Tuñón y Albornoz Arquitectos

Một văn phòng hình thành sau năm 2012

Tuñón y Albornoz Arquitectos đặt tại Madrid, do Emilio Tuñón và Carlos Martínez de Albornoz điều hành. Văn phòng hình thành năm 2012, sau khi Luis Moreno Mansilla qua đời. Trước đó, Albornoz đã làm việc cùng Tuñón trong đội ngũ Mansilla + Tuñón từ năm 2004. Mối liên hệ nhân sự kéo dài tám năm này là phần nền tảng của sự chuyển tiếp: một số dự án, cộng sự và phương thức làm việc tiếp tục, trong khi trách nhiệm điều hành được tổ chức theo cặp đối tác mới. ^[1][6]

Lịch sử của Tuñón y Albornoz có liên hệ trực tiếp với Mansilla + Tuñón, văn phòng do Tuñón và Mansilla lập năm 1992 theo hồ sơ hiện hành của tác giả. Những công trình như MUSAC, Auditorio de León hay Atrio thuộc thời kỳ cộng tác trước. Trên website mới, danh mục M+T được tách khỏi T+A. Việc giữ hai tên giúp xác định tác giả theo từng giai đoạn, kể cả khi một công trình được triển khai qua nhiều năm và hoàn thành sau khi cơ cấu văn phòng đã thay đổi. ^[1][18]

Emilio Tuñón trước khi hình thành quan hệ đối tác mới

Tuñón học tại ETSAM ở Madrid, tốt nghiệp năm 1981 và nhận bằng tiến sĩ tại đây năm 2000. Ông làm việc khoảng mười năm trong văn phòng Rafael Moneo. Trong phỏng vấn với Fredy Massad sau giải Quốc gia năm 2022, ông nhắc đến Moneo, Juan Navarro Baldeweg và Alberto Campo Baeza trong số những người thầy có ý nghĩa với mình. Moneo cũng là môi trường nghề nghiệp nơi Tuñón và Mansilla cùng trải qua một thời gian dài trước khi tự chịu trách nhiệm về các dự án của họ. ^[2][3]

Tuñón kể rằng việc lập nghiệp của thế hệ mình có quan hệ với các cuộc thi công khai cho hạ tầng văn hóa, trường học và công trình công cộng trong thời kỳ Tây Ban Nha thay đổi về chính trị và kinh tế. Đây là cách ông tự nhìn lại hoàn cảnh hành nghề. Trong cùng cuộc trò chuyện, ông mô tả việc viết cùng Mansilla như một quá trình luân phiên viết, nối tiếp và sửa văn bản của nhau. Hoạt động xây dựng, giảng dạy và viết diễn ra song song trong quan hệ cộng tác ấy. ^[3]

Carlos Martínez de Albornoz: từ London về Madrid

Carlos Martínez de Albornoz sinh tại Huesca năm 1978. Ông học tại ETSAM và dành giai đoạn 2000–2001 ở Bartlett School of Architecture tại London; trong thời gian đó ông cộng tác với David Chipperfield Architects. Năm 2004, sau khi tốt nghiệp tại Madrid, ông gia nhập Mansilla + Tuñón. Hồ sơ La Casa de la Arquitectura xác định Atrio tại Cáceres là một trong các dự án ông tham gia với vai trò cộng tác viên trước khi trở thành đồng sáng lập văn phòng mới. ^[5]

Albornoz cũng tham gia hoạt động giảng dạy từ năm 2005, bắt đầu với các xưởng nghiên cứu của Fundación Pedro Barrié de la Maza tại Vigo. Các mốc tiếp theo gồm chương trình tại UIC ở Barcelona năm 2009, xưởng của Bienal Iberoamericana tại Madrid năm 2011 và trường kiến trúc Hasselt năm 2015. Tháng 5 năm 2024, Đại học Zaragoza tổ chức buổi nói chuyện của ông với tên văn phòng Tuñón y Albornoz. Những hoạt động này ghi lại một quá trình nghề nghiệp riêng bên cạnh vai trò cộng tác lâu dài với Tuñón. ^[5][6]

