Khu đất trên bán đảo Coliumo
POLI nằm trên bán đảo Coliumo, thuộc khu vực Tomé ở Chile, trên một sườn đất cao hướng ra Thái Bình Dương. Dự án được thực hiện từ năm 2002 đến năm 2005 bởi Mauricio Pezo và Sofía von Ellrichshausen. Công trình là một khối bê tông gần vuông, đặt tách khỏi những cụm nhà thấp trong vùng. Từ phía biển, nó xuất hiện ở mép trên của một mũi đất phủ cây bụi; bên dưới là các vách đá và những vệt sóng trắng.
Ở phía tiếp cận, mặt đất nghiêng đi qua chân nhà thay vì được san thành một sân lớn bao quanh. Cỏ và cây thấp tiếp tục sát những mảng tường ngoài. Các ô cửa có kích thước khác nhau được đặt ở nhiều cao độ, không tạo thành những hàng tầng đều đặn. Một số ô nhìn ra đường chân trời, trong khi những ô thấp mở về sườn đất và đá ven bờ. Cao độ của nền nhà và vị trí cửa được thể hiện riêng trong từng phần mặt bằng.
Hai cách sử dụng trong cùng một công trình
Chương trình ban đầu kết hợp một ngôi nhà nghỉ mùa hè với một trung tâm văn hóa. Trong thuyết minh thiết kế, Pezo và von Ellrichshausen mô tả yêu cầu vừa tiếp nhận hoạt động tập thể, vừa giữ được những sinh hoạt riêng tư của một ngôi nhà. Nhóm không đặt tên cố định cho các phòng chính theo cách chia phòng khách, phòng ăn hay phòng ngủ. Các không gian được giữ như những phòng trống có mức độ liên hệ khác nhau, có thể sử dụng theo từng hoạt động.
Việc này đi cùng cách bố trí phần phục vụ. Bếp, phòng tắm, tủ và đường lên xuống được đưa về sát chu vi, để các phòng phía trong không bị chia nhỏ bởi nhiều khối phụ trợ. Khi cần dành chỗ cho hoạt động văn hóa, đồ đạc sinh hoạt có thể được cất trong những khoảng chứa nằm ở rìa nhà. Đơn vị đặt hàng được ghi là Centro Cultural Casa Poli, với sự tham gia của hai kiến trúc sư cùng Eduardo Meissner và Rosmarie Prim.
Các nền sàn ở những cao độ khác nhau
Bên trong khối ngoài khá gọn là những phòng có nền cao thấp và chiều cao khác nhau. Mặt bằng được chia bởi những đoạn tường giao nhau lệch khỏi tâm, thay vì một dấu cộng chia đều bốn phần. Ở tầng thấp, một khoảng phòng dài nằm sát mặt ngoài; tầng tiếp cận và tầng trên có những phần nền mở hoặc rút lại. Các khoảng trống trong sàn giúp nhìn qua nhiều cao độ mà không cần đi ra ngoài công trình.
Trong ảnh nội thất, một vùng nền cao có bàn và ghế nhìn xuống phòng nằm thấp hơn bên cạnh. Các mép sàn và mảng tường tạo thành những khung chữ nhật lồng nhau. Cao độ phía trên cửa được giữ khác với cao độ nền, nên có cửa nhìn như một ô mở ngang, có cửa kéo dài gần sát chân tường. Phòng cao nhất chứa những cửa ở nhiều tầng, nhìn thấy bầu trời qua ô phía trên và biển qua lớp kính thấp. Các phần không gian này nằm trong cùng một vỏ bê tông.
Phần phục vụ nằm trong chiều dày quanh nhà
Chu vi công trình được tổ chức như một dải có thể sử dụng, với lớp ngoài và lớp trong bao lấy những khoảng nhỏ ở giữa. Đây không chỉ là độ dày của một bức tường chịu lực. Trong dải này có cầu thang, chỗ nấu nướng, phòng vệ sinh, tủ và những khoảng đứng sát cửa sổ. Trên bản vẽ cắt phối cảnh, các phần đặc và rỗng của chu vi hiện ra nối tiếp nhau, bao quanh những phòng lớn hơn ở phía trong.
Ở tầng có khu nấu nướng, mặt bàn và thiết bị được đặt vào một hốc chạy dọc tường. Phía trước vẫn là khoảng phòng với ghế dài và lối đi xuống nền thấp. Một số đoạn tường gỗ có thể mở ra để tiếp cận phần phục vụ phía sau. Những chỗ đi lên được đặt gần mặt ngoài, không hình thành một lõi thang đứng riêng giữa nhà. Vì thế, các phòng trung tâm có thể nối trực tiếp với nhau, còn các thao tác sinh hoạt nhỏ nằm sâu trong dải bao quanh.
