Một văn phòng trong khu vườn Madrid

Office in the Woods là nơi làm việc của José Selgas, Lucía Cano và nhóm kiến trúc sư SelgasCano tại Madrid. Công trình được thiết kế và xây dựng trong giai đoạn 2006–2009. Thay vì một khối nhà nhiều tầng, văn phòng có hình dài, thấp, đặt giữa những cây có sẵn trong vườn. Nền bên trong nằm dưới cao độ mặt đất xung quanh, nên cảnh nhìn qua kính xuất hiện gần ngang với nền lá và chân các thân cây.

Trên mặt cắt, phần không gian sử dụng được đặt vào một đường đào có tiết diện gần chữ U. Mép bên trong tiếp tục lên thành vách và mái nhẹ phía trên. Nhìn từ vườn, chỉ phần trên của khối nhà nổi lên giữa các tán cây. Lối đi bên cạnh có những đoạn hẹp chạy sát thân cây và lớp kính, đưa người tới cửa mà không tạo thành một sân lát rộng trước toàn bộ công trình.

Văn phòng nhìn từ cao độ mặt đất quanh công trình.Ảnh: Hisao Suzuki

Tiết diện cong và hai phía lấy sáng

Mái của văn phòng có một tiết diện cong, nhưng hai phía không dùng cùng một loại vật liệu. Phía bắc là tấm plexiglas trong, dày 20 mm, cho phép nhìn rõ ra vườn. Phía nam, trên dãy bàn, là hệ tấm polyester và sợi thủy tinh có lớp cách nhiệt sáng mờ ở giữa. Toàn bộ cấu tạo phía này dày khoảng 110 mm. Sự phân chia được SelgasCano mô tả gắn với việc vừa nhìn ra cây vừa che vùng bàn khỏi nắng trực tiếp.

Từ bên trong, phần trong suốt cho thấy cành lá, trời và mặt đất khá rõ. Phần sáng mờ có bề mặt liên tục hơn, với bóng cây xuất hiện ở mức nhẹ trên mái. Những thanh kết cấu nằm trong hoặc sát các lớp bao, đi theo tiết diện cong. Hai loại bề mặt gặp nhau trên cùng một khối nhà, nên đường nhìn ra ngoài và ánh sáng trên bàn thay đổi theo phía người sử dụng quay tới.

Lối đi và dãy kính bên cạnh những thân cây có sẵn.Ảnh: Hisao Suzuki

Dãy bàn và lối đi theo chiều dài

Không gian làm việc được tổ chức dọc theo thân nhà. Một dãy bàn dài nằm sát phía có lớp mái sáng mờ; phía còn lại là vùng đi lại và những vị trí làm việc hoặc đặt đồ nhìn ra kính. Tủ thấp, kệ và các thiết bị được xếp cùng đường chạy của phòng. Trên ảnh nội thất, các máy tính, ghế và vật dụng làm việc xuất hiện trong một không gian liên tục, không chia thành nhiều phòng nhỏ nối bằng hành lang riêng.

Các mặt màu vàng và xanh lá nằm ở phần thấp của vách hoặc dãy tủ. Bề mặt bàn sáng màu tiếp tục theo chiều dài, gặp các chỗ đặt máy và kệ. Mái thấp ở mép rồi cong lên phía trên đầu người, nên khoảng cách tới mái thay đổi theo bề ngang phòng. Dọc phần kính, nền vườn và các thân cây xuất hiện ngay sau những đồ dùng trong nhà. Các vật ở gần và cảnh ngoài được nhìn trong cùng một khung kính dài.

Lối vào cạnh vách ngăn màu vàng dưới phần mái cong của văn phòng.Ảnh: Hisao Suzuki

Cao độ mắt và nền đất bên ngoài

Việc đặt nền nhà thấp hơn vườn tạo một quan hệ cụ thể giữa người ngồi và mặt đất. Khi ngồi ở bàn, người làm việc nhìn gần ngang lớp lá, cây thấp và chân thân cây. Khi đứng lên, đường nhìn chuyển lên các cành và tán. Phần kính kéo từ vách thấp lên mái cong, nên không chỉ mở một ô cửa theo chiều đứng thông thường. Một phần bầu trời cũng nằm trong trường nhìn phía trên.

Bản vẽ thể hiện những cây ở gần đường biên nhà và các khoảng nền vườn không bằng phẳng. Ngoài công trình, các lối đi và bậc xuống nối những cao độ này với cửa. Ảnh chụp từ trên cao cho thấy mái văn phòng nằm giữa các thân cây, cùng những bề mặt phủ lá ở sát mép. Cùng một người làm việc có thể được nhìn từ vườn ở góc khá cao, trong khi từ trong nhà người đó lại nhìn ngang ra nền đất.