Nhà ở bằng đá và gạch trong thập niên đầu

Casa de Piedra tại Cáceres được thiết kế năm 2015 và hoàn thành năm 2018, do Emilio Tuñón và Carlos Martínez de Albornoz cùng đứng tên. Khối nhà có mặt bằng vuông cạnh 16 mét, tường đá quartzite địa phương và các ô cửa đóng khung granite. Chín phòng có kích thước tương tự được bố trí bên trong; tủ và khu vệ sinh nằm xen giữa. Hồ sơ này ghi nhận một trong những công trình nhà ở được thực hiện dưới quan hệ đối tác mới, với chương trình nhỏ hơn nhiều so với các bảo tàng trước đó. ^[7]

Casa de Ladrillo ở Aravaca, Madrid, có hồ sơ thiết kế năm 2018 và kết thúc thi công năm 2021 theo website văn phòng. Nhà chính, khối đỗ xe có chỗ nhìn cảnh quan trên mái và pergola là ba phần riêng trên khu đất. Tường dùng gạch thủ công màu cát với vữa vôi; những chi tiết chân cửa và mái dùng đá từ vùng núi Madrid. Casa Muñoz phụ trách nội thất và Fernando Martos làm cảnh quan. Danh sách cộng tác cho thấy công trình được thực hiện qua nhiều chuyên môn, ngoài hai kiến trúc sư chủ trì. ^[8]

Cáceres: bảo tàng và những phần tiếp nối của Atrio

Khối xây mới của Bảo tàng Helga de Alvear tại Cáceres có hồ sơ thiết kế năm 2014, bắt đầu xây năm 2015 và hoàn tất phần xây dựng năm 2020. Trang dự án của văn phòng ghi tác giả kiến trúc là Emilio Tuñón. Bảo tàng mở cửa tháng 2 năm 2021. Công trình nằm ở ranh giới giữa khu lịch sử và phần thành phố mới, với một tuyến đi công cộng qua khu đất; khối mới liên hệ với Casa Grande, ngôi nhà đã được chuyển thành cơ sở trưng bày trước đó. ^[9][10]

Casa Palacio Paredes-Saavedra là một công việc khác tại Cáceres, lần này có cả Tuñón và Albornoz đứng tên. Thiết kế năm 2018, khởi công tháng 12 năm 2019 và hoàn thành tháng 10 năm 2022, dự án bổ sung mười một phòng cho hoạt động khách sạn Atrio. Ngôi nhà cổ hình thành từ thế kỷ XV–XVI được cải tạo bằng các lớp hoàn thiện gỗ bên trong. Nghệ sĩ José Pedro Croft thực hiện tác phẩm dành riêng cho tiền sảnh. Công việc tiếp nối quan hệ với Atrio nhưng là một dự án cải tạo riêng. ^[13]

Madrid: văn phòng ngân hàng và cơ sở đại học

Tại phố Tutor ở Madrid, trụ sở Arquia Bank và Fundación Arquia được thiết kế năm 2019, xây từ năm 2020 đến 2022. Công trình giữ lại mặt đứng bảo tồn của một cơ sở in từ đầu thế kỷ XX, còn khối hành chính mới lùi dần phía sau. Những sân trên mái và khu vườn cuối đất tham gia vào không gian làm việc. Arquia xác nhận hai kiến trúc sư là tác giả cải tạo khi tổ chức các đợt tham quan trụ sở năm 2023, sau khi công trình đã được đưa vào sử dụng. ^[11][12]

Tòa nhà giảng đường và thư viện CRAI tại Universidad Francisco de Vitoria ở Pozuelo de Alarcón có thời điểm thiết kế năm 2019 và hoàn thành năm 2024. Hồ sơ văn phòng ghi diện tích xây dựng 19.000 m² và cả hai đối tác là tác giả. Quy mô này đưa công việc của họ sang một khối giáo dục lớn trong khuôn viên đại học. Danh sách dự án tiếp tục ghi GOGAITE phụ trách kết cấu và Úrculo phụ trách hệ thống kỹ thuật, những đơn vị cũng tham gia một số công trình bảo tàng và văn phòng của nhóm. ^[14][11]