Những ô cửa mở về biển và bầu trời
Các mặt đứng có nhiều ô vuông và chữ nhật nhưng vị trí không được lặp giống nhau trên cả bốn phía. Khung kính nằm lùi so với mặt bê tông ở một số cửa, để lại các cạnh hốc sâu. Có ô cửa đồng thời là một khoảng đứng hoặc ngồi nhìn ra ngoài. Theo mô tả của nhóm thiết kế, các khoảng ban công nằm trong chiều dày này còn che cửa trước nắng ở phía bắc và mưa từ phía tây.
Từ một phòng có nền thấp, biển hiện ra qua cánh kính cao gần bằng chiều cao phòng. Ở bên trên, một ô khác chỉ lấy phần trời. Một mảng tường đặc nằm giữa hai cửa, còn khoảng thông tầng cho phép nhìn cả hai cùng lúc. Tại vùng bàn ăn, cửa ở cuối phòng đóng khung một dải nước ngang; cửa bên cạnh mở sang hướng khác của mũi đất. Các khung nhìn không được tạo bởi một mặt kính kéo dài liên tục mà được ngắt bởi những mảng tường bê tông và gỗ.
Bê tông được đổ ngay tại công trường
Toàn bộ công trình được thi công bằng bê tông trộn tại chỗ. Nhóm thiết kế ghi lại phương tiện làm việc gồm một máy trộn nhỏ và bốn xe rùa. Cốp pha dùng ván gỗ chưa xử lý; bê tông được đổ thành những đợt ngang theo nhịp của hệ ván. Những đường tiếp giáp giữa các đợt đổ và dấu ván vẫn xuất hiện trên mặt ngoài, cùng các chỗ thay đổi sắc độ của vật liệu khi nhìn gần.
Bề mặt công trình không có một lớp ốp che toàn bộ dấu vết thi công. Ở góc nhà, những đường ngang đi qua từ mặt này sang mặt kia; quanh ô cửa, cạnh bê tông tạo thành phần viền dày. Trên ảnh chụp sau khi sử dụng, các vùng tường có màu xám, nâu và những vệt sẫm kéo xuống. Các mảng ngoài này khác với phần nội thất được phủ gỗ màu sáng. Khối tường, phần mép ô cửa và sàn bê tông được thể hiện như các bộ phận liên tiếp của cùng công trình.
Ván cốp pha được dùng lại trong nội thất
Sau khi hoàn thành phần bê tông, ván đã dùng làm cốp pha được tận dụng để bọc các mặt trong và đóng những tấm trượt. Một số tấm che phần bếp, tủ và các khu phục vụ; những tấm khác đóng phía trước cửa sổ khi nhà không có người. Nhóm kiến trúc sư ghi rõ hai chức năng này trong thuyết minh. Các thanh ván có chiều rộng và đường ghép hiện rõ, giữ lại hình thức của vật liệu đã qua một lần sử dụng.
Ảnh các phòng hoàn thiện cho thấy gỗ phủ màu trắng hoặc xám nhạt, đặt theo những hướng khác nhau trên tường và trần. Sàn ở các phòng có màu nâu đất, bên trên là thảm và ít đồ rời. Ghế dài nằm sát tường, một bàn nhỏ đặt trước cửa hướng biển. Tại những phần nền đổi cao độ, lớp bọc gỗ dừng ở mép mở, để lộ chiều sâu của sàn và vách. Cánh trượt đi cùng hệ bọc này, thay đổi phần dịch vụ hay cửa nào đang được mở ra.
Mái bằng và hồ sơ những người thực hiện
Trên mái có một khoảng sân ngoài trời được bao bằng lan can kim loại mảnh. Từ trên sườn đất phía sau nhìn xuống, mặt mái là một hình vuông với một số phần nhô thấp và ô mở. Nó tạo thêm một cao độ đứng ngắm biển phía trên các phòng, trong khi đường bao chung của công trình vẫn kết thúc bằng một cạnh ngang. Phần sân mái tiếp tục nằm trong diện tích của khối nhà, không có một mái che lớn vươn thêm ra cảnh quan.
Mauricio Pezo và Sofía von Ellrichshausen phụ trách kiến trúc; hồ sơ ghi Pezo von Ellrichshausen thực hiện xây dựng, Cecilia Poblete phụ trách kết cấu, Alberto Silva và Claudio Mora tham gia hệ thống kỹ thuật. POLI nhận MCHAP.emerge năm 2014, giải dành cho thực hành kiến trúc mới do chương trình Mies Crown Hall Americas Prize tổ chức. Bộ ảnh của Jesús Granada ghi lại từ bối cảnh vách đá, mặt ngoài đến các phòng cao thấp và sân mái của công trình.
