Nhà khách trong quần thể tu viện
Nhà khách Nový Dvůr nằm trong quần thể tu viện Đức Mẹ Nový Dvůr tại vùng Bohemia, Cộng hòa Czech. Tu viện được cung hiến năm 2004; nhà khách thuộc một giai đoạn thực hiện tiếp theo và hoàn thành năm 2009. Ngay từ lúc lập quy hoạch tổng thể, nhóm thiết kế đã chọn một chuồng cừu cũ làm nơi bố trí chức năng này. Công trình đứng tách khỏi khối tu viện chính, trong khu đất có cây lớn, đường đi và những khoảng cỏ bao quanh.
Ảnh toàn cảnh cho thấy nhà khách là một khối dài có mái dốc, nằm cạnh quần thể gồm nhà thờ và các dãy nhà bao quanh sân trong. Khoảng trống giữa các khối được nối bằng lối đi ngoài trời. Cây và hàng rào phân chia một số phần của khu đất, trong khi cánh đồng và rừng tiếp tục trải ra phía xa. Ở góc nhìn gần, nhà thờ xuất hiện phía sau mái nhà khách; hai công trình có hình dáng và chiều cao khác nhau, không nối liền thành một dãy nhà liên tục.
Chuồng cừu cũ và mặt ngoài sau cải tạo
Trước khi cải tạo, công trình đã xuống cấp nhưng vẫn còn mái. Theo nhóm thiết kế, phần mái còn lại đã bảo vệ hệ vòm ở tầng trệt. Phương án chuyển đổi bao gồm làm lại mái, sửa các chi tiết mặt đứng ở cả hai tầng và phục hồi bức bích họa trên tường đầu hồi phía nam. Khối nhà vẫn có mặt bằng dài, hai mái nghiêng và các tường đầu hồi. Ở chân tường, lớp đá có bề mặt thô khác với phần tường trát sáng màu phía trên.
Các ô cửa tầng trệt nằm rời nhau trong tường và có khung đá đơn giản bao quanh. Gần mép mái, cửa tầng trên tạo thành một dải liên tục hơn, xen giữa những phần gỗ đặt đứng. Một gờ ngang chạy trên mặt đứng, đánh dấu sự phân tầng bên trong. Ở đầu hồi phía nam, cửa vào đặt dưới một hốc có đỉnh cong, còn bích họa nằm cao bên dưới đỉnh mái. Máng và ống thoát nước vẫn hiện diện ở mép mái và dọc mặt tường, cạnh các bề mặt được hoàn thiện lại.
Hệ vòm và cột ở tầng trệt
Bên trong tầng trệt, các vòm liên tiếp được đỡ bởi những cột đá. Thân cột, chân cột và phần đầu cột để lộ màu đá, trong khi các vòm cùng tường xung quanh có lớp hoàn thiện trắng. Ảnh chụp cho thấy những đường cong giao nhau trên trần, chia mặt bằng thành các khoang. Sàn lát bằng các tấm đá hình chữ nhật chạy bên dưới toàn bộ hệ vòm. Vị trí cột tiếp tục xuất hiện trong bản vẽ mặt bằng sau cải tạo và trong các mặt cắt ngang qua nhà.
Một phần tầng trệt được giữ thành không gian rộng với đồ gỗ thấp đứng giữa các cột. Phần còn lại có lối đi chạy dọc, hai bên là các phòng được ngăn trong những khoang vòm. Cửa phòng mới có ô kính hẹp theo chiều đứng. Ở cuối lối đi, ánh sáng từ cửa ngoài trời đi vào dưới một vòm lớn. Các đèn thả nhỏ và những điểm sáng đặt gần chân vòm bổ sung ánh sáng cho trần. Độ cong của mái vòm vẫn được nhìn thấy liên tục qua nhiều khoang dù cách sử dụng từng khoang đã thay đổi.
Các chức năng tiếp đón ở tầng dưới
Chương trình ban đầu của nhà khách bao gồm chỗ trưng bày, cửa hàng, văn phòng và lưu trú. Nhóm thiết kế nêu bốn nhóm khách trong yêu cầu: thân nhân của cộng đoàn, giáo sĩ tới thăm, khách tham quan và người hành hương. Những chức năng tiếp đón nằm cùng tầng với hệ vòm cũ, còn phòng ngủ được đưa lên tầng trên. Trên mặt bằng tầng trệt, một đầu nhà có phần không gian mở lớn; ở phần còn lại, các phòng với bàn, ghế và thiết bị được bố trí hai bên lối đi giữa.
Thông cáo của Ateliér Soukup khi công trình hoàn thành cho biết nơi đây trưng bày ảnh quá trình xây dựng quần thể và bán các sản phẩm do tu sĩ làm ra, trong đó có mù tạt và sản phẩm dưỡng da. Trong ảnh nội thất, các quầy và dãy đồ gỗ có chiều cao thấp hơn nhiều so với vòm trần. Tủ, ghế dài và mặt bàn được đặt độc lập hoặc sát tường; chúng không phủ kín các cột đá. Các cửa ngoài ở hai đầu khối nhà kết nối tầng trệt với những đường đi quanh công trình.
