Một khu đất dốc đứng của Juan Scalesciani
Scalesciani House được xây dựng năm 1977 tại Costa Paradiso, ở miền bắc Sardegna. Chủ nhà Juan Scalesciani là người Argentina có quan hệ gắn bó với nước Ý. Khu đất nằm trên vách dốc cao phía biển, với đường tiếp cận từ phía trên. Trong ảnh nhìn từ mặt nước, những lớp granit đỏ dựng lên gần như liên tục tới các bức tường nhà. Mái ngói nằm sát phần đỉnh, phía sau là cây bụi và những đỉnh đá khác.
Ponis kể rằng khi khảo sát cùng chủ nhà, họ phải tựa vào sườn và bám các bụi cây thay vì ngồi thoải mái. Những ghi chép ban đầu của ông có yêu cầu về nội thất nhiều chuyển động, một hồ nước biển và bếp mở. Đó là chương trình được chủ nhà nêu, trước khi mặt bằng cuối cùng hình thành. Các phác thảo theo nhiều giai đoạn còn ghi rõ sự thay đổi của phòng và đường đi trên một khu đất có độ dốc lớn.
Ba lần tìm mặt bằng từ năm 1974
Phương án đầu năm 1974 bố trí các phòng vuông thành một hàng, có thể uốn theo đường đồng mức. Juan không đồng ý với hình nhà này. Năm sau, Ponis kéo dài chuỗi phòng thành một tuyến nhìn cảnh, giữ các phòng trên cùng cao độ. Chủ nhà tiếp tục từ chối phương án thứ hai. Trong lời kể của kiến trúc sư, Juan đã thấy nhà Martínez với tường uốn và đá bên trong, và muốn ngôi nhà của mình có sự thay đổi không gian rõ hơn.
Phương án thứ ba được chấp thuận sau nhiều lần trở lại khu đất. Khác với chuỗi phòng cùng mức trước đó, nó bố trí các nền theo cao độ tự nhiên. Mặt bằng ngắn và tập trung hơn so với hai bản trước. Những bản phác cho thấy đường tường đổi hướng quanh các khoảng đất có thể sử dụng, kết nối phòng bằng những chỗ chuyển không vuông góc. Quá trình từ năm 1974 tới khi xây xong năm 1977 được ghi bằng cả lời kể, bản mặt bằng và các mặt cắt.
Rãnh đi phía sau và cửa vào
Công trình nằm một phần trong sườn đất. Giữa mặt sau nhà và địa hình là một rãnh hẹp uốn theo đường bao, trong đó có các cửa vào. Nhìn từ trên đi xuống, mái là phần nổi rõ nhất, còn nhiều đoạn tường bị khuất sau đất và cây. Ảnh lối vào cho thấy các bậc đỏ đi giữa tường nhà và bờ đất có đá, với mép mái thấp chạy phía trên cửa. Tuyến này không phải một hành lang kín bên trong.
Ponis ghi rằng rãnh phía sau vừa chứa các lối tiếp cận vừa tạo phần bóng râm cạnh nhà. Ở sân phía đông nam, cửa vào phòng khách được đặt sau một khoảng ngoài trời nhỏ. Các mặt tường và mái gặp nhau theo nhiều góc, với một khối ống khói nhô cao hơn. Mặt bằng phân biệt phần rãnh, các phòng và vách đá phía biển. Từ đường trên cao tới từng cửa, người đến nhà trải qua các bậc và những chỗ rẽ, trước khi vào chuỗi phòng có sàn tiếp tục đổi mức.
Nền phòng thay đổi theo sườn dốc
Các sàn trong nhà không nằm trên một cao độ chạy suốt công trình. Giữa các vùng có những đoạn bậc ngắn, một số đặt sát vách, một số nằm giữa những khối xây thấp. Trong ảnh sảnh và chỗ làm việc, một mặt nền ở cao dẫn xuống không gian sinh hoạt. Các bậc cùng màu với sàn đỏ tiếp nối nhau, còn tường và trần sáng làm rõ đường bao từng chỗ chuyển. Khối xây thấp cạnh bậc đồng thời tạo giới hạn cho một vùng ngồi.
Mặt cắt qua phòng ngủ và lối vào cho thấy nền nhà gắn với độ dốc của đất. Mặt cắt qua phòng sinh hoạt ghi một phần sàn thấp hơn cùng ô cửa mở về biển. Những thay đổi này nằm dưới hệ mái ngói, nhưng hình trần trong từng phòng không luôn giống đường mái nhìn từ ngoài. Các cột và khối xây ở giữa xác định những chỗ giao giữa các vùng. Khi nhìn dọc nhà, không thấy một hành lang thẳng bằng phẳng dẫn qua tất cả phòng.
