Vị trí trên sườn đất phía trên làng

Trường học được xây dựng tại Paspels, thuộc bang Graubünden của Thụy Sĩ, trong giai đoạn 1996–1998. Chủ đầu tư là chính quyền địa phương. Khu dân cư gồm nhiều ngôi nhà đứng tách nhau trong cảnh quan; phần lớn không tạo thành một dãy liên tục sát mép đường. Ngôi trường mới cũng đứng riêng, trên một khu đất có độ dốc, với khoảng đồng cỏ tiếp giáp các mặt nhà. Ảnh toàn cảnh ghi nhận vị trí của khối mới ở phía trên cụm nhà của làng.

Tài liệu giải thưởng Architekturpreis Beton 01 mô tả địa điểm ở phía trên làng, bên kia con đường phân cách nhà ở và đồng ruộng. Trường có ba tầng nổi và một phần nằm dưới mặt đất. Do địa hình nghiêng, đường tiếp xúc giữa chân nhà và đất thay đổi theo từng phía. Lối vào chính nằm ở mặt thấp hơn, có một mái đón nhỏ bằng bê tông nhô khỏi mặt đứng.

Trường Paspels nằm giữa bãi cỏ, phía trước các nhà trong làng.Ảnh: J. Miguel Verme

Thể tích và mái

Đường bao công trình là một tứ giác gần vuông. Bốn mặt đứng sử dụng bê tông để lộ, với các ô cửa dạng ngang và các ô nhỏ gần vuông. Khối nhà không có ban công hoặc hành lang ngoài bao quanh. Những mảng bê tông giữa các cửa nối liên tục qua góc; các dấu ván khuôn và đường phân đợt đổ vẫn hiện trên bề mặt. Mặt vào có cửa kính phía dưới mái đón, trong khi các tầng phòng học nằm phía trên.

Phần mái có độ nghiêng. Hồ sơ cấu tạo ghi độ dốc trung bình bảy độ; lớp ngoài là đồng tấm đặt trên hệ gỗ và các lớp chống thấm, cách nhiệt. Mép mái nằm sát hình bao nhà, không tạo mái hiên lớn. Trên mặt cắt, mặt mái nghiêng cùng chiều với địa hình. Phần xây dựng dưới đất và các cao độ sàn được thể hiện riêng, dù khi nhìn từ một số hướng chủ yếu chỉ thấy khối bê tông nổi trên cỏ.

Khối lớp học bê tông trên sườn cỏ, bên cạnh dãy nhà mái ngói.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng quanh vùng giao thông chung

Hai tầng phía trên được chia thành các phòng ở góc nhà và một vùng giao thông hình chữ thập ở giữa. Một nhánh của chữ thập rộng hơn các nhánh còn lại và chứa thang. Sự chênh lệch chiều rộng này làm một trong bốn phòng góc nhỏ hơn ba phòng kia. Các cửa phòng mở từ vùng giao thông chung; ở cuối những nhánh hành lang là cửa sổ nhìn ra ngoài.

Tổ chức tầng trên được xoay so với tầng dưới để các phòng có hướng nhìn khác nhau. Thuyết minh của Olgiati ghi góc xoay chín mươi độ. Các phòng lớn có cửa sổ dài đặt dọc một cạnh; phòng nhỏ và các nhánh hành lang hẹp có những ô mở ngắn hơn. Vì cách chia không gian thay đổi giữa hai tầng, cửa sổ phía trên không đơn giản lặp lại vị trí cửa phía dưới. Điều này xuất hiện trên cả bốn mặt đứng, không chỉ ở mặt có lối vào.

Cầu thang trong sảnh, với dãy ghế gỗ dọc hai bên tường.Ảnh: Hisao Suzuki
Các nhánh thang, chiếu nghỉ và lan can bê tông nhìn từ tầng trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Hình học của tường và góc phòng

Mặt bằng ban đầu dựa trên hình vuông nhưng được điều chỉnh nhẹ. Theo Olgiati, những sai lệch của toàn bộ hệ thống phát sinh từ thao tác biến đổi đường bao trên máy tính. Các góc không lệch quá năm độ so với góc vuông. Bản vẽ thi công ghi những góc như 85 độ và 93,68 độ bên cạnh các góc xấp xỉ 90 độ, cho thấy mức biến đổi được xác định bằng kích thước.

Ở phía trong, góc phòng hướng về vùng giao thông vẫn được giữ vuông, còn các cạnh tiếp xúc với vỏ ngoài theo đường bao đã thay đổi. Vì vậy, tường phòng và tường hành lang không đồng loạt song song. Một nhánh hành lang có thể rộng dần hoặc hẹp dần về phía cửa sổ. Hai tầng sử dụng cùng nguyên tắc nhưng sắp xếp các phần khác hướng nhau.