Cầu thang ở khoảng giữa nhà
Tại khoảng nối giữa hai tầng, cầu thang tạo thành một cụm riêng trong chiều dài của nhà. Ảnh nhìn từ tầng trên cho thấy các vế thang lát gỗ nằm hai bên một phần tường trắng bao quanh khoảng mở. Phía dưới, một cửa đi xuyên qua phần giữa dẫn về tầng trệt. Phía trên, hai mép sàn tiếp tục ra khu vực có ghế gỗ dài đặt sát tường. Hình dạng của lan can đặc và các vế thang hiện rõ từ cả hướng nhìn xuống lẫn hướng nhìn ngang qua sảnh.
Khoảng cầu thang cao đến dưới mái dốc, để lộ các thanh gỗ của hệ mái. Những thanh ngang, thanh chéo và cột gỗ nằm phía trên các vách trắng mới. Sàn gỗ ở tầng trên kết thúc tại mép khoảng mở, còn mặt sàn tầng dưới là đá. Cửa sổ ở mặt dài cung cấp ánh sáng cho vùng chuyển tiếp này. Các ghế dài hai bên có cùng tông gỗ với mặt sàn, đặt thấp dưới những mảng tường cao dẫn lên hệ kết cấu mái.
Hành lang và không gian dưới mái
Các phòng lưu trú được bố trí ở hai bên một hành lang trung tâm chạy theo chiều dài công trình. Trên mặt bằng, hành lang nối những cụm phòng với cầu thang và các không gian dùng chung. Cửa phòng mở về phía hành lang; cửa sổ hướng ra hai mặt dài của nhà. Những phòng có bố trí và diện tích khác nhau, nhưng cùng nằm trong một khối mái liên tục. Ở một số đoạn, các khu vệ sinh và tủ tạo thành những phần ngăn nhỏ hơn ở phía gần lối đi.
Mặt cắt ngang cho thấy lớp vòm tầng dưới và mái dốc tầng trên là hai hệ hình học khác nhau. Giữa chúng là sàn của khu phòng ở. Hành lang nằm gần phần cao của mái, còn các phòng trải ra về hai phía mép mái thấp hơn. Các thanh gỗ được để lộ trong phòng và tại khu vực sảnh; những mặt tường và trần trắng được bố trí quanh chúng. Tại vùng sát cửa sổ, cao độ nền có thay đổi, tạo một dải thấp hơn phần đặt giường trong một số phòng.
Phòng ngủ và cửa sổ sát mái
Ảnh một phòng lưu trú cho thấy giường đơn đặt trên phần sàn gỗ cao hơn dải nền cạnh cửa sổ. Các bậc gỗ nối hai cao độ này. Bên dưới cửa có một bệ dài, đi cùng lưới của thiết bị sưởi. Khung kính rộng mở tầm nhìn ra cây và bãi cỏ; các cánh gỗ gập lại ở cạnh cửa. Mặt trần nghiêng xuống theo hướng mái, với một thanh gỗ lộ ra phía trên giường. Đồ dùng được bố trí trong những khoảng riêng của mặt bằng phòng.
Bản vẽ chi tiết tầng trên ghi nhận các phòng có giường, bàn và khu vệ sinh bố trí khác nhau theo từng khoang. Theo thông tin tiếp đón của tu viện, chỗ tắm và vệ sinh có thể nằm trong phòng hoặc dùng chung ngoài hành lang. Cơ sở có tám phòng dành cho người tĩnh tâm và sáu phòng dành cho các cặp đôi, cùng thư viện và một phòng cầu nguyện. Những thông tin này mô tả cách vận hành nơi lưu trú; các phòng riêng không đồng nhất về toàn bộ thiết bị đi kèm.
Hoàn thành và việc tiếp đón khách
Ngày 24 tháng 6 năm 2009, Giám mục František Radkovský làm phép cho nhà khách đã hoàn thành. Ateliér Soukup cho biết thiết kế được thực hiện bởi văn phòng John Pawson cùng kiến trúc sư Joël Gigou; đơn vị này phát triển hồ sơ dự án, bao gồm nội thất. Nhóm Pawson có Vishwa Kaushal và Stefan Dold, cùng các cộng sự tham gia giai đoạn triển khai. Các hình ảnh của Jens Weber ghi lại mặt ngoài, hệ vòm và không gian chung; ảnh phòng ngủ trong bài do Štěpán Bartoš chụp.
Thông tin vận hành do tu viện công bố hiện nay tập trung vào các đợt lưu trú gắn với cầu nguyện và tĩnh tâm. Khách có thể tham dự các giờ phụng vụ, đọc sách và dùng bữa trong yên lặng. Tu viện cũng nói rõ không nhận khách vãng lai ngủ qua đêm như một nơi lưu trú du lịch thông thường. Những khu vực dành riêng cho tu sĩ được phân biệt với phần không gian khách sử dụng. Việc tiếp đón do đó diễn ra trong lịch sinh hoạt và phạm vi sử dụng của quần thể tu viện.