Phòng khách và chỗ ăn nhìn ra biển
Không gian sinh hoạt mở về mặt nước qua những ô kính có kích thước và cao độ khác nhau. Có cửa lớn gần sát sàn, cho thấy biển ngay phía ngoài; có cửa nhỏ hơn nằm cao trên tường, đóng khung một đoạn bờ đá xa. Chỗ ngồi xây đi theo đường vách và theo cao độ phòng. Những mặt đệm trong ảnh được đặt trên khối xây, cạnh phần sàn đỏ và một vài bậc nối sang vùng kế tiếp.
Một cột sáng nằm giữa tầm nhìn dọc phòng, trong khi các cửa ở tường ngoài không cùng hướng. Khi chuyển vị trí đứng, người nhìn có thể thấy thêm bờ đá hoặc một khoảng biển khác qua ô mở tiếp theo. Mặt bằng kéo dài đưa các phòng chính về phía cảnh quan, theo xác nhận của Ponis. Các ảnh nội thất cho thấy cụ thể sự sắp xếp ấy, nhưng không có số liệu đo góc nhìn hay mức chiếu sáng để gán cho mọi vị trí trong nhà một điều kiện giống nhau.
Phòng ngủ và các phần xây nội thất
Phòng ngủ được tiếp cận qua tuyến bậc và phần rãnh phía sau, tùy vị trí trong mặt bằng. Một ảnh nội thất cho thấy vùng giường nằm cạnh ô kính rộng, với mặt biển chiếm phần lớn cảnh bên ngoài. Những khoảng hở nhỏ hơn nằm trên tường cạnh đó. Các bề mặt xây trong phòng có nhiều cao độ, tiếp tục cách tổ chức của vùng sinh hoạt, trong khi cửa và vách xác định phạm vi sử dụng riêng.
Bộ ảnh hiện trạng có các mặt tường sáng, sàn đỏ và đồ đạc thấp. Hồ sơ cũng lưu hình phòng ngủ chính nguyên thủy năm 1977, với đá xuất hiện trong nội thất. Hai nhóm tư liệu thuộc những thời điểm khác nhau và không thể mặc nhiên coi là cùng một trạng thái. Các mô tả ở đây dựa vào vị trí phòng trên mặt bằng và những gì hiện rõ trong từng ảnh. Không có căn cứ để xác định mọi vật dụng, lớp sơn hoặc đồ vải trong nhà hiện nay là phần được chọn khi công trình mới hoàn thành.
Mái ngói thấp và các bề mặt trát
Từ phía trên, mái ngói đi theo đường kéo dài của công trình, đổi hướng tại các nhánh phòng. Các cạnh mái nằm gần đất ở phía sau, còn phía biển có những đoạn tường cao hơn do nền dốc xuống. Ống khói và các phần tường nhô tạo những điểm đứng trên đường mái. Trong ảnh lối vào, hàng ngói kết thúc trên một mặt tường trát màu đất, với cửa khung gỗ đặt phía dưới. Những đoạn tường không tạo một mặt đứng phẳng dài duy nhất.
Từ dưới biển nhìn lên, màu phần xây gần với đá đỏ, nhưng các bề mặt vẫn phân biệt được: tường trát có mặt tương đối đều, ngói được xếp thành hàng, còn đá giữ lớp và khe nứt tự nhiên. Mái chạy dọc vùng trên của vách đá, không phủ toàn bộ khu đất. Các mặt đứng tây bắc và tây nam ghi những thay đổi tương ứng giữa nền, vách và mái. Hồ sơ xây dựng và ảnh hoàn thiện cùng xác định phạm vi công trình bám trên sườn dốc.
Khoảng ngoài trời và hồ ở mép đá
Một sân ngoài trời và hồ nhỏ nằm phía biển, dưới các phần tường của nhà. Mặt bằng ghi hồ giữa đường bao xây và mép địa hình, ở cao độ thấp hơn một số phòng. Các ảnh nguyên thủy năm 1977 cho thấy phần sân lát tiếp xúc gần với đá và nước. Những hình ảnh này được nhận diện theo thời điểm ghi trên hồ sơ, không được dùng để khẳng định mọi chi tiết ở đó vẫn giữ nguyên trong hiện trạng.
Nhìn tổng thể từ phía biển, nhà là một dải thấp trên vách granit; nhìn từ phía tiếp cận, đường mái che nhiều phần phòng ở phía dưới. Bên trong, các nền bậc và cửa kính tạo những thay đổi liên tiếp theo chiều dài. Các hướng nhìn này bổ sung thông tin cho nhau về một công trình đặt nửa trong đất. Lịch sử các phương án, rãnh đi phía sau, chuỗi phòng và mái ngói đều được ghi nhận cụ thể, cùng thuộc quá trình hình thành Scalesciani House giữa năm 1974 và 1977.
