Công trình trên Đảo Bảo tàng

Neues Museum nằm trên Đảo Bảo tàng ở trung tâm Berlin, trong quần thể các bảo tàng bên sông Spree. Friedrich August Stüler thiết kế công trình, được xây dựng từ năm 1841 đến năm 1859. Tòa nhà có các dãy phòng bao quanh hai sân trong và một sảnh cầu thang lớn ở giữa. Những phòng khác nhau được trang trí theo nội dung trưng bày, với tranh tường, trần có màu, cột và các dạng vòm riêng. Hình thức bên trong vì vậy thay đổi theo từng phần của bảo tàng.

Các trận ném bom trong Thế chiến thứ hai làm mất hoàn toàn một số bộ phận và phá hỏng nhiều phòng khác. Sau chiến tranh, phần còn lại tiếp tục chịu tác động của thời tiết trong nhiều thập niên. Khi dự án khôi phục được triển khai, hiện trạng gồm cả những phòng còn trang trí, các bức tường trơ gạch và những khoảng trống nơi cánh nhà đã biến mất. Công việc bắt đầu từ tình trạng bảo tồn không đồng đều đó.

Mặt đứng bảo tàng và khoảng sân xanh cạnh hàng cột.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Phạm vi phục hồi và nhóm thiết kế

Năm 1997, David Chipperfield Architects cùng Julian Harrap thắng cuộc thi quốc tế để xây dựng lại bảo tàng. Chipperfield phụ trách thiết kế kiến trúc; Julian Harrap Architects tham gia với vai trò chuyên gia phục hồi. Công trình mở cửa trở lại vào tháng 10 năm 2009. Bộ sưu tập Ai Cập và bộ sưu tập Tiền sử, Sơ sử được đưa vào sử dụng những không gian đã sửa chữa và bổ sung. Đây là một dự án trong kế hoạch khôi phục toàn bộ quần thể Đảo Bảo tàng.

Theo phần giải thích của Chipperfield, nhóm muốn các phần còn lại và phần thêm mới hợp thành một công trình có thể sử dụng, đồng thời vẫn nhận ra các lớp lịch sử. Cách thực hiện thay đổi theo từng phòng, tùy phần vật liệu và trang trí còn giữ được. Cơ quan quản lý Đảo Bảo tàng mô tả các thao tác gồm bảo tồn, sửa chữa, bổ sung và xây lại với mức độ khác nhau. Những cánh nhà mất hoàn toàn được bổ sung theo kích thước lịch sử nhưng có cấu tạo mới.

Một dãy cột và các ô cửa nối tiếp qua những phòng có trần vòm.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Các dãy phòng và hai sân trong

Mặt bằng bảo tàng tổ chức các phòng thành những chuỗi liên tiếp quanh sân Hy Lạp và sân Ai Cập. Các cửa nằm nối nhau qua nhiều lớp tường, trong khi sảnh cầu thang liên hệ những cao độ chính. Việc bổ sung những đoạn công trình bị mất giúp nối lại các chuỗi phòng vốn bị đứt. Các sân trong vẫn là những khoảng rỗng lớn; các phòng, hành lang và ban công bao quanh chúng ở những cao độ khác nhau.

Tại tầng có lối vào chính, khu thông tin, gửi áo và cửa hàng nằm gần phần đón tiếp. Những không gian trưng bày tiếp tục về hai phía, bao gồm các phòng có hàng cột, phòng mái vòm và phòng chạy dọc sân. Tầng trên có các phòng Hy Lạp, La Mã, phòng Apollo và những phòng mái vòm ở hai đầu. Tên phòng trong hồ sơ kiến trúc chỉ vị trí và lịch sử không gian; việc bố trí bộ sưu tập có thể thay đổi theo chương trình trưng bày của bảo tàng.

Không gian sân Hy Lạp dưới mái kính, với các bức tường nhiều tầng bao quanh.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Cầu thang trong sảnh gạch

Sảnh cầu thang trung tâm từng có một hệ trang trí lớn, nhưng sau chiến tranh chủ yếu chỉ còn khối tường gạch. Cầu thang mới được đặt vào khoảng không đó. Các đợt thang, chiếu nghỉ và lan can đặc có bề mặt sáng màu, nằm giữa những tường gạch giữ dấu vết của các lớp hoàn thiện cũ. Mái phía trên có hệ kết cấu nhìn thấy từ bên dưới. Những cửa cao ở đầu sảnh tiếp tục đưa ánh sáng vào không gian cầu thang.

Cầu thang sử dụng cấu kiện bê tông đúc sẵn có xi măng trắng trộn cốt liệu đá cẩm thạch từ Sachsen. Vị trí và cách chia các đợt thang gợi lại sơ đồ cầu thang trước chiến tranh, nhưng phần trang trí lịch sử không được làm lại trên bề mặt mới. Các mảng phù điêu còn lại được giữ trên tường. Khi đi qua sảnh, mặt bậc và các khối lan can mới đứng cạnh những vết nối, lỗ và mảng gạch của công trình cũ.