Giảng dạy và CIRCO qua các giai đoạn

Tại ETSAM, Emilio Tuñón là giáo sư của Departamento de Proyectos Arquitectónicos. Trước khi văn phòng mới được lập, ông đã giảng dạy tại Städelschule năm 1997–1998, EPFL năm 2005, Harvard năm 2006 và Princeton năm 2008–2010. Vị trí Jean Labatut ở Princeton thuộc giai đoạn cộng tác với Mansilla. Hồ sơ của trường Madrid cũng ghi Francqui Chair năm 2015, cho thấy hoạt động nghiên cứu và giảng dạy tiếp tục sau thay đổi lớn về nhân sự năm 2012. ^[16]

CIRCO được Tuñón, Mansilla và Luis Rojo khởi xướng tháng 1 năm 1993, sau thời gian làm trong ban biên tập Arquitectura. Trong phỏng vấn năm 2017, Tuñón giải thích tên gọi liên hệ đến bộ xiếc của Alexander Calder. Các tập mỏng ưu tiên chữ, thuận tiện in và trao đổi. Sau khi Mansilla qua đời, Tuñón tiếp tục biên tập cùng Rojo và Jesús Vassallo. ^[17]

Các mốc 2022–2026 và dự án tại Maastricht

Tháng 11 năm 2022, Chính phủ Tây Ban Nha công bố Emilio Tuñón nhận Premio Nacional de Arquitectura. Đây là giải trao cho cá nhân với toàn bộ quá trình hành nghề và học thuật, gồm cả thời kỳ Mansilla + Tuñón. Ngày 24 tháng 3 năm 2026, Real Academia de Bellas Artes de San Fernando thông báo bầu ông vào bộ phận kiến trúc. Đề cử do Tomás Marco, Rafael Moneo và Luis Fernández-Galiano trình. Hai mốc này thuộc tiểu sử Tuñón, song song với các công trình chung của văn phòng hiện tại. ^[2][4]

Hồ sơ cuộc thi năm 2023 cho Landbouwbelang tại Maastricht mở ra một quy mô đô thị mới. Tuñón y Albornoz hợp tác với Dhoore-Vanweert Architects để chuyển đổi khu công nghiệp giữa sông Maas và Bassin. Phương án kết hợp giữ lại nhà xưởng với không gian nghệ thuật, thể thao, ăn uống và nhà ở; cần trục cảng được đưa vào tổng thể. Website tác giả ghi rõ đây là hồ sơ cuộc thi. Dự án hiện diện trong lịch sử văn phòng như một công việc hợp tác quốc tế, với đồng tác giả và phạm vi riêng. ^[15]

Các mốc thời gian

1981
Tuñón tốt nghiệp ETSAM. ^[2]
1992
Tuñón cùng Mansilla lập văn phòng, theo hồ sơ hiện hành của tác giả. ^[1][16]
1993
Tuñón, Mansilla và Luis Rojo bắt đầu CIRCO. ^[17]
2000
Tuñón nhận bằng tiến sĩ ETSAM. ^[2]
2000–2001
Albornoz học tại Bartlett và cộng tác với David Chipperfield Architects. ^[5]
2004
Albornoz tốt nghiệp ETSAM và gia nhập Mansilla + Tuñón. ^[6]
2012
Sau khi Mansilla qua đời, Tuñón và Albornoz hình thành văn phòng mới. ^[1]
2018
Casa de Piedra hoàn thành. ^[7]
2020
Hoàn thành xây dựng khối mới Bảo tàng Helga de Alvear. ^[9]
2021
Bảo tàng Helga de Alvear mở cửa; Casa de Ladrillo kết thúc thi công theo hồ sơ tác giả. ^[10][8]
2022
Arquia Bank và Casa Paredes-Saavedra hoàn thành; Tuñón nhận giải Quốc gia. ^[11][13][2]
2023
Cuộc thi chuyển đổi Landbouwbelang tại Maastricht. ^[15]
2024
Hoàn thành tòa nhà CRAI của Universidad Francisco de Vitoria. ^[14]
2026
Tuñón được bầu vào Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. ^[4]