Khu đất ở mép Lace Market

Nottingham Contemporary được thực hiện trong giai đoạn 2004–2009 sau một cuộc thi do hội đồng thành phố tổ chức. Khu đất nằm ở mép khu Lace Market của Nottingham, gần những công trình gạch cũ và một nhà thờ. Nền đất chênh cao rõ giữa các phía: có mặt nhìn ra đường ở trên, có mặt mở xuống một khoảng sân thấp bên dưới.

Ảnh từ xa cho thấy công trình không tạo một khối hộp có đường mái ngang duy nhất. Những phần mái và hộp lấy sáng màu vàng sáng nằm phía trên dải tường xanh xám. Mặt ngoài đi theo nhiều cạnh của khu đất, với các góc đổi hướng theo đường và nền dốc. Mặt bằng có chu vi bất quy tắc, hẹp hơn ở một đầu và nở rộng về phía các phòng triển lãm. Phần khối nằm ở cao độ thấp không hiện đầy đủ từ phía đường trên. Ngược lại, nhìn từ phía sân dưới có thể thấy các tầng và cửa mà mặt phố cao không bộc lộ.

Công trình nhìn từ phía đường thấp với nhà thờ và các mặt đứng cũ phía sau.Ảnh: Hisao Suzuki

Khoảng vào ở phía phố cao

Lối vào chính nằm gần cao độ phố phía trên. Một khoảng lát đá mở trước cửa và tiếp tục theo mặt đứng, với phần khối nhà nhô ra che một vùng sàn. Các cửa kính lớn ở đây cho thấy bên trong và phản chiếu những mặt đứng của khu Lace Market. Ảnh từ trong phòng nhìn ra cửa ghi lại băng ghế dài, khung kính và khoảng phố ngay bên ngoài.

Mặt bằng đặt không gian vào giữa các phòng trưng bày và vùng giao thông đứng. Những mép vách không tạo một tiền sảnh hình chữ nhật tách rời khỏi phần còn lại của công trình. Các đoạn tường xoay theo chu vi đất, cùng cửa và những vùng chờ gần kính. Từ bên ngoài, phần phủ phía trên cửa được nhận ra qua bóng tối dưới tường bê tông có nhịp lõm. Những bậc thang ngoài nhà bắt đầu gần đó rồi đi xuống dọc công trình, để tuyến tiếp cận trên phố liên hệ với một cao độ khác của thành phố.

Băng ghế cạnh cửa kính lớn nhìn ra khoảng phố ở cao độ vào.Ảnh: Hélène Binet

Các phòng triển lãm ở tầng trên

Những phòng trưng bày chính nằm gần cao độ của phần phố cao. Chúng có tường sáng, sàn gỗ và chiều cao khác nhau. Một số phòng có cửa nhìn ra phố, trong khi phòng ở giữa nhận ánh sáng từ mái. Các cửa đi rộng nối những khoang trưng bày, với vị trí được xác định trong mặt bằng quanh các lõi và phần phục vụ.

Trong ảnh một phòng có tác phẩm, hệ trần lấy sáng tạo một lưới lớn phía trên tường. Bàn hoặc bục trưng bày đứng trên nền gỗ, cách các bức tường treo tranh một khoảng. Một phòng khác có cửa kính rộng ở cuối, cho thấy mặt đứng gạch của khu phố. Những phần trần gần cửa hạ thấp hơn vùng giữa phòng. Mặt cắt chỉ ra các độ cao này nằm cạnh nhau trên cùng tầng, không phải mỗi loại phòng thuộc một tòa nhà khác. Các vách trưng bày vẫn giữ mặt phẳng lớn, trong khi các cửa và hốc thay đổi theo từng khoang.

Phòng trưng bày có sàn gỗ dưới lưới trần lấy sáng.Ảnh: Hélène Binet

Lưới ô mái phía trên gallery giữa

Gallery giữa có một hệ trần chia thành những ô lớn. Mặt bằng trần và chi tiết cấu tạo ghi lại hình lưới cùng các lớp lấy sáng phía trên. Trong ảnh phòng trống, toàn bộ mặt trần phát sáng nhẹ qua những tấm màu trắng, với các đường khung tối phân ô. Ở ảnh có triển lãm, các thanh đèn nằm theo nhịp lưới, làm rõ chiều sâu giữa khung và bề mặt phía trên.

Mặt cắt chi tiết cho thấy những mặt nghiêng của cấu tạo mái hướng tới các khoảng lấy sáng. Hệ mái không được đọc như một tấm kính phẳng đặt ngay trên đầu phòng. Giữa phía ngoài và không gian trưng bày có các lớp, khung và vùng rỗng của cấu tạo. Nhìn từ bên ngoài, những phần mái này tạo những khối cao hơn dải tường. Nhìn từ trong, chúng hiện qua lưới trần và ánh sáng phân bố trên bề mặt trắng. Sàn gỗ và các bức tường bao vẫn giữ giới hạn đơn giản bên dưới hệ lấy sáng có nhiều thành phần.

