Yêu cầu một nơi ở nhỏ và một sân rộng

Pilotis in a Forest là ngôi nhà nghỉ cuối tuần ở Kitakaruizawa, tỉnh Gunma, được Go Hasegawa và Shu Yamamoto thiết kế trong giai đoạn 2009–2010. Chủ nhà muốn có một không gian bên trong nhỏ gọn, cùng một sân hiên để làm đồ nướng và tiếp bạn bè. Khu đất lại có nhiều cây cao, với các thân đứng gần nhau. Theo thuyết minh của nhóm thiết kế, việc nâng khối ở lên cột xuất phát từ mong muốn giữ các cây có sẵn và để người đứng dưới nhà vẫn nhìn thấy phần thân cây xung quanh.

Công trình hoàn thành năm 2010, có diện tích sàn được văn phòng ghi là 77,22 mét vuông. Trong bộ ảnh, phần kín nằm cao giữa các tán lá, còn dưới nó là một nền sân gần cao độ đất. Hai khu vực này cùng thuộc ngôi nhà nhưng có điều kiện bao quanh khác nhau: một phía có vách và cửa, phía kia mở trực tiếp vào rừng.

Mặt bên của tầng ở bằng gỗ và các cột thép phía dưới giữa rừng.Ảnh: Hisao Suzuki

Nền sinh hoạt ở mặt đất dưới khối nhà

Phần mặt đất bên dưới được bố trí như một nơi sử dụng ngoài trời. Một bàn dài, ghế băng và võng xuất hiện trong ảnh, nằm giữa các cột thép. Nền sân xác định phạm vi ngồi và đi lại, trong khi những thân cây tiếp tục đứng sát các cạnh. Mái che của khoảng này chính là tầng ở phía trên. Nhìn từ sân lên có thể thấy mặt dưới hệ sàn và các dầm chạy song song, cùng cầu thang đi lên ở một bên.

Theo mô tả của Hasegawa, rừng được dùng như lớp giới hạn quanh phần ngoài trời; đó là cách ông giải thích quan hệ giữa nền sân và những cây hiện hữu. Nền không được bao kín bằng những vách kéo xuống từ tầng trên. Các góc chụp cho thấy bàn và chỗ ngồi mở về nhiều hướng, còn nền đất tự nhiên tiếp tục nằm ngoài mép sàn. Khi đứng ở đây, phần khối ở và thân cây đều hiện diện phía trên người sử dụng.

Mặt đầu khối nhà phía trên khoảng sân có bàn ghế.Ảnh: Hisao Suzuki

Cột thép mảnh và những thanh giằng chéo

Tầng ở được nâng lên khoảng 6,5 mét so với đất. Bên dưới là hệ chín cột thép tiết diện 100 × 100 milimét và bốn thanh giằng, theo hồ sơ Shinkenchiku. Những cột đứng đặt cách nhau quanh phần nền, trong khi các thanh giằng đi chéo giữa các nút kết cấu. Do chúng có tiết diện nhỏ so với chiều cao, ảnh nhìn xuyên dưới nhà vẫn cho thấy rõ các cây phía sau. Hệ khung thép này được phối hợp với phần kết cấu gỗ của tầng ở phía trên.

Ohno Japan đảm nhiệm thiết kế kết cấu; Niitsu-gumi thực hiện thi công. Cột, giằng và dầm không được che thành một tầng kín, nên có thể nhận ra đường truyền của các bộ phận chịu lực từ khối nhà xuống đất. Tại góc có cầu thang, các thanh chéo xuất hiện đồng thời với tuyến đi lên. Dưới những dầm gỗ, các mặt thép và mối nối tiếp tục hiện rõ trong không gian sử dụng ngoài trời.

Sàn sinh hoạt ngoài trời dưới nhà, nhìn qua hệ cột và cầu thang.Ảnh: Shinkenchiku-sha

Cầu thang ngoài trời đi lên một sân hiên

Một cầu thang dài nối nền sân với tầng ở. Tuyến thang được đặt bên ngoài khối kín, giữa các cây và hệ cột. Lên đến cao độ trên, người sử dụng tới một sân hiên trước khi bước qua cửa vào trong. Trên mặt bằng, sân hiên chiếm một phần bề ngang của tầng, tiếp giáp với cả phòng ở và mép ngoài của nhà. Lan can mảnh chạy quanh các phần hở; trong ảnh nhìn từ phòng, một bộ bàn ghế được đặt ngoài hiên.

Phía trên sân có những dầm chạy ngang nhưng bầu trời và cây vẫn hiện qua các khoảng mở. Vách bên và hàng cửa xác định ranh giới giữa phần kín với phần ngoài trời. Tuyến vào nhà vì thế đi qua nhiều cao độ và nhiều điều kiện che chắn: từ đất, lên thang, qua sân rồi tới phòng. Các mặt sàn không chỉ gắn với việc di chuyển; sân hiên trên cao còn là một chỗ dừng riêng giữa phòng và khu rừng.

