Một tòa nhà trong quy hoạch Novartis

Novartis Laboratory Building do David Chipperfield Architects thiết kế trong khu nghiên cứu và sản xuất của Novartis tại Basel. Dự án thuộc quá trình chuyển đổi khu công nghiệp thành một campus với quy hoạch tổng thể của Vittorio Magnago Lampugnani. Tòa nhà nằm trên Fabrikstrasse, trục đường chính trong campus, gần điểm giao với trục đông–tây hướng về sông Rhine.

Vị trí giao nhau giữa hai trục được thể hiện bằng tổ chức sân và các lối mở ở tầng trệt. Đây vừa là một cơ sở có yêu cầu kỹ thuật riêng của nghiên cứu dược phẩm, vừa là một phần của mạng đường đi và không gian dùng chung trong campus. Những không gian làm việc, nhà hàng và quán cà phê được đặt trong cùng tổ hợp, nhưng có các điều kiện sử dụng khác nhau.

Mặt nhà nhìn qua hàng cây.Ảnh: Simon Menges

Sân giữa và những cánh nhà khác độ sâu

Một sân vườn nằm ở trung tâm bố cục. Phía nam sân là khối nhà sâu hơn, trong khi những phần phía bắc và phía đông mảnh hơn. Phía tây mở về Fabrikstrasse. Hình dáng này đặt sân trong quan hệ trực tiếp với trục đường chính, thay vì khép kín hoàn toàn bằng bốn cánh nhà có cùng bề dày.

Khối phía nam chủ yếu phục vụ phòng thí nghiệm. Độ sâu của nó liên quan đến những yêu cầu thiết bị và tổ chức nghiên cứu, khác với phần dành cho văn phòng và giao thông ở rìa. Sự khác nhau về công năng được xử lý bằng mặt bằng, trong khi các mặt ngoài vẫn có hệ cấu kiện bê tông lặp lại để nối các phần nhà thành một tổng thể.

Hành lang dọc theo lớp kính.Ảnh: Simon Menges

Hàng cột cao sáu mét

Dọc Fabrikstrasse có một hàng cột cao khoảng sáu mét. Không gian có mái này tiếp tục vào sân và mở phần tầng trệt của cánh phía đông về phía sông Rhine. Hàng cột vì thế không chỉ là một dải trang trí chạy trước mặt đứng: nó tạo một tuyến đi có chiều sâu, nối mặt đường với những phần ở bên trong tổ hợp.

Nhà hàng và quán cà phê đặt dọc tuyến có cột ở tầng trệt. Những công năng này đưa hoạt động dùng chung tới sát đường đi trong campus, trong khi các khu nghiên cứu có yêu cầu tiếp cận khác nằm sâu hơn hoặc ở tầng trên. Việc đọc tầng trệt qua các hàng cột cho thấy cách nhà nghiên cứu và những người làm việc trong campus có thể gặp các không gian dịch vụ trên đường di chuyển hằng ngày.

Không gian làm việc nhìn về phía sân.Ảnh: Simon Menges

Mặt đứng tham gia chịu lực

Hệ kết cấu sử dụng các lõi cùng mặt đứng chịu lực bằng cấu kiện bê tông đúc sẵn. Những cấu kiện nhìn thấy từ ngoài đồng thời thuộc hệ đỡ của tòa nhà. Vì vậy, nhịp đứng và ngang trên mặt đứng có liên hệ với cách tổ chức sàn, thay vì chỉ được gắn vào sau cùng để tạo hình thức.

Đối với phần nhà sâu ở phía nam, hồ sơ thiết kế mô tả một kết cấu rộng 27 mét giữa hai lõi. Bố trí đó tạo mặt bằng ít bị chia nhỏ bởi cột, phục vụ những không gian thí nghiệm và làm việc có thể thay đổi. Các khu có thiết bị kỹ thuật phức tạp được tập trung trong vùng giữa các lõi; khu vực gần mặt đứng chứa những phần hành chính, giao thông và không gian bổ trợ.

Sân trong của tòa nhà.Ảnh: Simon Menges

Phòng thí nghiệm, văn phòng và khu bổ trợ

Tòa nhà phân biệt nơi thực hiện nghiên cứu có yêu cầu kỹ thuật cao với các hoạt động văn phòng đi kèm. Chúng được đặt trong một cấu trúc chung, nhưng không phải mọi diện tích đều được trang bị theo cùng một mức độ. Những khu gần mặt đứng có chiều cao phòng lớn và có thể phục vụ làm việc bàn giấy, giao thông hoặc các cuộc trao đổi ngoài khu thí nghiệm.

Tầng trên cùng dành cho văn phòng. Các mặt bằng mở giảm sự chia cắt thành nhiều phòng nhỏ, đồng thời giữ phần kỹ thuật gắn với các lõi. Hồ sơ của tác giả trình bày sự tổ chức này như một phương án làm việc và nghiên cứu có nhiều khả năng liên hệ giữa các nhóm. Bài viết không quy nó thành kết luận về năng suất; điều có thể xác định là vị trí các nhóm chức năng và hệ kết cấu dùng để chứa chúng.

Các tầng nhà và lối đi bên ngoài.Ảnh: Simon Menges

Sân vườn và các thành phần do nhiều tác giả thực hiện

Khu vườn trong sân được thực hiện với sự tham gia của nghệ sĩ Serge Spitzer và Wirtz International. Sân nằm giữa các phần nhà, tạo một khoảng ngoài trời liên quan trực tiếp tới các tầng làm việc. Cầu thang mở do Ross Lovegrove thiết kế nối những tầng trên với khu vườn, xuất hiện như một thành phần riêng trong không gian sân.

Dự án được chuẩn bị theo các giai đoạn xây dựng; hồ sơ năm 2010 ghi phần nhà chính thuộc giai đoạn đầu. Sân nằm giữa tổ hợp; hàng cột bao quanh các mặt nhà, còn phòng thí nghiệm và văn phòng được bố trí theo những dải có chiều sâu khác nhau. Cùng một hệ bê tông đúc sẵn nối các thành phần ấy, còn cảnh quan và cầu thang tạo những điểm chuyển tiếp giữa không gian làm việc bên trong với khoảng vườn ở giữa.

Không gian giao thông bên trong.Ảnh: Simon Menges
Tầm nhìn từ nội thất ra sân trong.Ảnh: Simon Menges
Đọc thêm +