Đèn và những ô trần của gallery giữa trong một đợt trưng bày.Ảnh: Hélène Binet

Phòng đa năng ở phía nền thấp

Bên dưới tầng trưng bày là một không gian lớn dành cho biểu diễn và những hình thức triển lãm khác. Phòng này nằm trong phần công trình tiếp xúc với mép nền đất cao. Ảnh nội thất cho thấy tường bê tông xám, nền gỗ và một hệ giàn kỹ thuật lộ phía trên. Các thiết bị chiếu sáng được treo trong lớp khung, thay vì được giấu sau một mặt trần trắng như ở gallery tầng trên.

Mặt bằng tầng thấp có một vùng phòng rộng và những dải phục vụ ở cạnh, cùng tuyến giao thông nối lên sảnh. Mặt cắt đặt phòng này bên dưới những khoang trưng bày, với chiều cao riêng và các chỗ tiếp giáp nền đất. Những cửa lớn và các vùng phụ trợ bên cạnh phòng được xác định riêng trên bản vẽ. Trong trạng thái phòng trống của ảnh, có thể thấy toàn bộ chiều dài sàn không bị chia bởi một hàng cột giữa. Bề mặt bê tông và hệ kỹ thuật tạo một điều kiện sử dụng khác với các phòng treo tranh phía trên.

Phòng đa năng tầng thấp có tường bê tông và giàn kỹ thuật lộ.Ảnh: Hélène Binet

Thang ngoài nhà nối hai phần thành phố

Dọc một mặt đứng là một tuyến cầu thang ngoài trời rộng, nối sân thấp với đường ở trên. Các vế bậc đi sát lớp tường xanh xám, có tay vịn kim loại mảnh chia thành những đường song song. Bên kia thang là tường và nền cao của khu đất lân cận. Khoảng trống này không được phủ kín để trở thành một hành lang trong nhà.

Từ chân thang nhìn lên, các tấm mặt đứng chạy cao dọc bên trái và kéo tiếp tới phần phố ở trên. Bậc và sàn sân lát đá tạo những nhịp nhỏ hơn nhiều so với các tấm ốp đứng. Ở phía sân thấp, cửa của khu ăn uống mở ra một vùng có thể đặt bàn ngoài trời. Một cửa sổ lớn nằm trên những cửa tầng thấp hơn. Mặt đứng của công trình vì vậy được nhìn trong quá trình lên xuống địa hình, với chân tường chạm nền ở các cao độ khác nhau. Mặt cắt và các bản vẽ triển khai giữ riêng đường dốc ngoài nhà bên cạnh các cao độ sàn trong.

Cầu thang ngoài trời chạy dọc các tấm mặt đứng để nối hai cao độ.Ảnh: Hisao Suzuki

Bê tông lõm và hoa văn ren

Lớp mặt đứng chính gồm các tấm bê tông đúc sẵn màu xanh, có tiết diện lõm theo phương đứng. Những gờ mảnh nổi ra ở mép tấm, trong khi bề mặt cong lùi vào chứa hoa văn. Hình ren được in nổi trên bê tông, có thể nhìn rõ ở ảnh chụp gần mặt đường. Các đường hoa và mắt lưới nhỏ nằm trên những tấm có chiều cao lớn, không chỉ tập trung vào một bảng trang trí quanh cửa.

Tư liệu chế tạo thể hiện những mẫu bê tông, khuôn và các tấm đang được sản xuất. Mẫu ren hoa anh đào có niên đại thế kỷ XIX được chuyển sang khuôn cho mặt đứng; Louise West tham gia tái tạo hình ren cho công việc này. Các gờ đứng tiếp tục qua những mặt không có hoa văn dày, cạnh lớp bọc sáng màu của các khối mái. Tại cửa và chỗ khối nhà nhô ra, mép dưới của những tấm lõm tạo một đường kết thúc nhấp nhô. Chi tiết mặt cắt xác định hệ tấm nằm bên ngoài những lớp tường và kết cấu của nhà.

Hoa văn ren trên bề mặt bê tông lõm cạnh cửa kính tầng thấp.Ảnh: Hisao Suzuki

Các chương trình thấp và những cửa ra phố

Ngoài các gallery và phòng biểu diễn, công trình có những phần làm việc, học tập và khu ăn uống. Mặt bằng các tầng thấp thể hiện những nhóm phòng nhỏ hơn đặt cạnh vùng công cộng rộng. Đường thang trong nhà nối các cao độ ấy, với các đoạn sảnh và cửa sổ ở những vị trí khác nhau. Một ảnh khu ăn uống ghi lại trần có hệ kỹ thuật, bàn ghế và các bức tường bê tông, cùng ánh sáng đi vào từ phía sân.

Các mặt đứng không tạo một dải cửa kính đều trên toàn bộ chu vi. Có mặt mở một cửa lớn gần phố, có mặt kéo kín bằng bê tông tới sát nền và có mặt có những cửa nhỏ hơn ở dưới. Phần nhô trên lối vào vẫn giữ nhịp lõm của các tấm đứng. Hồ sơ dự án ghi các đơn vị Arup và Elliott Wood Partnership tham gia kết cấu, cùng University of Derby, Nottingham Textile Museum và Trent Concrete trong công việc hoa văn mặt đứng. Chương trình nghệ thuật mở cửa năm 2009, trong công trình có các phòng và tuyến đi được bố trí theo độ dốc của khu đất.

Đọc thêm +