Một hạ tầng nằm dưới khu phố
Souterrain được xây dưới trung tâm The Hague, trên tuyến Grote Marktstraat, trong bối cảnh thành phố tăng mật độ sử dụng nhưng đồng thời muốn giảm giao thông trên mặt phố. Thay vì là một tòa nhà có mặt đứng lớn, công trình nằm chủ yếu dưới đất. Chương trình kết hợp hai ga tram với khu đỗ xe, nối hoạt động vận tải công cộng và tiếp cận bằng ô tô trong cùng một cấu trúc dài.
OMA phát triển dự án với Rem Koolhaas và Floris Alkemade phụ trách, cùng văn phòng địa phương LAB-DA. Thiết kế bắt đầu từ thập niên 1990; tuyến hầm đi vào sử dụng năm 2004. Trên mặt đất, các lối xuống, khoảng kính và vùng cầu thang là những dấu hiệu rõ nhất của công trình. Phần lớn chiều dài chỉ có thể được nhận ra qua bản vẽ mặt bằng, mặt cắt hoặc khi đi bên trong hệ ga và đường hầm.
Hai ga trong một tuyến dài
Hầm dài khoảng một nghìn hai trăm năm mươi mét, với hai điểm dừng tại Spui và Grote Markt. Các phương tiện đi ở tầng dưới, trong khi khu đỗ xe được bố trí ở một cao độ khác. Cấu trúc đó giúp nhiều chức năng hạ tầng cùng xuất hiện dưới khu phố, thay vì mỗi bộ phận chiếm một khối riêng trên mặt đường.
Mặt cắt dọc cho thấy đường ray, sân ga, các khoảng đỗ và lối tiếp cận đi qua một chuỗi cao độ. Hình học kéo dài của dự án khác với một nhà ga đặt trong một khối hộp ngắn. Một số chỗ mở rộng để nhận người xuống, một số đoạn hẹp hơn phục vụ tuyến đi. Những không gian này cùng nằm trong một hệ kết cấu liên tục, nhưng được phân biệt bằng độ cao, hướng di chuyển và các giới hạn an toàn của hoạt động đường sắt.
Từ phố xuống sân ga
Lối đi từ mặt phố qua thang và thang cuốn đưa người tới các vùng sảnh ở cao độ trung gian rồi xuống sân ga. Ở những chỗ tiếp cận, kính cho phép ánh sáng từ mặt đất đi vào. Trong ảnh, có thể nhìn qua nhiều lớp lan can, cạnh sàn và những người di chuyển ở các mức khác nhau. Không gian ngầm vì vậy có một số điểm liên hệ trực tiếp với mặt phố phía trên.
Các tuyến đi được đặt cạnh phần ray nhưng không đồng nhất với đường di chuyển của tram. Lan can, mép sân ga, những vùng chờ và cửa kiểm soát xác định các phần sử dụng. Khi nhìn dọc sân ga, ánh sáng và đường trần kéo dài nhấn mạnh chiều dài công trình. Khi quay về phía lối vào, các khoảng mở đứng lại làm rõ chiều sâu từ đường phố xuống bên dưới.
Bê tông, gỗ và những bề mặt để lộ
Các mặt bê tông của đường hầm được giữ lộ ở nhiều vị trí. Thuyết minh thiết kế không mô tả nội thất bằng một lớp hoàn thiện đồng nhất che kín kết cấu. Những bề mặt có sắc độ và độ nhám khác nhau xuất hiện trên tường và trần, đi cùng kính, kim loại và những vùng sàn màu gỗ trên sân ga.
Trong ảnh chụp ở Spui, phần sân chờ có bề mặt ấm hơn cạnh đường ray tối và tường bê tông. Các vệt sáng dài dưới trần đưa một đường dẫn nhìn qua không gian. Tại những chỗ có sảnh cao hơn, kính và các lớp tay vịn tạo vùng nhìn xuyên. Vật liệu không lặp lại cùng điều kiện tại mọi vị trí: mặt sân ga, vùng đi lại, khu đỗ xe và các lõi lên xuống có các chi tiết sử dụng riêng.
Khu đỗ xe và các lớp hạ tầng
Khu đỗ xe được tổ chức theo chiều dài hầm, với cao độ và độ dốc liên quan tới hình học chung của dự án. Ở những chỗ gặp nhà ga, các vách được thiết kế có phần trong suốt, cho thấy quan hệ giữa các chương trình. Điều này không biến đường ray thành vùng có thể tiếp cận từ mọi phía; những ranh giới kỹ thuật và an toàn vẫn hiện diện trong cách tổ chức mặt bằng.
OMA mô tả đường hầm như một công trình vừa có vai trò hạ tầng vừa có điều kiện không gian của một tòa nhà. Các phần kết cấu, thông gió và sàn không được xem là những lớp hoàn toàn tách rời. Bản vẽ cho thấy các khoảng rỗng được đặt giữa những vùng bê tông liên tục, còn ảnh chụp nhấn mạnh sự xen kẽ giữa tuyến đi, tường đặc và những khoảng kính nhìn xuống các tầng.
Đường hầm trong lịch sử giao thông thành phố
Thông tin của HTM ghi tuyến hầm dưới trung tâm hoàn thành năm 2004, trước giai đoạn đưa RandstadRail vào hoạt động từ năm 2006. Các mốc này liên quan tới những phần phát triển khác nhau của mạng vận tải. Công trình kiến trúc của Souterrain gồm không gian ga, các lối tiếp cận và phần đỗ xe trong một hệ ngầm, còn việc vận hành tuyến gắn với mạng giao thông rộng hơn.
Từ mặt đường, công trình chỉ chiếm những khoảng mở có giới hạn giữa các hoạt động đô thị. Ở bên dưới, chiều dài, các vùng nhìn qua kính và sự thay đổi cao độ tạo một cấu trúc dễ nhận ra hơn. Những ảnh chụp thể hiện người đứng chờ, tram đi qua và dòng người lên xuống cầu thang, cho thấy cách một phần trung tâm thành phố tiếp tục hoạt động ở nhiều lớp phía dưới mặt phố.