Lối đi giữa các bức tường bê tông có phương khác nhau.Ảnh: Hisao Suzuki

Hai vị trí đặt kính trên cùng mặt đứng

Cửa sổ của phòng học được đặt lùi vào trong bề dày tường. Khi nhìn từ ngoài, các cửa này có hốc sâu với những mặt bê tông bao quanh. Ngược lại, kính ở hành lang và cầu thang được đặt gần mặt ngoài của lớp vỏ. Trên cùng một mặt đứng, vì vậy có cả kính đặt sâu và kính gần như phẳng với bề mặt bê tông.

Sự phân biệt không chỉ ở độ sâu. Các phòng lớn có cửa ngang dài, trong khi nhiều đầu hành lang có cửa nhỏ. Chi tiết cửa phòng học bao gồm khung, hệ đỡ và phần nối với lớp gỗ bên trong; chi tiết cửa hành lang gắn với bề mặt bê tông lộ. DETAIL ghi nhận bố trí hình chữ thập cho phép ánh sáng đi vào vùng giao thông từ các hướng khác nhau. Các cửa vẫn là những ô mở riêng biệt, không tạo thành một lớp kính liên tục quanh toàn bộ trường.

Chiếu nghỉ cầu thang cạnh cửa sổ ngang nhìn ra bãi cỏ.Ảnh: Hisao Suzuki

Gỗ trong phòng học và bê tông ở hành lang

Phòng học được ốp gỗ thông rụng lá ở các bề mặt bên trong. Trong ảnh công trình, vân gỗ hiện trên sàn, tường và trần; bàn ghế, bảng viết, giá sách và thiết bị chiếu sáng được lắp trong các phòng đã hoàn thành. Cửa sổ dài nằm bên cạnh khu bàn học. Các tấm ốp và đường nối chạy theo từng mặt, gặp nhau tại góc và quanh khuôn cửa.

Bản vẽ chi tiết phân biệt lớp gỗ hoàn thiện với bê tông chịu lực phía sau. Tường phòng có ván gỗ, hệ thanh đỡ, lớp cản hơi và lớp cách nhiệt tại các vị trí được chỉ định. Sàn phòng học có lớp gỗ dày khoảng 26 mm, bên dưới là cấu tạo đỡ và cách âm, cách nhiệt. Hành lang sử dụng sàn bê tông hoàn thiện; tường và thang cũng để lộ bê tông. Khuôn, nẹp và ngưỡng cửa bên trong được ghi bằng gỗ sồi trong chi tiết cửa.

Phòng học với sàn, tường, trần gỗ và cửa sổ ngang.Ảnh: Hisao Suzuki

Vỏ ngoài, kết cấu và các lớp kỹ thuật

Công trình gồm một hệ bê tông bên trong và lớp vỏ bê tông bên ngoài. Hai phần được tách bởi lớp cách nhiệt, liên hệ với nhau qua các chốt chịu cắt. Thuyết minh mô tả chúng cùng tham gia nâng đỡ công trình. Trong chi tiết tường tại hành lang, hai lớp bê tông dày 25 cm nằm hai phía của lớp cách nhiệt 12 cm. Vì vậy, hình ảnh bên ngoài liền khối vẫn chứa cấu tạo nhiều lớp.

Hồ sơ mái ghi hai lớp cách nhiệt, mỗi lớp 10 cm, phía trên bản bê tông; tiếp đó là các lớp chống thấm, khoang thông khí, ván gỗ và tấm đồng. Máng xối cũng được ghi bằng đồng. Cấu tạo sàn hành lang có lớp láng chứa hệ sưởi sàn trên lớp cách âm. Các hệ này nằm trong bề dày công trình, còn phần quan sát trực tiếp ở hành lang chủ yếu là bê tông.

Đơn vị thiết kế và ghi nhận năm 2001

Valerio Olgiati là kiến trúc sư của dự án, cùng các cộng sự Iris Dätwyler, Gaudenz Zindel và Raphael Zuber. Gebhard Decasper, kỹ sư tại Chur, phụ trách kết cấu. Peter Diggelmann thuộc Archobau AG được ghi nhận ở vai trò giám sát thi công. Hồ sơ giải Architekturpreis Beton 01 còn liệt kê Archobau AG và Caviezel Bau AG trong nhóm doanh nghiệp tham gia xây dựng.

Trường Paspels là một trong các công trình nhận Architekturpreis Beton 01. Hồ sơ giải có phần nhận xét của ban giám khảo, thuyết minh của kiến trúc sư và bản vẽ mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt. Ban giám khảo phân biệt rõ lớp vỏ bao ngoài với hệ chịu lực bên trong, đồng thời ghi nhận vị trí các phòng góc và hai cách đặt cửa sổ.

Đọc thêm +