Từ cơ sở in ấn đến một ngôi nhà chung
Shibaura House được hoàn thành năm 2011 tại khu Shibaura, Tokyo. Công trình do Kazuyo Sejima & Associates thiết kế, với kỹ sư kết cấu Mutsuro Sasaki; đơn vị vận hành nhấn mạnh đây là tác phẩm của văn phòng riêng Kazuyo Sejima, không phải dự án hợp tác SANAA. Nhà mới thay cơ sở của một doanh nghiệp chế bản và quảng cáo đã hoạt động trên cùng khu đất.
Đề bài ban đầu kết hợp diện tích làm việc của công ty với những không gian có thể dùng bởi nhiều nhóm bên ngoài. Văn phòng, phần cho thuê, sảnh, quán cà phê và hội trường được đưa vào một công trình khoảng 1.000 mét vuông. Nhóm thiết kế tổ chức chúng trong cùng một khối nhà có kính, thay vì phân tách thành một khu công cộng thấp ở trước và một tòa văn phòng kín phía sau.
Những sàn không lặp lại hoàn toàn
Các sàn có hình dạng và cao độ khác nhau. Có những phần sàn tạo diện tích sử dụng, bên cạnh đó là những khoảng mở kéo dài qua nhiều cao độ. Chiều cao của các không gian trong hồ sơ thiết kế biến đổi từ khoảng ba đến chín mét, tùy vị trí và loại hoạt động.
Sự thay đổi này làm cho các vùng công năng có thể nhìn và liên hệ với những phần ở gần nhưng không cùng một tầng phẳng. Một sàn làm việc có thể nằm cạnh một khoảng cao, còn tuyến đi tiếp tục lên một vùng khác phía trên. Mặt cắt thể hiện các khoảng đặc và rỗng đan nhau trong một đường bao bên ngoài tương đối gọn.
Mặt kính và đường phố
Phần lớn lớp bao ngoài bằng kính đưa ánh sáng và tầm nhìn qua nhiều tầng. Từ phố, có thể nhận biết một phần các sàn, cầu thang và hoạt động bên trong. Tòa nhà không dùng mặt đứng đặc để giấu hoàn toàn sự khác nhau giữa các nhóm không gian.
Ở chiều ngược lại, các phòng và vùng làm việc tiếp xúc với hình ảnh đô thị xung quanh. Những sân và phần ngoài trời được đưa vào hệ không gian chung, tạo những nơi có điều kiện khác với vùng bên trong lớp kính. Quan hệ giữa trong và ngoài vì vậy diễn ra ở nhiều cao độ, không chỉ tại cửa vào tầng trệt.
Văn phòng và chương trình cộng đồng
Theo tổ chức ban đầu, phần làm việc riêng của công ty đi cùng các diện tích có thể sử dụng cho sự kiện và những hoạt động mở. Những chức năng này không có cùng mức độ tiếp cận, nhưng nằm trong một hệ sàn và giao thông liên tục. Sự gần nhau của chúng là một phần của yêu cầu thiết kế.
Đơn vị vận hành giải thích công trình như một nơi dùng chung cho nhân viên và người ở khu vực xung quanh. Các hoạt động cộng đồng, triển lãm và cho thuê không gian đã trở thành phần vận hành của Shibaura House. Hình ảnh tòa nhà trong suốt không tự động xác định mọi phòng đều mở cho công chúng; việc sử dụng từng khu được tổ chức theo chương trình cụ thể.
Các tuyến đi qua nhiều độ cao
Những cầu thang nối các sàn có hình dạng khác nhau và đi qua các khoảng thông tầng. Người di chuyển có thể nhận biết hoạt động ở một vùng kế cận, trên hoặc dưới, trước khi thực sự đến vùng đó. Các phần lưu thông vì thế xuất hiện trong không gian nhìn thấy được từ bên trong và qua mặt kính phía phố.
Một số khu ngoài trời nằm xen với các sàn. Chúng đưa thêm khoảng trống vào đường bao và cho các hoạt động có điểm tiếp xúc trực tiếp với khí trời. Cùng một khối nhà chứa những nơi trần thấp hơn, những khoảng cao, các sàn kín bên trong và những phần mở bên ngoài. Sự thay đổi ấy được tổ chức theo từng vị trí, thay vì dùng một mô-đun tầng điển hình giống nhau từ dưới lên trên.
Những thay đổi trong quá trình sử dụng
Chương trình của Shibaura House tiếp tục thay đổi sau khi hoàn thành. Thông tin của đơn vị vận hành năm 2026 ghi các tầng thấp là vùng dùng chung, tầng làm việc cho nhân viên ở phía trên, cùng khu sự kiện và một tầng đã chuyển thành chỗ lưu trú. Phần lưu trú được hình thành từ diện tích văn phòng có nhu cầu sử dụng giảm sau khi làm việc từ xa phổ biến hơn.
Những thay đổi đó diễn ra trong hệ không gian đã được thiết kế với nhiều hình dạng sàn và khoảng cao khác nhau. Công trình vẫn giữ quan hệ giữa nơi làm việc với các hoạt động ngoài doanh nghiệp, nhưng việc phân bổ từng tầng được điều chỉnh theo thời gian. Hồ sơ năm hoàn thành và thông tin vận hành hiện tại vì vậy ghi lại hai giai đoạn khác nhau của cùng một tòa nhà.
