Một nhà thờ trong khu dân cư mới
Nhà thờ Anastasis nằm tại Saint-Jacques-de-la-Lande, phía nam Rennes. Dự án của Álvaro Siza được thực hiện cùng văn phòng Jean-Pierre Pranlas-Descours, trong giai đoạn 2009–2018. Công trình được khánh thành và cung hiến ngày 11 tháng 2 năm 2018, theo thông tin của giáo phận Rennes. Nó nằm trong khu dân cư La Morinais, giữa những khối nhà ở và các khoảng không gian đô thị mới.
Chương trình gồm cả nhà thờ và trung tâm giáo xứ. Hai phần được xếp trên hai tầng, với nơi sinh hoạt cộng đồng ở thấp và không gian hành lễ ở trên. Cách tổ chức này đưa hoạt động thường ngày tiếp cận mặt đất, trong khi phòng hành lễ có thể nhận ánh sáng từ mái. Hình dạng công trình được điều chỉnh theo quy mô những khối nhà xung quanh, trong đó hồ sơ thiết kế nhắc cụ thể đến dãy căn hộ ở phía bắc.
Hình trụ đặt trên mặt bằng vuông
Phần trung tâm có thể được đọc qua hai hình học chồng lên nhau. Tầng dưới dựa trên một mặt bằng vuông, còn phòng nhà thờ ở trên nằm trong không gian hình trụ. Hồ sơ ban đầu ghi cạnh vuông 16 m và đường kính ngoài của trụ 14,75 m. Những kích thước này mô tả đề xuất thiết kế, trong khi hình thức vuông và tròn tiếp tục được nhận ra ở công trình hoàn thành.
Bên cạnh phần trung tâm là các thể tích nhỏ hơn nhô ra theo nhiều hướng. Chúng chứa những không gian phụ và giao thông, đồng thời tạo các khoảng lõm ở bên ngoài. Công trình vì vậy không phải một trụ tròn đứng đơn độc: phòng tròn được gắn với các khối chữ nhật và một phần bán trụ. Các bộ phận này tham gia vào việc tổ chức sảnh, gian nguyện và đường lên tầng.
Sảnh vào và những tuyến chuyển tầng
Hai khối chữ nhật phía tây giới hạn khoảng đón tiếp trước khi vào nhà. Chúng có chiều cao tương ứng với toàn bộ công trình, tạo một khoảng lõm giữa các mặt tường. Từ đây, người đến sử dụng tầng cộng đồng hoặc chuyển lên nhà thờ. Việc bố trí chương trình theo chiều đứng khiến cầu thang và thang máy là những thành phần chính của hành trình, chứ không chỉ là đường phụ ở cuối nhà.
Hồ sơ mô tả hai cầu thang và một thang máy nối các tầng. Một tuyến thang được bao kín; các phần giao thông và phòng phục vụ được gắn với thể tích trung tâm. Phòng áo lễ có lối tiếp cận riêng, nằm ở tầng trên trong phần khối chứa thang. Một tầng nhỏ phía dưới dành cho kỹ thuật và lưu trữ, tách khỏi các không gian tập trung cộng đồng.
Các gian nguyện quanh phòng tròn
Trong phòng hành lễ, chỗ ngồi của cộng đoàn được tổ chức trong phần trung tâm. Các gian phụ nằm quanh chu vi: một gian có giếng rửa tội, một phần bán tròn chứa tượng Đức Mẹ và nhà tạm, một gian khác đặt thánh giá. Những vị trí này được mô tả cụ thể trong chương trình, nên các phần nhô ra không chỉ là sự thay đổi hình dáng mặt đứng.
Vị trí bàn thờ gắn với một trục chéo từ hướng lên cầu thang về phía thánh giá. Trục sử dụng này không hoàn toàn trùng với những cạnh vuông của tầng dưới. Những phần sàn nâng và các gian phụ tạo giới hạn cho khu hành lễ bên trong hình tròn. Từ chỗ ngồi, người tham dự nhìn vào một tổ hợp gồm bàn thờ, các mặt tường cong và những khoảng mở phụ, thay vì một gian chữ nhật có đầu hồi đơn giản.
Tấm vuông phía dưới nguồn sáng
Một tấm vuông được treo dưới phần mái của phòng tròn. Tấm này điều chỉnh ánh sáng tự nhiên từ phía trên và chứa các thiết bị chiếu sáng, thông gió. Nó không lấp kín toàn bộ hình tròn, nên ánh sáng có thể đi qua những khoảng xung quanh, phản chiếu lên trần và tường trước khi tới không gian hành lễ.
Hướng của tấm vuông liên hệ với trục của khu tập trung cộng đoàn. Sự khác nhau giữa hình vuông và đường tường tròn tạo ra các khoảng sáng có bề rộng thay đổi. Ánh sáng chủ yếu gián tiếp, không phải một cửa kính lớn nhìn thẳng ra khu dân cư. Các bề mặt trắng nhận ánh sáng từ trên, còn các thiết bị được tích hợp vào cùng một cấu kiện treo thay vì xuất hiện rải rác trên phòng.
Nguồn sáng riêng cho các không gian phụ
Ngoài nguồn sáng chính ở mái, dự án bố trí những ô lấy sáng nhỏ cho các phần nghi lễ cụ thể. Giếng rửa tội và vị trí tượng Đức Mẹ nhận ánh sáng từ trên; một gian khác nhận ánh sáng qua cửa về phía tây. Các nguồn này làm cho từng phần quanh phòng trung tâm có điều kiện sáng riêng, tương ứng với vị trí trong mặt bằng.
Tầng thấp dành cho cộng đồng có tổ chức sử dụng khác với phòng hành lễ phía trên. Văn phòng cộng tác tại Pháp mô tả tại đây có các phòng sinh hoạt và nơi làm việc của linh mục. Toàn bộ chương trình được bao trong các khối bê tông trắng liên kết nhau. Từ bên ngoài, những chỗ lùi và thể tích nhô báo hiệu các bộ phận khác nhau; bên trong, đường đi và cách lấy sáng làm rõ sự phân chia giữa nơi sinh hoạt, giao thông và hành lễ.