Cửa kính nối phòng với sân hiên ở cao độ tầng trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Tầng gỗ có trần thấp giữa những cây cao

Bên trong khối ở là kết cấu gỗ quen thuộc với dầm lộ ở trần. Chiều cao từ sàn đến dầm tại điểm thấp nhất khoảng 1,8 mét, tạo một không gian gần với tầng áp mái. Mặt bằng đặt phòng ngủ và các phần tắm, vệ sinh vào một dải; khu ăn và sinh hoạt nằm trong vùng rộng hơn nhìn về phía cửa. Một phần bếp chạy dọc vách, phía trên có các ô mở ngang. Nội thất có bàn, ghế và những đồ dùng với chiều cao thấp hơn thông thường.

Nhóm thiết kế giải thích rằng cách giảm chiều cao của phòng và đồ đạc nhằm làm cho khu rừng bên ngoài có cảm giác lớn và gần hơn. Ý định đó được gắn với những kích thước cụ thể của tầng ở, thay vì chỉ với một góc chụp. Trong ảnh phòng ăn, đường dầm ở gần đầu người ngồi, còn khung cửa lớn phía cuối phòng mở ra các tầng cây ở cao độ tương ứng với sàn nhà.

Bàn ăn, bếp và hệ dầm gỗ trong tầng ở.Ảnh: Hisao Suzuki

Cửa lớn và các hướng nhìn từ tầng trên

Những ô kính trên tầng ở có kích thước khác nhau tùy vị trí. Cửa lớn ở mặt đầu nhìn thẳng ra các cây, trong khi dải cửa thấp hơn đi cùng mặt bếp và vùng sử dụng sát vách. Theo thuyết minh, một hướng nhìn được đặt về núi Asama. Hệ cửa được nhìn thấy trong ảnh không liên tục giống nhau quanh cả bốn mặt: có đoạn vách gỗ kín, có khoảng kính lớn, có cửa nối với sân hiên. Từ ngoài rừng, những mặt kín có màu sáng tạo đường bao cho khối nhà; nhìn vào từ bên trong, cùng các mặt ấy xuất hiện cạnh màu nâu của dầm và sàn.

Vì sàn nằm cao, các khung cửa tiếp cận phần cây khác với nơi đứng dưới sân. Ở sân đất, phần thân cây chiếm nhiều trong trường nhìn; ở phòng trên, lá và những khoảng mở giữa tán cây hiện ngang với đồ đạc. Hai cao độ cùng nhìn vào rừng nhưng không có cùng đường chân trời.

Mảng sàn kính nhìn xuống dưới nằm cạnh bếp và chỗ ăn.Ảnh: Hisao Suzuki

Một phần sàn kính ngay dưới chỗ ăn

Dưới vùng bàn ăn có một phần sàn bằng kính. Qua lớp kính có thể nhìn xuống hệ kết cấu và khoảng không bên dưới. Trong ảnh nội thất, mảng kính được chia theo nhịp dầm, đặt cạnh các tấm sàn gỗ. Phần này không làm toàn bộ tầng trên trở nên trong suốt; phần lớn diện tích vẫn là sàn gỗ để đặt đồ và đi lại. Nhóm thiết kế mô tả mảng kính như một cách làm rõ độ cao của tầng ở. Khi nhìn theo phương đứng, người ở trên có thể nhận ra chiều sâu từ sàn xuống nền và những vùng cây phía dưới.

Mối liên hệ đó khác với việc nhìn ngang qua cửa sổ. Bàn, ghế và bếp vẫn được đặt trong cùng một phòng nhỏ, trong khi dưới chân có thêm một hướng nhìn xuống. Ở ảnh chụp từ sân, phần dưới nhà lộ rõ hệ dầm và các khoảng giữa chúng; từ tầng ở, một đoạn trong hệ ấy có thể được thấy qua ô sàn kính.

Cầu thang ngoài trời và các thanh giằng bên dưới khối nhà.Ảnh: Shinkenchiku-sha

Hai tầng sử dụng trong cùng một hệ khung

Mặt bằng phía dưới chủ yếu xác định nền sân, các điểm cột và vị trí thang; mặt bằng phía trên ghi các phòng kín cùng sân hiên. Phần diện tích ở ngoài trời và phần ở kín không được thể hiện như hai tầng phòng lặp lại. Khu dưới có đồ đạc đặt giữa những thân cây, còn khu trên có trần, cửa, bếp và phòng ngủ. Những ảnh chụp xa cho thấy hệ cột nằm lẫn trong các đường đứng của rừng, nhưng vẫn có thể phân biệt bằng nhịp thẳng và các thanh giằng chéo.

Năm 2012, TOTO Gallery・MA đưa công trình vào triển lãm Study in Real của Go Hasegawa. Tư liệu triển lãm xác nhận cao độ sàn và hệ chín cột, còn hồ sơ dự án ghi phần kết cấu gỗ nằm trên hệ thép. Các bộ phận này tạo thành công trình đã xây dựng, với hai nơi sinh hoạt gắn bằng cầu thang: một ở mặt đất và một giữa các tán cây.

Đọc thêm +