố định duy nhất của toàn bộ công trình; nó thuộc một khu sử dụng riêng trên sân mái.
Phòng tập và các khu làm việc
Các nhà cũ còn lại trong cùng quần thể được bố trí phòng tập, văn phòng và dịch vụ. Bản vẽ cũng thể hiện phòng đa năng và các khu phục vụ. Nhóm không gian này nối với phòng biểu diễn qua lối đi bên trong, tạo thành một cơ sở hoạt động có nhiều phần thay vì một phòng độc lập phía sau mặt tiền.
Sự liên kết ấy cho phép công việc tập luyện, chuẩn bị và tổ chức chương trình cùng tồn tại ở một địa chỉ. Những không gian có quy mô khác nhau được đặt trong phần nhà phù hợp với chúng. Phòng biểu diễn lớn và sân mái chỉ là hai thành phần dễ nhận biết của một chương trình còn có nhiều hoạt động ở quy mô nhỏ hơn.
Thay đổi trong thời gian vận hành
Tháng 9 năm 2026, NAVE tổ chức mở lại sân mái với một chiếc lều mới, theo thông báo của chính trung tâm. Thông tin này cho thấy bộ phận nhẹ trên mái đã có thay đổi trong quá trình sử dụng. Vì vậy, ảnh của công trình năm 2015 và những ghi nhận hiện nay không nhất thiết mô tả cùng một chiếc lều.
Phần kiến trúc được trình bày trong bài gồm cấu trúc cải tạo, phòng biểu diễn, các phòng phụ trợ, lộ trình lên sân mái và vai trò của lớp mặt tiền lịch sử. Mốc hoàn thành 2015 được giữ riêng với lần làm mới sân mái năm 2026. Hai thời điểm cùng thuộc lịch sử công trình nhưng có phạm vi công việc khác nhau.