Dãy bàn sát vách màu vàng nhìn qua mái kính ra cây.Ảnh: Hisao Suzuki

Những tấm lấy từ một hệ sản xuất có sẵn

Phần polyester của mái sử dụng hai dạng cấu kiện sản xuất sẵn bằng phương pháp kéo định hình. Một dạng thẳng có những gân nhỏ để tăng độ cứng; dạng còn lại cong, vốn được sản xuất cho mái một số toa tàu. Theo mô tả của nhóm thiết kế, việc đặt hàng lượng nhỏ cho một văn phòng có quy mô hạn chế không thuận lợi. Các cấu kiện có sẵn cần được điều chỉnh về cách lắp thay vì phát triển thành một hệ mái hoàn toàn riêng.

Giữa hai lớp là vật liệu cách nhiệt bằng bọt polyethylene, vừa giữ khả năng truyền sáng mờ vừa tạo một lớp ngăn trong cấu tạo bao. Những tấm được nối với nhau bằng mối ghép và vật liệu bịt kín; chúng không chỉ đặt cạnh nhau như một lớp che nắng ngoài trời. Bản vẽ chi tiết phân biệt lớp ngoài, lớp trong, vật liệu cách nhiệt và các thanh đỡ. Đường nối của mái cong tiếp tục liên hệ với các vách và đầu hồi của phòng làm việc.

Mặt bên văn phòng trong khu vườn có nhiều tầng tán cây.Ảnh: Hisao Suzuki

Bộ phận mở và không khí trong nhà

Hai bên công trình có những phần đóng mở được để thông khí. Cơ cấu puli và đối trọng được dùng tại các tấm bên, cho phép nâng mở theo cách đã thể hiện trong chi tiết và chuỗi ảnh thao tác. Các cấu kiện mở nằm trong lớp bao của một phòng thấp, dài, có một phía trong suốt và phía còn lại sáng mờ. Việc vận hành những tấm này tạo các mức mở khác nhau dọc vùng làm việc.

Bản vẽ cửa và các phần mái phân biệt rõ những khung đỡ, mép tấm, bản lề hoặc vị trí liên kết. Chỗ tiếp giáp với phần bê tông dưới đất có các lớp hoàn thiện riêng. Những chi tiết này xuất hiện ở cùng nơi người sử dụng đi lại, ngồi làm việc hoặc nhìn ra vườn. Trên ảnh, một số bộ phận có thể mở được nằm ở gần mép trên của mặt bên; các bàn và vật dụng vẫn giữ đường bố trí chạy dọc phía dưới.

Mặt đất phủ lá nằm gần cao độ mắt người làm việc trong nhà.Ảnh: Iwan Baan

Nền bê tông và mặt gỗ đi lại

Phần nằm dưới đất được làm bằng bê tông đổ tại chỗ, tạo lòng nhà và các vách thấp. Ván gỗ dùng làm ván khuôn tiếp tục được sử dụng làm bề mặt sàn, theo mô tả của kiến trúc sư. Sàn được sơn theo các vùng màu của không gian làm việc. Những phần bê tông thấp, mặt gỗ, tủ và bàn nằm phía dưới một lớp mái có vật liệu và độ trong khác hẳn, nhưng tiếp giáp trực tiếp trong cùng tiết diện.

Một số ảnh nhìn dọc phòng cho thấy mặt sàn sáng, dãy tủ vàng và lớp kính chạy rất gần vùng chân người. Đồ đạc không đặt trên một sàn nâng cao nhìn xuống khu vườn; nền phòng ở trong phần đất được đào thấp. Ở đầu phòng, cửa và bậc tiếp cận giúp nối với lối đi bên ngoài. Các mối nối ở chân kính, mép mái và nền bê tông tạo thành các đường liên tục theo chiều dài nhà.

Văn phòng dưới tán cây khi đèn bên trong được bật vào buổi tối.Ảnh: Iwan Baan

Văn phòng qua mùa lá và ánh sáng tối

Những bộ ảnh chụp ở thời điểm khác nhau cho thấy cây có thể thay đổi phần bao quanh công trình. Có ảnh nền vườn phủ lá vàng, có ảnh tán xanh che phần lớn mái. Từ ngoài nhìn vào, bàn làm việc và người sử dụng hiện qua lớp trong suốt, còn phía sáng mờ giữ một bề mặt kín hơn. Khi đèn trong nhà bật, khối văn phòng phát sáng dưới tán cây và tạo các mảng sáng dài gần mặt đất.

Các phần thực hiện được chia cho những đơn vị chuyên về vật liệu và lắp dựng: Industrias del Metacrilato tham gia phần nhựa trong, TCI Industrial làm kết cấu kim loại, Ursa-Fiberline cung cấp phần polyester và Bascope thực hiện phần gỗ. SelgasCano cho biết quy mô nhỏ và cách lắp khác thường khiến công việc phải chia theo các đơn vị và thời gian họ có thể tham gia. Các tấm có sẵn, phần nền đổ tại chỗ và những cơ cấu mở được tập hợp trong một phòng làm việc dài giữa khu vườn.

Đọc thêm +