Một dự án kéo dài qua nhiều giai đoạn
Galería de las Colecciones Reales nằm cạnh Cung điện Hoàng gia và Nhà thờ Almudena ở Madrid. Dự án bắt đầu với Mansilla + Tuñón, do Luis Moreno Mansilla và Emilio Tuñón thiết kế, rồi được tiếp tục thực hiện sau khi Mansilla qua đời năm 2012. Khối kiến trúc được giới thiệu như công trình hoàn thành trước thời điểm bảo tàng mở cửa cho công chúng năm 2023. Hai mốc này không trùng nhau: việc xây dựng nhà và việc hoàn tất trưng bày, tổ chức vận hành diễn ra qua các giai đoạn. Bài viết tập trung vào tổ chức kiến trúc của tòa nhà bên sườn phía tây Madrid.
Nối dài phần đế của cung điện
Khối bảo tàng tiếp tục đường của phần đế Cung điện Hoàng gia, nằm trong địa hình thấp hơn khu vực quảng trường. Phương án dùng một tổ chức tuyến tính, liên hệ với những đường hình thành của cung điện từ thế kỷ mười tám. Từ bên ngoài, công trình góp thêm một phần vào đường biên xây dựng trên sườn phía tây thành phố. Nó không đứng riêng như một khối tượng đài ở giữa quảng trường. Vị trí bên sườn cho phép các phòng trưng bày phát triển theo chiều dài và chiều sâu, đồng thời giữ quan hệ với mặt đất thấp phía vườn.
Quảng trường và khoảng đất thấp
Tổ chức bảo tàng gắn với việc duy trì tính mở của quảng trường Almudena ở phía trên. Phần thể tích lớn được đưa xuống theo địa hình. Ở phía đối diện, mặt đứng nhìn ra khu vườn Campo del Moro và cảnh quan xa hơn. Công trình vì vậy có hai điều kiện tiếp xúc khác nhau: một phía nằm cạnh các nền và công trình của quần thể lịch sử, phía kia mở ra khoảng đất thấp. Sự chênh cao này không chỉ quyết định hình thức bên ngoài mà còn tham gia vào cách bố trí các tầng và tuyến tham quan của bảo tàng.
Tuyến tham quan đi xuống
Các tầng trưng bày được tổ chức theo một tuyến chính đi xuống. Người tham quan có thể lần lượt đi qua các bộ sưu tập trong một trình tự liên tục. Đồng thời, hệ giao thông có các đường thay thế để tiếp cận riêng từng phần, không buộc mọi lượt thăm phải đi hết toàn bộ tuyến. Trong hồ sơ, mô hình này được gọi là bảo tàng tuyến tính với hành trình đi xuống. Chiều dài của khối nhà và các cao độ trưng bày cùng tạo nên sơ đồ đó. Các phòng không được tổ chức như những gian nhỏ tỏa đều quanh một sảnh trung tâm duy nhất.
Không gian lớn cho những bộ sưu tập khác nhau
Chương trình trưng bày yêu cầu những phòng có chiều cao lớn và diện tích rộng, để tiếp nhận nhiều loại hiện vật trong các bộ sưu tập hoàng gia. Những điều kiện này dẫn đến hệ kết cấu có quy mô nhịp lớn. Tường, khung và các sàn không chỉ là lớp kỹ thuật đặt sau một cách chia phòng có sẵn; chúng tham gia xác định trực tiếp không gian trưng bày. Hồ sơ thiết kế nhấn mạnh quan hệ giữa kích thước phòng và hệ chịu lực. Các khoảng rộng tạo nền cho những cách sắp đặt hiện vật, trong khi cấu trúc lặp giữ trật tự chung của tòa nhà.
Các khung bê tông trắng lặp lại
Công trình được hình thành từ một chuỗi khung bê tông trắng. Nhịp khung liên tiếp tạo những đường đứng và những khoảng xen giữa trên mặt đứng cũng như trong không gian. Ở các phần mở về phía ngoài, khoảng giữa những bộ phận kết cấu liên hệ với ánh sáng và hướng nhìn. Việc lặp không chỉ nằm ở lớp bọc ngoài; nó thuộc hệ tổ chức của tòa nhà. Từ một phòng rộng, người xem gặp nhịp cấu trúc tiếp tục qua nhiều đoạn, trong khi những phần đặc và mở tạo các điều kiện khác nhau dọc theo chuỗi không gian.
Granit ngoài mặt đứng và bê tông bên trong
Mặt ngoài có các trụ bê tông cốt thép bọc những phiến granit. Lớp đá liên hệ với vật liệu của quần thể cung điện, còn phần bê tông được thể hiện rõ ở những không gian bên trong. Bảo tàng có cả bề mặt đặc của đá và những khoảng mở sâu giữa các trụ. Hai lớp này cùng tạo đường biên của khối nhà nhìn từ vườn. Vật liệu không được dùng để tái tạo lại một mặt đứng cổ với các chi tiết trang trí tương tự cung điện; khối mới tiếp tục bằng nhịp khung, các tấm đá và những khoảng mở của một hệ xây dựng khác.
Ánh sáng trong tòa nhà và trong trưng bày
Không gian kiến trúc nhận ánh sáng tự nhiên từ phía ngoài, với những hướng nhìn ra cảnh quan. Phần trưng bày hiện vật còn có hệ chiếu sáng riêng. Hồ sơ của ERCO trình bày công việc chiếu sáng ở giai đoạn bảo tàng đưa vào sử dụng, khác với thời điểm khối nhà đã được xây xong. Vì vậy, hình ảnh một phòng trống trước khai trương và một phòng có trưng bày là những trạng thái khác nhau của cùng tòa nhà. Các hệ khung, tầng và tuyến đi vẫn là cấu trúc chung, còn thiết bị trưng bày cùng ánh sáng hiện vật được hoàn thiện để phục vụ hoạt động bảo tàng năm 2023.