Hệ cột và dầm mới bên dưới mái kính của sân Ai Cập.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Sân Ai Cập và sân Hy Lạp

Ở sân Ai Cập, một hệ cột cao và các dầm sáng màu đỡ phần mái kính. Bên dưới có các cao độ trưng bày khác nhau và một nền sàn được đưa vào khoảng sân. Những tường gạch bao quanh giữ các ô cửa cùng dấu vết của cấu trúc trước đó. Không gian mới sử dụng các bộ phận thẳng, rõ mối nối; lớp mái kính cho phép nhìn thấy ánh sáng trên cao. Trên mặt bằng tầng hai, phần này được ghi là nền trưng bày phía trên sân Ai Cập.

Sân Hy Lạp có hình thức khác. Các bức tường nhiều tầng bao quanh khoảng trống đứng dưới mái kính, cùng một phần tường cong ở cuối sân. Các khung cửa, đường gờ và mảng trang trí được giữ hoặc sửa chữa tùy hiện trạng. Phần tường cong xây mới dùng gạch, cùng nhóm vật liệu với những bộ phận bổ sung khác. Hai sân có kích thước và cấu tạo riêng, nhưng đều liên hệ với các dãy phòng chạy quanh và với tầng thấp của công trình.

Phòng mái vòm có bề mặt gạch và ô sáng tròn phía trên.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Gạch tái sử dụng và bê tông đúc sẵn

Hai vật liệu được dùng nhiều trong các phần xây mới là gạch và bê tông đúc sẵn. Các cấu kiện bê tông khổ lớn xuất hiện tại những phòng trưng bày mới và cầu thang chính. Hỗn hợp xi măng trắng cùng cốt liệu đá tạo nên bề mặt sáng, có hạt nhìn thấy ở gần. Những tường, trần và cột mới có hình thức khác với các lớp vữa, tranh tường và gạch đã trải qua quá trình sử dụng của tòa nhà cũ.

Các bộ phận như cánh tây bắc, phần tường cong ở sân Hy Lạp và mái vòm phía nam dùng gạch thủ công tái sử dụng. Tại phòng mái vòm phía nam, lớp gạch tạo nên một không gian cao với ô sáng tròn trên đỉnh. Ở các phòng khác, những đoạn gạch lộ ra nằm cạnh lớp trát hoặc trang trí được giữ lại. Công việc phục hồi không tạo một loại bề mặt thống nhất cho toàn bảo tàng: màu sắc, dấu tích và mức độ hoàn thiện vẫn thay đổi khi chuyển từ phòng này sang phòng khác.

Phòng trưng bày có trần trang trí, tường đỏ và các cửa cao ở bên hông.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Các phòng còn tranh tường và trần màu

Một số phòng giữ được phần lớn cấu trúc trang trí. Có phòng với trần xanh, những dải hình vẽ sát trần và chân tường sẫm màu; có phòng mái vòm với các bức tranh đặt trong những ô cong. Những lớp hoàn thiện này được sửa chữa theo hiện trạng, không phủ một màu mới chung lên toàn bộ. Các cửa nối phòng, hàng cột và các đường gờ tiếp tục xác định những phần còn lại của không gian thế kỷ XIX.

Ở các phòng hư hại nặng hơn, gạch và những mảng vữa cũ vẫn hiện rõ. Sàn, cửa và các bộ phận cần thiết cho việc sử dụng bảo tàng được bổ sung bên cạnh chúng. Ảnh công trình sau phục hồi cho thấy những phòng có trần vòm gạch cùng cột kim loại mảnh, cũng như những phòng dùng hệ dầm mới sáng màu. Hệ trưng bày được bố trí trong các phòng có lịch sử và cấu tạo khác nhau; thiết kế trưng bày do nhóm Michele De Lucchi thực hiện cùng dự án kiến trúc.

Trần vòm gạch và những cột mảnh trong một phòng được phục hồi.Bộ ảnh: Hisao Suzuki / Candida Höfer

Tầng thấp và các liên hệ với quần thể

Tầng thấp có không gian trưng bày, giáo dục, kho và các phòng kỹ thuật. Theo cơ quan quản lý Đảo Bảo tàng, việc hạ nền đã bổ sung diện tích trưng bày tại cao độ này. Trục dọc của công trình được dành cho tuyến liên hệ khảo cổ giữa các bảo tàng trong quy hoạch tổng thể. Các vị trí nối sang Altes Museum, Pergamonmuseum và tòa nhà đón tiếp James-Simon-Galerie được thể hiện trong hồ sơ, bên cạnh những khoảng sân đi xuyên qua nhiều tầng.

Ở bên ngoài, các hàng cột phía đông và phía nam được sửa chữa và bổ sung. Các mặt đứng mới nối vào phần tường còn lại theo vị trí của các khối nhà lịch sử. Hồ sơ công trình ghi Ingenieurgruppe Bauen phụ trách kết cấu, Kardorff Ingenieure tham gia chiếu sáng và Pro Denkmal tham gia công tác phục hồi tại công trường. Năm 2011, Neues Museum nhận giải kiến trúc EUmies; hồ sơ giải thưởng ghi đồng tác giả David Chipperfield Architects và Julian Harrap Architects.

Đọc thêm +